Category: Artikuj

03. Njohja e Perendise – Atributet e Perendise

Perëndia është i gjithëdijshëm. Ai njeh gjithçka, gjithçka të mundur, gjithçka aktuale, çdo ngjarje, çdo krijesë, të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen. Ai e njeh përsosmërisht çdo detaj të jetës së çdo krijese në qiell, në tokë dhe në ferr. “Njeh atë që është në terr” (Danieli 2:22). Asgjë nuk i shpëton syrit të Tij, asgjë nuk mund t’i fshihet atij, asgjë nuk harrohet prej tij. Le të themi me psalmistin: “Njohja jote është shumë e mrekullueshme për mua, aq e lartë sa unë nuk mund ta arrij” (Ps. 139:6). Njohja e Tij është e përsosur. Nuk gabon kurrë, nuk ndryshon kurrë dhe nuk lë asgjë pas dore. “Dhe nuk ka asnjë krijesë që të jetë e fshehur para tij, por të gjitha janë lakuriq dhe të zbuluara para syve të Atij, të cilit ne do t’i japim llogari” (Heb. 4:13). Po, i tillë është Perëndia me të cilin “ne kemi të bëjmë!”.

      “Ti e di kur ulem dhe kur ngrihem, ti e kupton nga larg mendimin tim. Ti e shqyrton me kujdes ecjen time dhe pushimin tim dhe i njeh thellë të gjitha rrugët e mia. Sepse, edhe para se të jetë fjala mbi gojën time ti, o Zot, e di atë plotësisht” (Ps. 139:2-4). Ç’ Qenie e mahnitshme është Perëndia i Shkrimit! Secili prej atributeve të Tij të lavdishme duhet të na nxisë që ta nderojmë. Njohja e gjithdijshmërisë së tij duhet të na nxisë që të përkulemi në adhurim para tij. E megjithatë sa pak ne meditojmë mbi këtë përsosmëri hyjnore! Mos ndoshta kjo ndodh sepse thjesht ideja e kësaj përsosmërie na bën të mos ndjehemi mirë?

      Sa solemn është fakti që asgjë nuk mund t’i fshihet Perëndisë! “Pastaj Fryma e Zotit ra mbi mua dhe më tha: “Thuaj: Kështu thotë Zoti: Ju thoni kështu, o shtëpi e Izraelit, dhe unë i njoh gjërat që ju shkojnë në mend” (Ezekiel 11:5). Megjithëse Ai është i padukshëm për ne, nuk jemi ne të padukshëm ndaj tij. As errësira e natës, as perdet më të trasha e as biruca më e thellë nuk mund ta fshehë mëkatarin nga sytë e të Gjithëdijshmit. Pemët e kopshtit nuk mundën t’i fshihnin prindërit tanë të parë. Asnjë sy njeriu nuk e pa Kainin duke vrarë të vëllanë, por Krijuesi i tij dëshmoi krimin. Sara mund të qeshë me ironi brenda një çadre, por Jehovahu e dëgjoi. Akani mori një shufër ari dhe e fshehu mirë në tokë, por Perëndia e nxori në dritë. Davidi u mundua shumë që të mbulonte ligësinë e tij, por Perëndia që sheh gjithçka dërgoi një prej shërbëtorëve të Tij që t’i thoshte: “Dhe në qoftë se nuk veproni kështu, atëherë do të mëkatoni kundër Zotit; dhe të jeni të sigurtë që mëkati juaj do t’ju gjejë” (Num. 32:23).

      Po të mundte, njeriu do t’ia hiqte Perëndisë gjithëdijeninë, diçka kjo që provon se “Në fakt mendja e kontrolluar nga mishi është armiqësi kundër Perëndisë” (Rom. 8:7)!. Të këqijtë e urrejnë natyrshëm këtë përsosmëri hyjnore sepse janë të detyruar ta pranojnë këtë, në mënyrë të natyrshme. Ata do të donin që të mos ekzistonte një Dëshmitar i mëkateve të tyre, as një Hulumtues i zemrave të tyre e as një Gjykatës të veprave të tyre. Ata përpiqen që ta dëbojnë një Perëndi të tillë nga mendimet e tyre: “Atyre nuk u shkon në mend që unë nuk e harroj gjithë ligësinë e tyre” (Osea 7:2). Sa solemn është psalmi 90:8. Ndaj dhe çdo mohues i Krishtit, dridhet me të drejtë para tij: “Ti i vë fajet tona para teje, mëkatet tona të fshehta në dritën e fytyrës sate”.

      Por për besimtarin, fakti i gjithëdijenisë së Perëndisë është një e vërtetë plot me ngushëllim. Në kohët e hutimit, ai thotë me Jobin: “Por ai e njeh rrugën që unë kam marrë” (Jobi 23:10). Mund të jetë tejet misterioze për mua, e pakuptueshme për miqtë e mi, por “Ai e njeh!”. Në kohë dobësie dhe lodhjeje besimtarët ngushëllohen që “Sepse ai e njeh natyrën tonë dhe nuk harron që ne jemi pluhur” (Ps. 103:14). Në kohë dyshimi dhe mosbesimi ata u drejtohen këtij atributi duke thënë: “Më heto, o Perëndi, dhe njihe zemrën time; më provo dhe njihi mendimet e mia dhe shiko në se ka tek unë ndonjë rrugë të keqe dhe më udhëhiq nëpër rrugën e përjetshme” (Ps. 139:23, 24). Në kohë dështimi dëshpërues, kur veprimet i demaskojnë zemrat tona, kur veprat tona e kanë mohuar përkushtimin tonë dhe pyetja depërtuese na vjen në mendje: “A më do ti mua?”, ne themi si Pjetri “Zot, ti di çdo gjë, ti di se unë të dua” (Gjoni 21:17).

      Ja një inkurajim për lutjen. Nuk ka shkak për të patur frikë se lutjet e të drejtit do të mbeten pa u dëgjuar dhe rënkimet e lotët e tyre do t’i shpëtojnë syrit të Perëndisë, meqenëse Ai i njeh mendimet dhe qëllimet e zemrës. Nuk ka rrezik që një shenjtor të mos vihet re në mes të morisë së lutësve që paraqesin çdo orë e ditë kërkesat e ndryshme, sepse një Mendje e pafund është e aftë t’u kushtojë të njëjtën vëmendje miliona njerëzve, sikur një person i vetëm po kërkon vëmendje. Po ashtu edhe mungesa e shprehjeve të duhura, paaftësia për të shprehur dëshirat e thella të shpirtit nuk i rrezikon lutjet tona, sepse: “Dhe do të ndodhë që, para se të më kërkojnë, unë do të përgjigjem; do të jenë akoma duke folur, dhe unë do t’ua plotësoj (Isa. 65:24).

      “I madh është Zoti ynë, e pamasë është fuqia e tij dhe e pafund zgjuarësia e tij” (Ps. 147:5). Perëndia nuk njeh vetëm çfarëdo që ka ndodhur në të kaluarën në çdo pjesë të territorit të tij dhe Ai nuk njeh vetëm gjithçka që ndodh në mbarë gjithësinë, por njeh përsosmërisht çdo ngjarje, nga më e vogla deri në më të madhen që do të ndodhë në të ardhmen. Njohja e Perëndisë është aq e plotë sa njohja e tij ndaj të kaluarës dhe të tanishmes dhe kjo ndodh pasi e ardhmja varet krejt prej tij. Nëse mund të ndodhte diçka pa ndërmjetësimin apo lejen e Perëndisë, atëherë ajo do të ishte e pavarur prej tij dhe ai nuk do të ishte më Suprem.

      Njohja hyjnore e të ardhmes nuk është thjesht diçka abstrakte, por diçka që është në mënyrë të pandashme e lidhur dhe e shoqëruar me qëllimin e tij. Vetë Perëndia ka projektuar çfarëdo që do të ndodhë dhe çfarë ai ka projektuar do të zbatohet. Siç e pohon Fjala e Tij tepër e sigurtë: “Tërë banorët e dheut përpara tij konsiderohen si asgjë; ai vepron si të dojë me ushtrinë e qiellit dhe me banorët e dheut. Askush nuk mund t’ia ndalë dorën ose t’i thotë: “Çfarë po bën?” (Danieli 4:35). Dhe përsëri: “Ka shumë plane në zemrën e njeriut, por vetëm plani i Zotit do të mbetet i pandryshuar” (Fjalët e Urta 19:21). Duke qenë se si urtësia ashtu edhe fuqia e Perëndisë janë të pafundme, përmbushja e qëllimeve të tij është tërësisht e garantuar. Ashtu si nuk është e mundur që Perëndia i shenjtë trini të gënjejë, po ashtu nuk është e mundur që këshilla hyjnore të mos zbatohet.

      Asgjë që lidhet me të ardhmen nuk është po ashtu e pasigurtë, përsa i përket zbatimit të këshillës së Perëndisë. Asnjë nga dekretet nuk u lihet mundësisë së krijesave apo shkaqeve sekondare. Nuk ka ngjarje të ardhshme që të jetë thjesht një mundësi, pra diçka që mund apo mund të mos ndodhë. “Prej kohësh janë të njohura te Perëndia të gjitha veprat e tij” (Veprat 15:18). Çfarëdo që Perëndia ka dekretuar është patundshmërisht e sigurtë, sepse te ai nuk ka ndërrim dhe as hije ndryshimi (Jakobi 1:17). Prandaj lexojmë që në fillim të këtij libri që na zbulon një pjesë të mirë të së ardhmes për “gjërat që duhet të ndodhin për së shpejti” (Zbulesa 1:1).

      Njohja e përsosur e Perëndisë ilustrohet në çdo profeci që gjendet në Fjalën e tij. Në Dhjatën e Vjetër gjejmë një sërë parashikimesh në lidhje me historinë e Izraelit, që janë përmbushur në çdo detaj të imët, shekuj pas kohës kur janë shkruar. Në to gjenden edhe parashikime të tjera që profetizojnë vitet e para të shërbesës së Krishtit, të cilat janë përmbushur përsosmërisht gjithashtu. Profeci të tilla mund të jepeshin vetëm nga një person që e njihte fundin që në fillim dhe që zotëron një njohje e cila qëndron mbi sigurinë e pakushtëzuar të përmbushjes së çdo gjëje të parashikuar. Po ashtu, si Dhjata e Vjetër, ashtu edhe ajo e re përmbajnë shumë njoftime të tjera që i përkasin të ardhmes, të cilat edhe ato “duhet të përmbushen” (Luka 24:44), sepse janë profetizuar prej dekretuesit të tyre.

      Por duhet të theksohet se as njohja e Perëndisë e as njohuria e tij për të ardhmen, e marrë në vetvete, nuk janë shkakësore. Asgjë nuk ka ndodhur e as ka për të ndodhur thjesht sepse Perëndia ka qenë në dijeni. Shkaku i çdo gjëje është vullneti i Perëndisë. Njeriu që u beson seriozisht Shkrimeve e di që më parë se stinët do të pasojnë njëra-tjetrën me rregulltësi të pandryshueshme deri në fund të historisë së botës (Zan. 8:22) e megjithatë njohja e tij nuk është shkaku i vazhdimësisë së tyre. Pra njohja e Perëndisë nuk rrjedh nga gjërat, nëse ato janë apo do të jenë por sepse ai i ka paracaktuar ato. Perëndia e dinte dhe e kishte parathënë kryqëzimin e Birit të tij me qindra vjet para se të mishërohej dhe kjo, pasi sipas qëllimit hyjnor, Ai ishte një Qengj i therur që nga themeli i botës: prandaj ne lexojmë që u dorëzua “sipas këshillit të caktuar dhe të paranjohur të Perëndisë” (Veprat 2:23).

      Nja dy fjalë zbatimi. Njohja e pafund e Perëndisë duhet të na mrekullojë. Sa shumë më lart se njeriu më i zgjuar është Zoti! Asnjë nga ne nuk e di se çfarë mund t’i sjellë dita, por e tërë e ardhmja ndodhet nën shikimin e Tij të gjithëdishëm. Njohja e pafund e Perëndisë duhet të na mbushë me nderim të shenjtë. Asgjë që bëjmë, themi apo dhe mendojmë nuk i shpëton Atij me të cilin kemi të bëjmë: “Sytë e Zotit janë kudo për të shikuar të këqijtë dhe të mirët” (Fj. Urta 15:3).

      Sa do të na frenonte kjo, po të meditonim mbi të më shpesh! Por përkundrazi, në vend që të sillemi pa kujdes, ne duhet të themi bashkë me Hagarin “Atëherë Agari thirri emrin e Zotit që i kishte folur: “Ti je El-Roi”, sepse tha: “A e pashë me të vërtetë atë që më shikon?” (Zan.16:13). Kuptimi i njohjes së pafund të Perëndisë duhet ta mbushë të krishterin me adhurim. E gjithë jeta ime ishte që nga fillimi nën shikimin e Tij. Edhe pse e parashikoi çdo rënie në mëkat, çdo rebelim, Ai e vendosi zemrën e tij mbi mua. Duke e kuptuar këtë, unë duhet të përkulem i mrekulluar dhe ta adhuroj Atë!

02. Dekretet – Atributet e Perendise

  Dekreti i Perëndisë është qëllimi ose vendimi i tij në lidhje me gjërat e të ardhmes. Ne kemi përdorur numrin njëjës, siç bën Shkrimi (Romakëve 8:28, Efesianëve 3:11), sepse ka qenë vetëm një veprim i mendjes së Tij të pafund rreth gjërave të ardhmes. Por ne sikur të ketë qenë disa veprime, pasi mendjet tona janë të afta që të mendojnë vetëm për disa kthesa rrënjësore të njëpasnjëshme, me shfaqjen e mendimeve dhe rasteve, ose në lidhje me objektet e ndryshme të dekretit të Tij, të cilat duke qenë disa objekte, duket sikur na kërkojnë një qëllim të veçantë për secilin. Por një kuptim i pafund nuk vepron me hapa, nga një faze në tjetrën: “Prej kohësh janë të njohura te Perëndia të gjitha veprat e tij” (Veprat Acts 15:18).

      Shkrimet përmendin dekretet e Perëndisë në shumë pasazhe dhe me shprehje të shumëllojshme. Fjala “dekret” gjendet te Psalmi 2:7 etj. Te Efes. 3:11 lexojmë për “qëllimin e përjetshëm” të Tij. Te Veprat 2:23 lexojmë për “këshillin e caktuar dhe të paranjohur të Perëndisë”. Kurse te Efes. 1:9 për misterin e “vullnetit” të Tij. Te Rom. 8:29 lexojmë që Ai edhe i paracaktoi, ndërsa te Efes.1:9 për “pëlqimin e tij”. Dekretet e Perëndisë quhen “këshilla”, për të treguar se ato janë përsosmërisht të urta dhe quhen “vullneti” i Perëndisë, për të treguar se ai nuk ka qenë nën asnjë kontroll, por ka vepruar sipas pëlqimit të tij. Kur vullneti i njeriut e sundon sjelljen e tij ai është zakonisht tekanjoz dhe i paarsyeshëm, por urtësia është gjithnjë e lidhur me “vullnetin” dhe veprimet e Atit dhe, si rrjedhim, dekretet e Perëndisë cilësohen si “këshilla e vullnetit të tij” (Efes. 1:11).

      Dekretet e Perëndisë kanë të bëjnë me të gjitha gjërat e të ardhmes pa përjashtim: çfarëdo që bëhet në kohë është paracaktuar para fillimit të kohës. Vërtet qëllimi i Perëndisë ka të bëjë me gjithçka, qoftë e vogël apo e madhe, por ne duhet të jemi kujdesshëm që të themi se megjithëse Perëndia është vërtet Administruesi dhe Kontrolluesi i mëkatit, ai nuk është Autori i tij, ashtu si është Autori i çdo gjëje të mirë. Mëkati nuk mund të burojë nga një Perëndi i shenjtë nëpërmjet krijimit pozitiv dhe të drejtpërdrejtë, por vetëm nëpërmjet lejimit dekretues dhe veprimit negativ. Dekreti i Perëndisë është aq gjithëpërfshirës sa qeverisja e tij, sepse përfshin tërë krijesat dhe ngjarjet. Ai kishte të bënte me jetën e vdekjen tonë, me gjendjen tonë në kohë dhe përjetësi. Ndërsa Perëndia i kryen të gjitha gjërat sipas këshillës së vullnetit të tij, ne mësojmë nga veprat e tij se cila është apo ishte këshilla e tij, ashtu si gjykojmë për planin e një arkitekti duke kontrolluar ndërtesën që ishte ngritur sipas udhëzimeve.

      Perëndia nuk dekretoi thjesht që të krijonte njeriun, ta vendoste në tokë dhe pastaj ta linte atë nën drejtimin e tij të pakontrolluar, por i rregulloi të gjitha rrethanat e individëve dhe detajet që do të përbënin historinë e racës nga fillimi deri në fund. Ai nuk dekretoi thjesht që duhet të vendosen ligje të përgjithshme për qeverisjen e botës por edhe vendosi zbatimin e këtyre ligjeve në çdo rast specifik.

      Ditët tona janë të numëruara e po ashtu edhe fijet e flokëve tona. Ne mund të mësojmë se deri ku shtrihen dekretet hyjnore nga zbatimi i providencës. Kujdesi i Providencës arrin deri në krijesat më të rëndomta dhe ngjarjet më të parëndësishme si ngordhja e një harabeli dhe rënia e një fije floku.

      Le të shohim tani disa nga karakteristikat e dekreteve hyjnore. Së pari, ato janë të përjetshme. Të supozosh se ndonjëri prej tyre është shpallur në kohë, do të thotë të supozosh se të shfaqurit e një rasti të ri, një ngjarje e paparashikuar apo kombinim i rrethanave e ka shtyrë Shumë të Lartin që të marrë një vendim të ri. Por kjo do të supozonte idenë se njohja e Perëndisë është e kufizuar dhe se Ai bëhet gjithnjë e më i urtë me kalimin e kohës, që është një blasfemi e tmerrshme. Askush që beson se dituria e Perëndisë është e pafund, duke përfshirë të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen, nuk mund ta pranojë doktrinën e gabuar të dekreteve të përkohshme. Perëndia nuk është në padijeni të ngjarjeve të ardhshme që do të kryhen nga vullneti njerëzor sepse Ai i ka parathënë ato në raste të panumërta dhe profecia nuk është gjë tjetër veçse shfaqja e parashikimit të Tij të përjetshëm. Shkrimi e pohon faktin që besimtarët janë zgjedhur para se të krijohej bota (Efes. 1:4) dhe se hiri iu është dhënë po atëherë (2 Tim. 1:9).

      Së dyti, dekretet e Perëndisë janë të urta. Urtësia shfaqet në përzgjedhjen e qëllimeve dhe të mjeteve më të mira, të përshtatshme për t’i përmbushur ato. Duket qartë nga njohja që kemi për dekretet, se ky karakter u përket atyre. Ato na zbulohen me anë të zbatimit të tyre dhe çdo provë e urtësisë në veprat e Perëndisë është provë e urtësisë së planit të tij, në përputhje me të cilin janë kryer. Siç shpall psalmisti: “Sa të shumta janë veprat e tua, o Zot! Ti i ke bërë të gjitha me dituri; toka është plot me pasuritë e tua”. Vërtet që vetëm një pjesë mjaft e vogël e këtyre dekreteve tërheq vëmendjen tonë, por ashtu si në raste të tjera, ne duhet të gjykojmë të tërën prej një pjese të veçantë, të gjykojmë atë që nuk njihet nëpërmjet asaj që është njohur.

      Ai që percepton veprimin e aftësive të admirueshme në pjesët e një mekanizmi që ka rastin ta analizojë, nxitet natyrshëm që të besojë se edhe pjesët e tjera janë njësoj të admirueshme. Në të njëjtën mënyrë, ne duhet të kënaqim mendjet me veprat e Perëndisë kur futen dyshime dhe t’i hedhim poshtë kundërshtimet që mund të sugjerojë diçka që nuk mund të pajtohet me konceptin që kemi me atë që është e mirë dhe e mënçur. Kur arrijmë cakun e të fundmes dhe vështrojmë drejt botës misterioze të të pafundmes, le të thërrasim: “O thellësi pasurie, urtësie dhe diturie të Perëndisë! Sa të pahulumtueshme janë gjykimet e tij dhe të pashtershme janë udhët e tij!” (Rom. 11:33).

      Së treti, ato janë të lira. “Kush i ka marrë përmasat e Frymës së Zotit, ose si këshilltari i tij i ka dhënë mësime? Me kë është konsultuar, që t’i jepte mend, t’i mësonte shtegun e drejtësisë, t’i jepte dituri dhe t’i tregonte rrugën e arsyes?” (Isa.40:13, 14). Perëndia ishte i vetëm kur i nxori dekretet dhe vendimet e tij s’u ndikuan nga asnjë shkak i jashtëm. Ai ishte i lirë të dekretonte apo që të dekretonte një gjë të caktuar dhe jo një tjetër. Këtë liri duhet t’ia atribuojmë Atij që është suprem, i pavarur dhe sovran në gjithçka që bën.

      Së katërti, ato janë absolute dhe të pakushtëzuara. Zbatimi i tyre nuk pezullohet nga ndonjë kusht që mund apo mund të mos kryhet. Në çdo rast ku Perëndia ka dekretuar një qëllim të caktuar, ai ka dekretuar edhe çdo mjet për të arritur atë qëllim. Ai që dekretoi shpëtimin e të zgjedhurve, dekretoi edhe që të vepronte besim në ta (2 Thes. 2:13). “Që shpall fundin që në fillim, dhe shumë kohë më parë gjërat që ende nuk janë bërë, duke thënë: “Plani im do të realizohet dhe do të bëj gjithçka më pëlqen” (Isa. 46:10): por kjo nuk mund të ndodhte nëse këshilla e Tij do të varej nga një kusht që mund të mos kryhet. Por Perëndia “vepron të gjitha sipas këshillës së vullnetit të tij” (Efes. 1:11).

      Së bashku me pandryshueshmërinë dhe pacënueshmërinë e dekreteve të Perëndisë, Shkrimi mëson qartë se njeriu është një krijesë e përgjegjshme dhe që jep llogari për veprimet e veta. Dhe nëse mendimet tona formohen nga Fjala e Perëndisë, pohimi i njërit nuk do të pasohet nga mohimi i tjetrit. Merret si i sigurtë fakti që ka një vështirësi serioze në përcaktimin se ku një ide përfundon e ku fillon. Kështu ndodh gjithnjë ku ekziston një ndërthurje të hyjnores me njerëzoren. Lutja e mirëfilltë hartohet nga Fryma e megjithatë është thirrja e zemrës njerëzore. Shkrimet janë Fjala e frymëzuar e Perëndisë, ndonëse janë shkruar nga njerëz që nuk ishin thjesht vegla në duart e Perëndisë. Krishti është edhe Perëndi, edhe njeri. Ai është i gjithëdijshëm e megjithatë “rritej në dituri” (Luka 2:52). Ai ishte i Plotfuqishëm e megjithatë “u kryqëzua në dobësinë e tij” (2 Kor. 13:4). Ai ishte Princi i jetës e megjithatë vdiq. Këto janë mistere të mëdha por besimi i pranon ato pa mëdyshje.

Shpesh është thënë në të kaluarën se çdo kundërshtim kundër dekreteve të përjetshme zbatohet njësoj edhe kundër njohurive paraprake:

“Nëse Perëndia ka dekretuar gjithçka që do të ndodhë apo jo, të gjithë ata që pranojnë se ka një Perëndi, e pranojnë se Ai i njeh gjërat që më parë. Ёshtë e vetëkuptueshme se ai i njeh gjërat që më parë, ai ose i miraton ato, ose nuk i miraton, pra ose ai është i vullnetshëm që ato të ekzistojnë, ose nuk është i vullnetshëm. Por që të jesh i vullnetshëm që ato ekzistojnë, do të thotë që t’i dekretosh ato” (Jonathan Edwards).

      Së fundi, përpiqu të supozosh me mua dhe pastaj të meditosh të kundërtën. Të mohosh dekretet hyjnore do të thotë të parashikosh një botë me gjithçka të rregulluar prej shansit të paprojektuar ose fatit të verbër. E atëherë a do të kishte paqe, siguri dhe ngushëllim për zemrat e mendjet tona të varfëra? Do të kishte strehim ku të arratiseshim në orën e provës dhe të nevojës? Aspak. Nuk do të kishte gjë më të mirë se errësira e thellë dhe tmerri i mjerë i ateizmit. Oh, lexues i im, sa mirënjohës duhet të jemi që gjithçka përcaktohet nga urtësia dhe mirësia e pafund! Ç’lavdërim dhe mirënjohje i takon Perëndisë për dekretet e tij hyjnore. Pikërisht për shkak të tyre “Ne e dimë se të gjitha gjëra bashkëveprojnë për të mirë për ata që e duan Perëndinë, për ata që janë të thirrur sipas qëllimit të tij” (Rom. 8:28). Le të thërrasim: “Sepse prej tij, me anë të tij dhe për të janë të gjitha gjëra. Lavdi atij përjetë! Amen” (Rom. 11:36).

01.Vetë-mjaftueshmëria e Perëndisë – Atributet e Perendise

  Titulli i këtij artikulli mund të mos jetë ndoshta aq i qartë sa të shfaqë temën e tij. Kjo ndodh pjesërisht për shkak se sot shumë pak të krishterë janë të mësuar me meditimin e përsosmërive personale të Perëndisë. Relativisht pak prej atyre që e lexojnë Biblën herë pas here janë të vetë-dijshëm për madhështinë e natyrës hyjnore, që të frymëzon për ta nderuar dhe të nxit për të adhuruar Perëndinë. Shumë veta e supozojnë faktin që Perëndia është i madh në urtësi, i mrekullueshëm në fuqi e megjithatë plot mëshirë si diçka që dihet nga të gjithë por janë të paktë ata që në këto kohë të degjeneruara, janë përpjekur që të arrijnë një koncept të përshtatshme mbi qënien, natyrën dhe atributet e Tij, siç na zbulohen në shkrimet e shenjta. Perëndia është i vetëm në përsosmërinë e tij. “Kush barazohet me ty midis perëndive, o Zot? Kush barazohet me ty, i mrekullueshëm në shenjtëri, i madhërishëm në lëvdata, o çudibërës?” (Eksodi 15:11). “Në fillim Perëndia krijoi qiejt dhe tokën”. (Zan. 1:1). Ishte një kohë, nëse mund të quhet “kohë”, kur Perëndia në unitetin e natyrës së Tij jetonte krejt i vetëm, ndonëse në tre persona njësoj hyjnorë. “Në fillim Perëndia”. Nuk kishte qiell aty ku shfaqet tani lavdia e Tij, nuk kishte as tokë që t’i tërhiqte vëmendjen. Nuk kishte as engjëj, që t’i thurnin lavde e nuk kishte as gjithësi që të varej prej fuqisë së fjalës së Tij. Nuk kishte asgjë e askush tjetër përveç Perëndisë e kjo jo për një ditë, as një vit apo një epokë, por “nga përjetësia”. Në përjetësi, Perëndia ka qenë i vetëm: i vetëmjaftueshëm dhe i vetëkënaqur, pa pasur nevojë për asgjë. Po të kishte qenë gjithësia, engjëjt dhe qeniet njerëzore të nevojshme për të, ato do të ishin krijuar nga përjetësia. Kur i krijoi, ato nuk i shtuan asgjë Perëndisë në thelb. Ai nuk ndryshon (Malakia 3:6), prandaj lavdia e Tij as nuk mund të shtohet e as nuk mund të pakësohet.

      Perëndia nuk kishte asnjë detyrim e domosdoshmëri për të krijuar. Ai zgjodhi vetë ta bënte këtë, thjesht duke vepruar në mënyrë sovrane dhe jo i shtyrë nga ndonjë gjë jashtë Vetes, duke u nisur vetëm nga kënaqësia e tij, sepse Ai “Në të edhe kemi qenë zgjedhur për një trashëgimi, duke qenë të paracaktuar sipas vendimit të atij që vepron të gjitha sipas këshillës së vullnetit të tij” (Efes. 1:11). Ai krijoi thjesht për të shfaqur lavdinë e vet. Mos disa prej lexuesve tanë mendojnë se kemi tejkaluar atë që përligj Shkrimi? Atëherë ne do t’i drejtohemi Ligjit dhe Dëshmisë: “Çohuni dhe bekoni Zotin, Perëndinë tuaj, nga përjetësia në përjetësi! Qoftë i bekuar emri yt i lavdishëm, që lartësohet mbi çdo bekim dhe lëvdim!” (Nehemia 9:5). Perëndia nuk fiton asgjë edhe prej adhurimit tonë. Atij nuk i nevojitej aspak lavdia e dukshme e të shpenguarve sepse Ai është mjaft i lavdishëm edhe pa këtë lavdi. Çfarë e shtyu Atë që të paracaktonte të zgjedhurit e tij për lavdinë e hirit të Tij? Siç na tregohet tek Efesianëve 1:5, thjesht dëshira e mirë e vullnetit të tij.

      Ne jemi të vetëdijshëm se terreni i vështirë që po shkelim është i ri dhe i çuditshëm për të gjithë lexuesit tanë, prandaj është mire të ecim dalëngadalë. Le t’i drejtohemi edhe një herë Shkrimeve. Nga fundi i kapitullit 11 të Romakëve, ku Apostulli e mbyll argumentin e tij të gjatë mbi shpëtimin prej hirit të pastër dhe sovran, ai pyet “Sepse kush e njohu mendjen e Zotit? Ose kush u bë këshilltar i tij? Ose kush i dha atij më parë, që të ketë për të marrë shpagim?” (vargjet 34, 35). Këto vargje theksojnë që është e pamundur që i Plotfuqishmi t’i nënshtrohet detyrimeve të krijesës sepse Perëndia nuk përfiton asgjë prej nesh. “Në rast se je i drejtë, çfarë i jep, ose çfarë merr ai nga dora jote? Ligësia jote mund të dëmtojë vetëm një njeri si ti, dhe drejtësia jote mundet t’i sjellë vetëm dobi birit të një njeriu” (Jobi 35:7,8), por nuk e prek fare Perëndinë që është tërësisht i bekuar në Vetvete. “Kështu edhe ju, kur të keni bërë të gjitha ato që ju urdhërohen, thoni: “Jemi shërbëtorë të padobishëm. Bëmë atë që kishim detyrë të bënim”” (Luka 17:10), pra bindja nuk i sjell asnjë përfitim Perëndisë. Madje mund të shkojmë edhe më tej: Zoti ynë Jezu Krishti nuk i shtoi asgjë Perëndisë në qënien dhe lavdinë e Tij thelbësore, si me atë që bëri, ashtu edhe me atë që vuajti. Ai vërtet na e shfaqi lavdinë, diçka kjo mjaft e bekuar dhe e lavdishme, por nuk i shtoi asgjë Perëndisë. Ai vetë e shpreh këtë me fjalët e tij: “I thashë Zotit: “Ti je Zoti im; nuk kam asnjë të mirë veç teje” (Ps. 16:2). I tërë psalmi është i Krishtit. Mirësia ose drejtësia e Krishtit arrin tek të gjithë shenjtorët e tij në tokë (Ps. 16:3), por Perëndia është më i larti dhe ia kalon gjithçkaje, Ai vetëm është i “Bekuari” (Mark 14:61).

      Ёshtë krejtësisht e vërtetë që Perëndia nderohet dhe çnderohet nga njerëzit, jo në karakterin e tij, por në zbulesën që ai i ka bërë njeriut. Ёshtë po ashtu e vërtetë që Perëndia është “lavdëruar” nëpërmjet krijimit, nëpërmjet providencës dhe nëpërmjet shpengimit. Këtë nuk guxojmë ta vëmë në diskutim as dhe për një çast. Por e gjitha kjo ka të bëjë me lavdinë e Tij të dukshme dhe njohjen e saj prej nesh. E megjithatë po t’i kishte pëlqyer Perëndisë Ai mund të kishte vazhduar të ekzistonte i vetëm për tërë përjetësinë, pa ia zbuluar lavdinë e tij krijesave. Vendimi nëse do ta bënte këtë apo jo, do të përcaktohej vetëm nga vullneti i Tij. Ai ishte përsosurisht i bekuar në vetvete, para se të vinte në ekzistencë krijesa e parë. Po tani ç’janë për të gjitha krijesat e duarve të tij! Përgjigjen e jep përsëri Shkrimi: “Ja, kombet janë si një pikë ujë në një kovë, konsiderohen si pluhuri i një peshoreje; ja, ai i ngre ishujt si të ishin një send shumë i vogël. Libani nuk do të mjaftonte për të siguruar lëndën djegëse që i duhet zjarrit, as kafshët e tij nuk do të mjaftonin për olokaustin. Të gjitha kombet janë si një hiç para tij dhe konsiderohen prej tij si një hiç dhe një kotësi. Kujt dëshironi t’i përngjajë Perëndia dhe çfarë figure do t’i vinit përballë?” (Isaia 40:15-18). Ky është Perëndia i Shkrimit e mjerisht është megjithatë “Perëndia i panjohur” (Veprat 17:23) për mori njerëzish që nuk dëgjojnë. “Ai është ai që rri ulur mbi rruzullin e tokës, banorët e së cilës janë si karkaleca; ai i shpalos qiejtë si një velo dhe i hap si një çadër ku mund të banosh. Ai i katandis princat në një hiç dhe i bën të panevojshëm gjykatësit e tokës” (Isa. 40:22,23). Sa shumë që ndryshon Perëndia i Shkrimit nga perëndia që predikohet zakonisht sot!

      As dëshmia e Dhjatës së Re nuk është e ndryshme nga ajo e Dhjatës së Vjetër: si mund të jetë kur të dyja kanë të njëjtin autor! Edhe në Dhjatën e Re lexojmë: “Ai që i vetmi e ka pavdekësinë dhe rri në dritë të paafrueshme, të cilën asnjë njeri nuk e ka parë kurrë dhe as mund ta shohë; atij i qoftë nderi dhe pushteti i përjetshëm. Amen” (1 Tim. 6:16). Një Perëndi i tillë duhet të nderohet, adhurohet e admirohet. Ai është i vetëm në madhështinë e tij, unik dhe i pashoq në përsosmërinë e tij. Ai mban gjithçka por nuk varet prej asgjëje. Ai u jep të gjithëve por nuk pasurohet prej askujt.

      Një Perëndi i tillë nuk mund të gjendet duke e kërkuar por mund të njihet vetëm kur i zbulohet zemrës me anë të Frymës së Shenjtë nëpërmjet Fjalës. Megjithëse krijimi shfaq një Krijues dhe është mjaft e qartë se njerëzit janë “të pashfajësueshëm”, ne duhet të themi me Jobin: “Ja, këto janë vetëm thekët e veprave të tij. Ç’murmurimë të lehtë të tij arrijmë të dëgjojmë! Por vallë kush do të arrijë të kuptojë gjëmimin e fuqisë së tij? (Jobi 26:14). Ne besojmë se argumenti i përdorur me qëllim nga “apologjetët e sinqertë” ka shkaktuar më shumë të këqija se të mira, pasi është përpjekur që ta ulë Perëndinë e madh në nivelin e një perceptimi të kufizuar, duke shmangur si rrjedhim përsosmërinë e Tij unike.

      Ёshtë vënë re një ngjashmëri midis një njeriu të egër që ka gjetur një orë në rërë dhe duke e vështruar me kujdes ai e merr atë për orëndreqës. Deri këtu mirë, por po të shkosh më tutje dhe të supozosh se njeriu i egër ulet në rërë dhe përpiqet të formojë një ide për këtë orëndreqës: për aspekte të ndryshme të personalitetit të tij; arritjet dhe cilësitë morale; a mundet ta perceptojë një njeri të vërtetë, krijuesin e orës, që ai mund të thotë “e kam njohur atë?”. Duket diçka e papërfillshme të bësh pyetje të tilla, por a mundet dot që ta konceptojë arsyeja e njeriut Perëndinë e përjetshëm dhe të pafund? Sigurisht që jo! Perëndia i Shkrimit mund të njihet vetëm nga ata të cilëve ai u zbulohet.

      Perëndia as nuk mund të njihet nëpërmjet intelektit. “Perëndia është Frymë” (Gjoni 4:24), prandaj mund të njihet vetëm shpirtërisht. Por njeriu i rënë në mëkat nuk është shpirtëror por mishor. Ai është i vdekur ndaj gjithçkaje shpirtërore. Pa u rilindur mbinatyrshëm, duke kaluar nga vdekja në jetë, nga errësira në jetë, ai nuk mund të shohë gjërat e Perëndisë (Gjoni 3:3) e aq më pak të mund t’i kuptojë ato (1 Korintasve 2:14). Fryma e Shenjtë duhet të ndriçojë në zemrat tona e jo intelektin tonë që të na japë “njohurinë e lavdisë së Perëndisë, në fytyrën e Jezu Krishtit” (2 Kor.4:6). Madje edhe kjo njohje shpirtërore është fragmentare. Shpirti i përtërirë duhet të rritet në hir dhe në njohjen e Zotit Jezus (2 Pjetër 3:18).

      Lutja dhe synimi kryesor i të krishterëve duhet të jetë: “Që të ecni në mënyrë të denjë për Zotin, që t’i pëlqeni atij në çdo gjë, duke sjellë fryt në çdo vepër të mirë dhe duke u rritur në njohjen e Perëndisë” (Kolosianëve 1:10).

Hyrje – Atributet e Perendise

” Pajtohu, pra, me Perëndinë dhe do të kesh siguri; kështu do të kesh mirëqënie”.

      “Kështu thotë Zoti: “I dituri të mos lavdërohet me diturinë e tij, njeriu i fortë të mos lavdërohet me forcën e tij, i pasuri të mos lavdërohet me pasurinë e tij. Por kush lavdërohet të lavdërohet me këtë: të ketë gjykim dhe të më njohë mua, që jam Zoti, që bëj mirësinë, ushtroj të drejtën dhe drejtësinë mbi tokë; sepse kënaqem me këto gjëra”, thotë Zoti” (Jobi 22:21). Një njohje frymërore dhe shpëtuese e Perëndisë është nevoja më e madhe që ka çdo krijesë njerëzore.

      Themeli i tërë njohjes së vërtetë së Perëndisë duhet të jetë një kuptim i qartë mendor i përsosjeve të Tij siç është zbuluar në Shkrimin e Shenjtë. Nuk mund t’i besosh një Perëndie të panjohur e as nuk mund t’i shërbesh e ta adhurosh. Në këtë libërth janë bërë përpjekje që të paraqesim disa prej përsosmërive kryesore të natyrës hyjnore. Që lexuesi të përfitojë me të vërtetë nga leximi i faqeve pasuese, ai duhet t’i lutet seriozisht dhe me ngulm Perëndisë që t’i bekojë ato për të e ta zbatojë të vërtetën e tij në ndërgjegjen dhe zemrën e tij, që, si rrjedhim, jeta e tij të shndërrohet.

      Ne na duhet më shumë se një njohje teorike e Perëndisë. Perëndia i zbulohet vërtet shpirtit ndërsa i dorëzohemi e i nënshtrohemi autoritetit të tij dhe i sistemojmë të gjitha detajet e jetëve tona sipas urdhërimeve të tij të shenjta.

      “E njohim Zotin, të përpiqemi ta njohim më mirë; ardhja e tij është e sigurt si agimi. Ai do të na vijë si shiu, si shiu i fundit dhe i parë mbi tokë” (Osea 6:3).

      “Në qoftë se dikush don të bëjë vullnetin e tij, do ta njohë nëse kjo doktrinë vjen nga Perëndia apo që unë flas nga vetja ime” (Gjoni 7:17).

      “Por populli i atyre që njohin Perëndinë e tyre do të tregojë qëndresë dhe do të veprojë”. (Dan. 11:32).

Hagari

Nga Studimi Mujor i Grupit te Grave

Hagar_Ishmael           Edhe pse ne e kemi përmendur Hagarin kur studiuam Sarën, sot ne do të fokusohemi plotësisht mbi të pasi ajo është një përsonazh që kërkon vëmendjen tonë për shkak të disa aplikimeve të rëndësishme për jetën tonë. Në këtë studim ne do të mësojmë veçanërisht për planin e Perëndisë për popullin e Tij përmes diskutimit që Dhiata e re i bën marrëdhënies Sarah – Hagar. Por, më parë le të lexojmë se si Dhiata e Vjetër na e prezanton Hagarin tek Zanafilla 16.

Por Saraj, gruaja e Abramit, nuk i kishte dhënë asnjë fëmijë. Ajo kishte një shërbyese egjiptase që quhej Agar. Zanafilla 16:1

Pra, Hagari është skllavia egjiptiane e Sarës, dikush që do të ketë qënë dikushi për sytë e sarës për arsye që do ti zbulojmë më poshtë. A e mbani mend premtimin që Perëndia i bëri Abrahamit? Një komb i madh do të vi nga fara e tij, fëmija i premtimit. Por çfarë bën Sarah kur shikon që nuk i është dhënë ende përmbushja e premtimit nga Perëndia?

2 Kështu Saraj i tha Abramit: “Ja, Zoti më ka ndaluar të kem fëmijë; oh, futu te shërbysja ime, ndofta mund të kem fëmijë prej saj”. Dhe Abrami dëgjoi zërin e Sarajt. 3 Kështu pra Saraj, gruaja e Abramit, mbasi ky i fundit kishte banuar dhjetë vjet në vendin e Kanaanëve, mori shërbyesen e saj Agarin, egjiptasen, dhe ia dha për grua burrit të saj Abramit. 4 Dhe ai u fut tek Agari, që mbeti me barrë; por kur u bind se kishte mbetur me barrë, ajo e shikoi me përbuzje zonjën e saj. Zanafilla 16:3-4

Këtu lexojmë se si rezultati i mëkatit është mëkat, apo që mëkati të zhyt më thellë në mëkat. Këtu shikojmë jo vetëm që Abrahami dhe Sara nuk i kanë besuar protfuqishmërisë së Perëndisë dhe premtiveve të Tij, por në përpjekje për të ndihmuar Perëndinë në përmbushjen e premtivete të tij ndaj tyre, së bashku me Hagarin dhunojnë vullnetin e Perëndisë për martesën dhe jetën martesore ndermjet një burri dhe një gruaje. Ata po përpiqen që me forcat e tyre dhe përmes metodave të mishit ata po përpiqen që të fitojnë realizimin e premtimeve të Perëndisëqë ju bënë në frymë dhe nga hiri Sovran i Tij. Por tani që Hagari është shtatzënë, si reagon reagon ajo? Ajo nuk mban më qëndrimin e një skllaveje, por sillet me përbuzje me Sarën. Proverbat 30 përmbushet në rastin e Hagarit: “21 Tri gjëra e turbullojnë tokën, madje katër janë gjërat që ajo nuk mund të durojë: 22 një shërbëtor kur bëhet mbret … dhe një shërbëtore që i zë vendin zonjës.” Hagari e shikon Sarën me përbuzje në çdo aspekt si dikush që duhet mallkuar e që nuk ka arsye të ekzistojë. Sa herë e gjejmë ne veten tonë duke menduar afërsisht të njëjtat mendime? Sa herë e konsiderojmë veten tonë shumë më lart nga të tjerët për shkak të positës, eksperiencës, përjetimeve apo arritjeve tona në jetë, që ne në fakt i kemi dhuratë nga Perëndia ynë? Por si e trajton Perëndia mëkatarin. Nëse do të ishit Sara, si do të reagonint nga Hagarit dhe përbuzjes së saj?

5 Atëherë Saraj i tha Abramit: “Përgjegjësia për fyerjen që m’u bë le të bjerë mbi ty. Kam qënë unë që të hodha në krahët e shërbyeses sime; por që kur e mori vesh që është me barrë, ajo më shikon me përbuzje. Zoti le të jetë gjykatës midis meje dhe teje”. 6 Abrami iu përgjegj Sarajt: “Ja, shërbyesja jote është në dorën tënde; bëj me të ç’të duash”. Atëherë Saraj e trajtoi në mënyrë të ashpër dhe ajo iku nga prania e saj. Zanafilla 16:5-6

Tani ne shikojmë që Hagari është arratisur si për shkak të trajtimit të egër të pronares së saj. Pasi ka provokuar Saran me mëkatin e saj, tani Hagari zhytet edhe më tej në mëkat, rrezikon jetën e saj në shkretëtirë, dhe i largohet detyrës së saj si shërbëtorja e Sarës. Mëkati shpirtëror gjithmonë sjell konsekuenca fizike (Numrat 32:23 Dhe në qoftë se nuk veproni kështu, atëherë do të mëkatoni kundër Zotit; dhe të jeni të sigurtë që mëkati juaj do t’ju gjejë). Mendoni për veprimet tuaja dhe se ku ju kanë sjellë ato. Mendoni për mendimet, fjalët dhe veprimet tuaja, se si ato kanë lënduar ata përreth jush, se si kanë ofenduar Perëndinë dhe se si kanë lënë efektin e tyre në jetën tuaj duke ju lënë më faj në ndërgjegje, me me kujtime që ju ndjekin, dhe madje edhe ndonjëherë me depresione të gjitha me rrënjën në refuzimin tuaj për ti besuar sovranitetit të Perëndisë. Hagari shumë shpejt kuptoi gabimin e zgjedhjes së vet pasi qortimit të butë të Perëndisë dhe urdhrit të tij për tju nënshtruar Sarës. Hagari mori mëshirë dhe dashuri nga Perëndia, dhe kjo shihet në faktin se Perëndia kishte një plan të përcaktuar për jetën e saj.

7 Por Engjëlli i Zotit e gjeti pranë një burimi uji në shkretëtirë, pranë burimit në rrugën e Shurit, 8 dhe i tha: “Agar, shërbyesja e Sarajt, nga vjen dhe ku po shkon?” Ajo u përgjigj: “Po iki nga prania e zonjës sime Saraj”. 9 Atëherë Engjëlli i Zotit i tha: “Kthehu tek zonja jote dhe nënshtroju autoritetit të saj”. 10 Pastaj Engjëlli i Zotit shtoi: “Unë do t’i shumëzoj fort pasardhësit e tu aq sa të mos mund të llogariten për shkak të numrit të tyre të madh”. 11 Engjëlli i Zotit i tha akoma: “Ja, ti je me barrë dhe do të lindësh një djalë dhe do ta quash Ismael, sepse Zoti mori parasysh hidhërimin tënd; 1
2
ai do të jetë ndërmjet njerëzve si një gomar i egër; dora e tij do të jetë kundër të gjithëve dhe dora e të gjithëve kundër tij; dhe do të banojë në prani të të gjithë vëllezërve të tij”. 13 Atëherë Agari thirri emrin e Zotit që i kishte folur: “Ti je El-Roi”, sepse tha: “A e pashë me të vërtetë atë që më shikon?”. 14 Prandaj ai pus u quajt “Pusi i Lahai-Roit”. Ja, ai ndodhet midis Kadeshit dhe Beredit. 15 Kështu Agari i lindi një djalë Abramit; dhe Abrami i vuri djalit që Agari kishte lindur emrin Ismael. 16 Abrami ishte tetëdhjetë e gjashtë vjeç, kur Agari lindi Ismaelin për Abramin. Zanafilla 16:7-16

Tani Hagari me përulje admiron mëshirat e Perëndisë dhe premtimet e Tij për dikë kaq të pavlefshme për këto mëshira sa ajo. Vetëm të mendosh për pasardhjen e saj përmes Ismaelit. Ajo tani gëzon në Perëndinë e saj i cili ka dëgjuar lutjet e saja dhe ka parë vuajtjen e saj, pasi emri Ismail do të thotë “Perëndia dëgjon.” E megjithatë, interesante do të ishte të dinim mendimet e fshehta të saj teksa merrte premtimin dhe profecinë e Perëndisë se fara e saj dhe kombi që do të vinte prej tij nuk vinte për paqe por për dhunë. Sido që të jetë, për disa kohë Hagari duhet të ketë medituar dhe ëndërruar mbi mundësinë që Mesiah mund të dilte nga fara e saj. Por kjo shumë shpejt do të venitej dhe do të zëvendesohej nga shkurajimi pasi Perëndia do të përmbushte premtimet e Tij dhënë Abrahamit pa ndihmën e këtij të fundit. Abrahamit dhe Sarës do ti lindëte një djalë, Isaku.

Tani Sara pa që djali që i kishte lindur Abrahamit nga Agari, egjiptasja, qeshte. 10 Atëherë ajo i tha Abrahamit: “Përzëre këtë shërbyese dhe birin e saj, sepse i biri i kësaj shërbyese nuk duhet të jetë trashëgimtar me birin tim, me Isakun”. 11 Kjo gjë s’i pëlqeu aspak Abrahamit, për shkak të djalit të tij. 12 Por Perëndia i tha Abrahamit: “Mos u hidhëro për shkak të djalit dhe të shërbyeses sate; dëgjo tërë ato që të thotë Sara, sepse nga Isaku do të dalin pasardhës që do të mbajnë emrin tënd. 13 Edhe nga djali i kësaj shërbyeses unë do të bëj një komb, sepse është një pasardhës i yt”. 14 Abrahami u ngrit herët në mëngjes, mori bukë dhe një calik ujë dhe ia dha Agarit; vuri gjithçka mbi shpatullat e saj dhe e nisi bashkë me fëmijën. Kështu ajo u nis dhe filloi të bredhë nëpër shkretëtirën e Beer-Shebas. Zanafilla 21:9-14

Këtu lexojmë se si Perëndia ndërhyn pasi Abrahami dhe Sara janë në mosmarrëveshje, Hagari dërgohet tutje dhe po kështu biri i saj. Duket që xhelozia e grave ka kaluar nga ato tek fara e tyre pasi lexojmë që Ismaeli tallet me Isakun. Por çfarë do të ndodhë me ato tani e tutje?

15 Kur uji i calikut mbaroi, ajo e vuri fëmijën poshtë një kaçubeje. 16 Dhe shkoi e u ul përballë tij, në një largësi sa një goditje me hark, sepse thoshte: “Nuk dua ta shoh fëmijën të vdesë!” Kështu ajo u ul përballë tij, ngriti zërin dhe qau. 17 Dhe Perëndia dëgjoi zërin e djaloshit dhe engjëlli i Perëndisë thirri Agarin nga qielli dhe i tha: “Çfarë ke, Agar? Mos ki frikë, se Perëndia ka dëgjuar zërin e djaloshit aty ku ndodhet. 18 Çohu, çoje djaloshin dhe mbaje fort me dorën tënde, sepse unë do të bëj prej tij një komb të madh”. 19 Atëherë Perëndia ia hapi sytë dhe ajo pa një pus uji: kështu vajti të mbushë calikun me ujë dhe i dha të pijë djaloshit. 20 Dhe Perëndia qe me djaloshin; ai u rrit, banoi në shkretëtirë dhe u bë shenjëtar harku. 21 Ai banoi në shkretëtirën e Paranit dhe nëna e tij e martoi me një grua nga Egjipti. Zanafilla 21:15-21

Shikojmë këtu se për herë të dytë Hagari bëhet objekt i kujdesit dhe mëshirës së Perëndisë, madje ai edhe i shfaqet asajt personalisht…dhe me çfarë premtimesh madhështore! Ne gjithashtu duhet ti kthejmë sytë nga Perëndia kur gjindemi përpara sprovash të ngjashme me ato të Hagarit. Është fakt Biblik dhe historik që gruas të cilës Perëndia i Përjetshëm iu shfaq dy herë ka një vend të rëndeësishëm në historinë botërore dhe madje edhe në atë të Kishës. Hyrja e Hagarit në skenë bëhet pjesë integrale e shoqërisë njerëzore për shkak të pasardhjes së saj. Nga Ismaeli dolen të ëra fiset dhe tributë Arabe, përfshi këtu edhe Muhameti. Kështu, në fakt, e tërë forca apo furia e Islamit e ka origjinën me Hagarin, dhe për më tepër me mëkatin e Abrahamit dhe të Sarës, me përpjekjen e tyre për të ndihmuar Perëndinë dhe providencën e Tij. Përsëri e vertetë Numrat 32:23 që thotë: “Dhe në qoftë se nuk veproni kështu, atëherë do të mëkatoni kundër Zotit; dhe të jeni të sigurtë që mëkati juaj do t’ju gjejë.” Në ironinë sovrane të Perëndisë, Perëndia përdor frytin e mëkatit të Abrahamit, besimtarëve të Dhiatës së Vjetër, popullin e Ismaelit, për të realizuar qëllimin e tij me Kishën e Dhiatës së Re. Vërtet, Perëndia është në gjendje që të përdori frytet e mëkatit tonë për qëllimet e tija, ky është një parim dhe mësim që është sa i rëndësishmëm aq edhe i rëndë për tu mbajtur e pranuar. Gjithmonë Perëndia do të realizojë planin e tij me hir apo me pahir, por problemi qëndron me ne dhe me gjeneratat që vijnë pas nesh, pasi mëkatet tona jo vetëm që do të na gjejnë ne, por ka shumë mundësi që të gjejnë edhe pasardhësit tanë. çdo mëkati ynë nuk na ndikon vetëm ne, por edhe ata që ne kemi rrotull, ata që i duam, e madje edhe fëmijët e fëmijëve tanë. Për këtë mund të flitet më shumë më pas, por për tani le ti kushtojmë vëmendje trajtimit që Dhiata e re i bën Hagarit dhe çfarë ajo përfaqëson porsa i përket përfitimeve shpirtërore dhe marrëdhënieve të islamit me premtimet e Perëndisë.

Mbani mend
këtë rregull studimi biblik: Kushtojini një kujdes tepër të veçantë trajtimit që Dhiata e Re i bën pasazheve të Dhiatës së Vjetër. Parimi i studimit Biblik është ky: Shkrimi interpreton Shkrimin. Dhiata e re, Krishti apo Apostujt e Tij na ofrojnë në Dhiatën e re interpretimin vërtetë të Dhiatës së Vjetër, dhe për këtë arsye ne do tia kushtojmë pjesën e fundit të këtij studimi galatasve 4, kapitull në të cilin Apostulli Pal, nën frymëzimin e Frymës së Shenjtë e përdor marrëdhënien e Sarës me Hagarin për të përçuar mësimin e dy besëlidhjeve nën të cilin i tërë njerëzimin ndodhet sot.

15 Kur uji i calikut mbaroi, ajo e vuri fëmijën poshtë një kaçubeje. 16 Dhe shkoi e u ul përballë tij, në një largësi sa një goditje me hark, sepse thoshte: “Nuk dua ta shoh fëmijën të vdesë!” Kështu ajo u ul përballë tij, ngriti zërin dhe qau. 17 Dhe Perëndia dëgjoi zërin e djaloshit dhe engjëlli i Perëndisë thirri Agarin nga qielli dhe i tha: “Çfarë ke, Agar? Mos ki frikë, se Perëndia ka dëgjuar zërin e djaloshit aty ku ndodhet. 18 Çohu, çoje djaloshin dhe mbaje fort me dorën tënde, sepse unë do të bëj prej tij një komb të madh”. 19 Atëherë Perëndia ia hapi sytë dhe ajo pa një pus uji: kështu vajti të mbushë calikun me ujë dhe i dha të pijë djaloshit. 20 Dhe Perëndia qe me djaloshin; ai u rrit, banoi në shkretëtirë dhe u bë shenjëtar harku. 21 Ai banoi në shkretëtirën e Paranit dhe nëna e tij e martoi me një grua nga Egjipti. 27 Sepse është shkruar: “Gëzohu ti, o shterpë, që nuk lind! Shpërthe dhe klith, ti që nuk i provon dhembjet e lindjes, sepse bijtë e së braktisurës do të jenë më të shumtë se të asaj që e kishte burrin”. 28 Kurse ne, o vëllezër, jemi bij të premtimit, sikundër ishte Isaku. 29 Po, sikurse atëherë ai që lindi sipas mishit përndiqte atë që kishte lindur sipas Frymës, kështu është edhe tani. 30 Po çfarë thotë shkrimi? “Dëboje skllaven dhe djalin e saj, sepse i biri i skllaves nuk mund të jetë trashëgimtar bashkë me djalin e së lirës”. 31 Kështu, pra, vëllezër, ne nuk jemi bij të skllaves, por të së lirës. Galatasve 4:21-31

  Këtu Sarah i korrespondon apo është përfaqësese “Jerusalemit qiellor” dhe e tërë atyre që përmes besimit në Krishtin Jezus bëhen “fëmijët e premtimit” apo fëmijë të së lirës. Hagari i korrespondon apo është përfaqësuese Malit Siani në Arabi, e të tërë atyre që përpiqen të fitojnë shpëtimin dhe premtimet nga Perëndia me anë të forcave të tyre, të metodave mishore madje edhe duke shkuar plotësisht kundra popullit të Perëndisë. Fëmijët e saj, atë që përpiqen të fitojnë kështu shpëtimin quhen nga Perëndia fëmijët e skllavërisë dhe ato nuk e kanë premtimin dhe dhuratën e Mesisë. Hagari përfaqëson Besëlidhjen e Veprave ndërsa Sara besëlidhjen e Hirit Sovran të Perëndisë. Për këto dy besëlidhje ne do të mësojmë më shumë në të ardhmen. A e dini se kur Perëndia i dha lgjin e Tij popullit të Izraelit në Dhiatën e Vjetër, Israelitët nuk ia nënshtruan plotësisht dhe sinqerisht veten e tyre Perëndisë por i dhanë atij vetëm një nënshtrim sa për sy e faqe dhe nuk u mbështetën në të. Më pas ata u bënë skllevër të mëkatit të tyre pasi ata që nuk e kanë lrinë që të bëjnë veprat e ligjit nga zemra, mosbesimi i tyre i kuç zemrat e tyre në mosbindje dhe i përjashton ata nga trashëgimi shpirtërore që ofron Perëndia për të tëra ata që i besojnë atij. Ligji i Dhiatës së Vjetër nuk iu dha popullit të Perëndisë që ata të shpëtohen përmes saj, por vetëm e vetëm që ti drejtonte ata për tek Besëlidhja e Hirit, për tek nevoja e tyre për hirin dhe mëshirën sovrane të Perëndisë, për ti treguar atyre nevojen e tyre për Krishtitn, për dikë plotësisht të shenjtë dhe për vdekjen e tij në kryq për mëkatet tona. Ky është qëllimi i Ligjit. Të na bëjë të uritur për Krishtin. Ligji duhej të ishte shërbëtorja e Hirit. Nëse duam të jemi fëmijë të së lirës duhet të jemi fëmijë të Abrahamit sipas frymës, fëmijë të besimit në Krishtitn, i cili është fara e vërtetë e Abrahamit siç thotë Pali tek Gal 3:16 “16 Dhe premtimet iu bënë Abrahamit dhe pasardhjes së tij. Shkrimi nuk thotë: “Edhe pasardhësve” si të ishin shumë, por të një të vetme: “Dhe pasardhjes sate”, pra Krishti.”

Në qoftë se ju jeni ringjallur me Krishtin, kërkoni ato që janë lart, ku Krishti është ulur në të djathtë të Perëndisë. 2 Kini në mend gjërat që janë atje lart, jo ato që janë mbi tokë, 3 sepse ju keni vdekur dhe jeta juaj është fshehur bashkë me Krishtin në Perëndinë. Kolosianëve 3:1-3

“Fëmijët e së lirës” apo “fëmijët e premtimit” e kanë ligjin e Perëndisë të shkruar në zemrat e tyre. Shumë mund të thuhet për këtë pasazh, por pasazhi kryesor është është ky: Ai që përpiqet që të sigurojë shpëtimin me Perëndinë me fuqitë dhe meritat e veta është ende në skllavërinë e mëkatit dhe të vdekjes. Liria gjendët vetëm në Hirin e Perëndisë dhe përmes Hirit të Perëndisë duke i besuar plotësisht dhe ekskluzivisht Krishtit dhe çfarë Krishti ka bërë për ne dhe në vendin tonë. Liria gjendet në hirin e Perëndisë. Ashtu si Sara nuk donte të kishte të bëne asgjë me gruan skllaven dhe frytin e saj, po kështu thotë Pali, edhe ne si fëmijë të premtimit, nuk duhet të harrojmë që nuk jemi fëmijë të skllaves por të lirisë, të lirë në Krisht. Ne jemi trashëgimtarët e premtimeve të Abrahamit dhe jo pasardhësit e Hagarit, pamvarësisht se çfarë mund të deklarojnë apo dëshirojnë profetët e tyre. Edhe pse historia e Islamit filloi me Hagarin dhe be
simin e saj në duart e Perëndisë, përfundimi është majt i ndryshëm për islamin si pasrdhja e saj. Ato me të vërtetë e deklarojnë Jezusin të jetë profet, por e rrefuzojnë ë jetë Mesiah dhe Mbreti dhe Prifti i tyre. Në providencën e Perëndisë, me të vërtetë populli i linduar nga Hagari përdoret nga Perëndia për të disiplinimin dhe pastrimin e Kishës, ashtu siç ligji përdoret për të disiplinuar bijtë, por në përfundim të historisë Biblike dhe njerëzore, premtimet shpirtërore, paracaktimi, shpagimi, shfajësimi, birësimi, shenjtërimi, dhe ringjallja e fundit në prezencën e Perëndisë i takojnë bijve të Sarës dhe jo të Hagarit, bijve të premtimit dhe jo të mishit, bijve të lirisë dhe të skllavërisë. Lavdia i qoftë Perëndisë. Amen.

Ungjilli sipas Isaise: Një filozofi Kristologjike e Historisë (Isaia 53:12)

nga Albert Kona

Prandaj do t’i jap si pjesën e tij shumë, dhe ai do ta kete si plaçkë të fuqishmit, sepse e ka përkushtuar jetën e tij deri në vdekje dhe u përfshi midis keqbërësve; ai ka mbajtur mëkatin e shumë vetave dhe ka ndërhyrë në favor të shkelësve. Isa 53:12

Sot dua që të marrim në konsideratë deklaratën e Isaisë, të Biblës, dhe mbi të gjitha të Zotit Perëndi porsa i përket historisë së botës. Është e rëndësishme që të gjithë njerëzit, por veçanërisht të Krishterët të ngrenë herë pas herë sytë lart nga horizonti ynë personal dhe ta shikojmë jetën dhe ekzistencën njerëzore nga një këndvështrim më i plotë. Ne jemi si ata lojtarët e futbollit në fushën e lojës që rendim me topin por që nuk e shikojmë dot të tërë lojën, ndryshe nga shikuesi nga maja e stadiumit që e shikon lojën nga lart dhe plotësisht. Perëndia shpall tek Isaia 55:8-9 këtë: “Mendimet e mia nuk janë mendimet tuaja, dhe as rrugët tuaja nuk janë rrugët e mia”… 9 “Ashtu si qiejtë janë më të lartë se toka, kështu edhe rrugët e mia janë më të larta se rrugët tuaja dhe mendimet e mia janë më të larta se mendimet tuaja.” Perëndia është i përjetshëm, është i kudogjindshëm dhe i gjithëdijshëm. Ai ka krijuar hapësirën, ka krijuar kohën, ka krijuar njeriun që lëviz në hapësirë dhe kohë, dhe e drejton lëvizjen e njeriut nga pika a tek pika b. Perëndia ka krijuar me një qëllim në mendje, dhe përmbushja e qëllimit të Perëndisë përmes lëvizjes së njeriut në hapësirë dhe kohë është ajo që ne zakonisht e quajmë historia e njerëzimit. Edhe është kjo arsyeja që i Krishteri duhet të ngrejë sytë lart nga qielli, që i krishteri duhet të bëjë jo vetëm pyetjen: Çfarë po më ndodh mua? Por edhe pyetjen ?farë po ndodh në botë? Çfarë thotë Bibla për këto gjëra? Cili është roli i besimit tim në të tëra këto gjëra? Cili është kuptimi dhe lidhja e ngjarjeve që ndodhin në këtë botë? Ku po shkon historia? Të lëvrosh këto pyetje do të thotë të me filozofinë e historisë. A ka historia e njerëzimit kuptim e lidhje? A mund të ketë ajo kuptim dhe lidhje? Sot unë shpresoj që ju do të shikoni këndvështrimin biblik të historisë, këndvështrimin e Perëndisë porsa i përket historisë. Nëse historia botërore studiohet siç duhet përmes lenteve të Biblës, duke mbajtur para syve tanë që Krishti është Zoti i Historisë, që historia ka në qendër Krishtin dhe Kishën e Tij, dhe që historia drejtohet nga Krishti për lavdinë e tij dhe të mirën e Kishës së Tij, studimi i historisë kthehet në një mjet inkurajimi për ju dhe në një argument për ti besuar edhe më fort Krishtit, për tu mbështetur edhe më shumë tek Ai. Por më parë vini re filozofinë jo biblikë apo moderne të historisë së njerëzimit dhe e bëj këtë gjë që ju të dini se ka antiteza, se ka një ndryshim rrënjësor ndemjet të menduarit biblik mbi historinë dhe atij sekular.

I.     Filozofia Moderne e Historisë

Në këtë moment ka të paktën një gjysmë dyzime këndvështrimesh të ndryshme mbi historinë që besohen, ndiqen apo predikohen duke filluar që nga katedrat universitare apo podiumet mediatike deri tek grupet e pensionistëve që luajnë domino nëpër parqe. E vërteta është gjithmonë një dhe absolute ndërsa mënyrat e gabuara të të menduarit janë gjithmonë në shumës. Një filozofie historisë është ajo që fillon dhe ndërtohet mbi filozofin Gjerman Hegel, i cili është influenca deçizive e Engelsit dhe e Marksit. Kjo filozofi thotë që historia drejtohet apo shtyhet nga ekonomia. Që, një ngjarje ndjek tjetrën, një komb mund një tjetër, një civilizim zëvendësin një tjetër sipas një ligji të caktuar që Hegeli e quajti ligji i presionit ekonomik. Ky ligj ekonomik sipas Marksit do të prodhonte së fundmi një shoqëri pa klasa. 100 vitet e fundit nuk e kanë konfirmuar opinionin e Marksit mbi progresin dhe kuptimin e historisë.

Nga ana tjetër amerikani Henry Ford pat thënë që historia është thjesht një ngjarje e dhimbshme pas një tjetre. Historia për të nuk ka kuptim, nuk ka lidhje, e nuk ka qëllim.

Një filozofi tjetër e historisë është ajo që mbahet nga religjionet orientalë, hindutë dhe budistët, që historia është ciklike, dhe që kjo përfshin edhe doktrinën e tyrë të ri-mishërizimit apo të ri-inkarnacionit. Ai që sot është kryeministër nesër do të jetë gomar dhe në jetën e tretë mizë. Në Evropë kjo si influence shihet tek historiani gjerman Oswald Spengler i cili shkroi që historia ka karakter ciklik apo zëvendësues. Njëri civilizim zëvendëson një tjetër, një kulturë zëvendëson një tjetër.

Problemi me të treja këto filozofi të historisë që predikohet në mënyrë totalitariane nga universitetet dhe masmedia është që jo vetëm janë jo-biblike, jo vetëm që janë anti-biblike, por që nuk janë në gjendje që të shpjegojnë marshimin e evenimenteve historike, asnjëra prej tyre nuk është në gjendje që të provojë që historia ka një qëllim në vetvete, që ekzistenca e njerëzimit, e botës, e ngjarjeve ka një qëllim drejt së cilës ajo po ecën, një kuptim, një zgjidhje, një përfundim. Këto filozofi të historisë thonë që kombe ngrihen e bien, që teknologjia avancon, që lëvizje intelektuale shkojnë e vinë, që lufta ndjek paqen dhe paqja luftën, dhe e gjitha kjo nuk ka asnjë kuptim, nuk ka destinacion. Asnjëra prej tyre nuk të ofron arsye për të jetuar, për të shkuar në punë dhe për të luftuar për një ndryshim apo qëllim. Është e mrekullueshme që si pastor të çohesh në mëngjes dhe të fillosh punë duke e ditur që edhe sot ashtu si edhe çdo ditë unë do të fitoj pasi perëndia sot si edhe çdo ditë tjetër do të fitojë, pasi Krishti edhe sot si edhe çdo ditë tjetër kontrollon rrjedhën e historisë për lavdinë e Tij dhe bekimin e Kishës. Sa prej zyrtarëve, pushtetarëve dhe politikanëve mund ta thonë një gjë të tillë – Që në fund ata do të fitojnë?

II.     Filozofia Biblike e Historisë

Por nga ana tjetër ne kemi filozofinë Biblike të historisë së njerëzimit e cila është radikalisht e kundërta e çfarë u tha më parë. Perëndia thotë “Prandaj do t’i jap si pjesën e tij shumë, dhe ai do ta ketë si plaçkë të fuqishmit, sepse e ka përkushtuar jetën e tij deri në vdekje dhe u përfshi midis keqbërësve; ai ka mbajtur mëkatin e shumë vetave dhe ka ndërhyrë në favor të shkelësve.” Sipas Fjalës së Perëndisë, Perëndia jo vetëm që kontrollon historinë e njerëzimit, jo vetëm që ai përfshihet me të dhe vepron në të dhe përmes saj, por edhe që Perëndia po e drejton atë drejt një qëllimi të fiksuar që më parë, një qëllim që në qendër të saj ka Krishtin dhe Kishën.

A. Bibla i njeh dhe i konsideron ngjarjet njerëzore

Kështu së pari, Bibla i njeh dhe i konsideron ngjarjet njerëzore, ngritjen dhe rënien e kombeve dhe civilizimeve, i njeh figurat historike që dominojnë në relievin njerëzor, dhe i jep atyre vendin që i takon. Për shembull: Te Danieli 8, ne lexojmë atë që njihet si profecia e Dashit dhe e Cjapit. Perëndia përdor një gjuhë figurative letrare për të përshkruar rënien e perandorisë Persiane dhe pushtimin e saj prej mbretërit të Grekëve, Aleksandrit të Madh. Vini re, ne e quajmë atë Aleksandri i Madh, Bibla e quan atë “Cjapi leshtor – mbreti i Javanit.” (Javani=grekërit). Ky është këndvështrimi Biblik. Bibla nuk i injoron lëvizjet e historisë njerëzore, progresin e njohjes e të teknologjisë, nuk është indiferente ndaj figurave historike, por nuk i konsideron ato si çështjet e vërteta të historisë, kuptimin e vërtetë të historisë. Tek libri i Predikuesit në Dhiatën e Vjetër, Solomoni nën frymëzimin e Frymës së Shenjtë shkruan në kapitullin e parë “Ajo që ka qenë është ajo që do të jetë; ajo që është bërë është ajo që do të bëhet; nuk ka asgjë të re nën diell” (Pred. 1:9). – dhe pasi e shtjellon këtë temë për rreth 11 kapituj, tek i dymbëdhjeti shkruan:

12 Biri im, ruhu nga çdo gjë që del jashtë kësaj. Shkruhen shumë libra, por nuk mbarohet kurrë kjo punë, dhe studimi i tepërt e lodh trupin. 13 Të dëgjojmë, pra, përfundimin e gjithë ligjëratës: “Ki frikë nga Perëndia dhe respekto urdhërimet e tij, sepse kjo është tërësia e njeriut”. 14 Sepse Perëndia do të vërë të gjykohet çdo vepër, edhe çdo gjë që është fshehur, qoftë e mirë apo e keqe.”

B. Filozofia Historike e Dhiatës së Vjetër

Por Bibla jo vetëm që i njeh lëvizjet dhe figurat historike, por por gjithashtu na e jep të saktë kuptimin dhe interpretimin e progresit kronologjik të ngjarjeve historike, e cila na është dhënë në mënyrë të ngjeshur tek Isaia 53:12. pjesa e vargut 12 që thotë “Prandaj do t’i jap si pjesën e tij shumë, dhe ai do ta kete si plaçkë të fuqishmit” na zbulon, na profetizon që Krishti, Shërbëtori i drejtë i Perëndisë dhe vetë Zoti Perëndi, personi i dytë i Trinisë, pas mishërizimit të tij, lindjes, kryqëzimit të tij për mëkatet e popullit të Tij, jo vetëm që do të ngrihet nga të vdekurit – sic na e profetizoi vargu 11 – por gjithashtu do të mbledhë frytet e fitores së Tij në këtë botë. Bibla thotë që Ai do të bëjë të drejtë shumë veta përpara Perëndisë. Kur Isaia përdor fjalën shumë – ai i referohet gjithmonë popullit të perëndisë, Kishës së tij për të cilin ai dha veten e tij siç na siguron Pali tek Efezianët 5:25. Shënoni një koment të vogël në biblat tuaja pasi përkthimi që ju keni atje i frazës “Prandaj do t’i jap pjesën e tij midis të mëdhenjve, dhe ai do ta ndajë plaçkën me të fuqishmit” është shumë i pasaktë. Përkthimi korrekt është ai që ju kam dhënë në buletinin e sotshëm “Prandaj do t’i jap si pjesën e tij shumë, dhe ai do ta ketë si plaçkë të fuqishmit.”

Perëndia Atë na zbulon në këtë varg premtim që Ai i ka dhënë Birit: “Prandaj do t’i jap si pjesën e tij shumë.” Ati thotë, do ti jap Krishtit si shpërblim për sakrificën e Tij të tërë ata për të cilët Krishti vdiq në kryq, të tërë ata për të cilët Krishti pagoi. Ati do ti japi Birit të tëra ata të cilët Krishti i ka blerë e shpenguar me çmimin e gjakut të Tij. Të tërë ata, Ati premton, unë do ti bëj që të vinë tek ai, do ti besojnë Atij, do ta duan atë, do ta ndjekin Atë, do ta adhurojnë Atë. “Prandaj do t’i jap si pjesën e tij shumë” – dhe pastaj Ati shton “dhe ai do ta ketë si plaçkë të fuqishmit.” Me këtë frazë të fundit Ati i premton Krishtit dhe njerëzimit që Ati do të nënshtrojë nën këmbët e Krishtit pushtete e principata, frone e zotërime. Nëse mund tju kujtohet, kjo është një gjuhë që Ati e përdori në strofën e parë të këngës së Shërbëtorit, që janë vargjet 13-15 te Isaisë 52. vargu 15 thotë; “15 kështu ai do të spërkasë shumë kombe; mbretërit do të mbyllin gojën para tij, sepse do të shohin çfarë nuk u ishte treguar kurrë atyre dhe do të kuptojnë ato që nuk kishin dëgjuar.” Këtë premtim, këtë profeci, që Ati do ti nënshtrojë kombet nën këmbët e Krishtit ne e gjejmë edhe në shumë vende të tjera në Dhiatën e Vjetër. Tek Psalmi 2, të cilin ne e këndojmë në këtë kishë thuhet:

Pse ziejnë kombet dhe pse popujt kurdisin gjëra të kota? 2 Mbretërit e dheut mblidhen dhe princat këshillohen bashkë kundër Zotit dhe të vajosurit të tij, 3 duke thënë: “Le t’i këputim prangat e tyre dhe t’i heqim qafe litarët e tyre”. 4 Ai që ulet në qiejtë do të qeshë, Zoti do të tallet me ta. 5 Atëherë do t’u flasë në zemërimin e tij dhe do t’i trembë në indinjatën e tij të madhe, 6 dhe do të thotë: “E vendosa mbretin tim mbi Sion, malin tim të shenjtë. 7 Do të shpallë dekretin e Zotit. Ai më ka thënë: “Ti je biri im, sot më linde. 8 Më kërko dhe unë do të jap kombet si trashëgimi për ty dhe mbarë dheun si zotërim tëndin. 9 Ti do t’i copëtosh me një shufër hekuri, do t’i bësh copë-copë si një enë prej argjile.”

Tek Ps 72 që ne do ta këndojmë përsëri sot thuhet:

8 Ai do të mbretërojë nga një det te tjetri dhe nga lumi deri në skajet e tokës. 9 Banorët e shkretëtirës do të përkulen para tij, dhe armiqtë e tij do të lëpijnë pluhurin…Po, gjithë mbretërit do ta adhurojnë dhe gjithë kombet do t’i shërbejnë….17 Emri i tij do të vazhdojë përjetë, emri i tij do të përhapet deri sa të ketë diell; dhe tërë kombet do të bekohen në të dhe do ta shpallin të lumtur.”

C. Filozofia Historike e Dhiatës së Re

Dhiata e Re gjithashtu na e konfirmon këtë filozofi Kristologjike të Historisë, këtë filozofi pra të historisë me qendër Krishtin dhe veprën e Tij për Kishën e Tij. Tek Kol 1;16 Apostulli Pal e shikon Krishtin si qendra dhe arsyeja e ekzistencës së gjithësisë dhe e historisë së saj disa mijëra vjeçare. Ai thotë:

“sepse në të u krijuan të gjitha gjërat, ato që janë në qiejt dhe ato mbi dhe, gjërat që duken dhe ato që nuk duken: frone, zotërime, principata dhe pushtete; të gjitha gjërat janë krijuar me anë të tij dhe në lidhje me të.

Krishti Krijoi gjithçka dhe në funksion të vetes së Tij – “me anë të tij dhe në lidhje me të” thotë Pali. Dhe çfarë janë këto gjëra? “ato që janë në qiejt dhe ato mbi dhe, gjërat që duken dhe ato që nuk duken: frone, zotërime, principata”…arti, teknologjia, historia njerëzore e lëvizje historike. Gjithçka është në funksion të qëllimit dhe lavdisë së Krishtit. Apostulli Pal përsëri deklaron të njëjtën gjë tek Kolosianëve 2:15, teks të cilin unë jua hapa para dy javësh me paramendim për tju dhënë juve kontekstin për këtë javë. Aty ne lexuam këto fjalë: “dhe mbasi i zhveshi pushtetet dhe principatat, ua tregoi sheshit njerëzve, duke ngadhënjyer mbi ata në të.” Dhe nëse mbani mend, përkthimi më në shqip ishte: Dita që Krishti u morr në qiell ishte dita e ngadhënjimit të madh, ishte dita kur Krishti si një gjeneral ngadhënjimtar ul në të djathtë të Ati dhe i ofroi vetes së tij dhe Ati një spektakël madhështor plaçkën që ai kishte kapur rob, “frone, zotërime, principata dhe pushtete.”

Pro Kishë e Krishtit, mos u shpërqendro në këtë moment, pasi nuk po flasim për diçka që nuk ju intereson. Këtu Krishti po flet për ju. Ju jeni po aq shumë sa edhe Krishti e kësaj profecie të Isa 53:12. Duke komentuar mbi këtë varg, Apostulli Pal deklaron tek Efesianëve 1 që Ati e ringjalli Krishtin “…prej së vdekurish dhe duke e vënë të ulej në të djathtën e tij në vendet qiellore, 21 përmbi çdo principatë, pushtet, fuqi, zotërim dhe çdo emër që përmendet jo vetëm në këtë epokë, por edhe në atë të ardhme, 22 dhe vuri çdo gjë nën këmbët e tij, edhe ia dha për krye përmbi çdo gjë kishës, 23 e cila është trupi i tij, plotësia i atij që mbush çdo gjë në të gjithë.” Krishti është përmbi çdo principatë, pushtet, fuqi, zotërim, emër i kësaj epokë dhe i atyre që do të vinë, dhe duke qenë se Krishti është koka e Kishës, trupit të tij, Kisha gjithashtu është në të njëjtat pozita.” Sepse Krishti ka fituar Kisha fitoi. Sepse Krishti fiton çdo ditë, Kisha fiton çdo ditë. Dhe është për këtë arsye që Pali thotë tek Rom 8:37 “Por në të gjitha këto gjëra ne jemi më shumë se fitimtarë për hir të atij që na deshi.”

Por dikush mund të mendojë: Unë i besoj këto gjëra: por si shpjegohet që gjërat nuk duken ashtu siç janë? Arsyeja është se jo ë gjithë ata që i janë premtuar Krishtit i janë dhënë Atij. Bota duhet të vazhdojë, evenimentet botërore duhet të vazhdojnë marshimin e tyre pasi ka ende njerëz, të zgjedhurit e perëndisë që nuk janë prurë ende te këmbët e Krishtit në besim dhe dashuri. Pjetri thotë tel 2 Pjet 3 “kini parasysh se durimi i Zotit tonë është në shërbim të shpëtimit.” Krishti tha siç lexojmë tek Mateu 24:14 kur komentoi mbi ardhjen e tij dhe konsumimin e plotë të planit të tij këto fjalë: “Dhe ky ungjill i mbretërisë do të predikohet në gjithë botën si një dëshmi për gjithë kombet, dhe atëherë do të vijë mbarimi.” Dhe përsëri, Apostulli Pjetër shkroi:

8 Por, shumë të dashur, mos harroni këtë gjë: se për Zotin një ditë është si një mijë vjet, dhe një mijë vjet si një ditë. 9 Zoti nuk vonon plotësimin e premtimit të tij, siç disa besojnë që ai bën; por është i durueshëm ndaj nesh, sepse nuk do që ndokush të humbasë, por që të gjithë të vijnë në pendim.”

Me fjalë të tjera, çfarë Krishti bleu me gjakun e tij do ti jepen Atij në momentin dhe situatën e duhur të hapësirës dhe kohës, që është pra historia njerëzore. Krishti do të sundon mbi këtë botë në atë mënyrë që është më e frytshme për kishën e Tij. Progresi i historisë njerëzore është në funksion të këtij qëllimi: mbledhja e të zgjedhurve të Perëndisë, e popullit të tij, dhënia e një zemre të re, plot pendim, besime dhe bindje, dhe e gjitha kjo do të ndodhe siç po ndodh deri në ardhjen e fundit të Krishtit.

Ky pra është qëllimi dhe interpretimi i vërtete i historisë. Historia e njerëzimit është historia e shpëtimit, është historia se si Perëndia ndërhyn vazhdimisht dhe në mënyrë konstante duke i drejtuar ngjarjet në funksion të planit të tij, duke siguruar kontekstin historik në të cilin ai thërret kishën e Tij përmes predikimit të fjalës, në të cilin ai pastron kishën e Tij përmes predikimit të fjalës dhe persekutimeve sporadike, deri sa kisha e tij është e plotë dhe e gatshme për të hyrë në prezencën e plotë të perëndisë. Historia e njerëzimit është historia e Krishtit, e armiqve të tij, e komploteve dhe përpjekjeve kundra Krishtit sic lexojmë apo këndojmë tek Psalmi 2, është historia e triumfit të Krishtit, dhe se si krishti i kthen ata në plaçkë lufte, është historia e popullit të Krishtit, e Kishës së Tij.

Filozofi dhe teologu i shekullit të 5, Shën Augustini, i pari që deduktoi nga bibla dhe artikuloi filozofinë e Krishterë të Historisë njerëzori, e bërë këtë në librin më të rëndësishëm të shkrua ndonjë herë pas Biblës, të titulluar Qyteti i Perëndisë. Në këtë libër ai thotë që ka dy qytete apo dy mbretëri në këtë botë, Qyteti i Perëndisë dhe qyteti i botës. Njeriu në mëkatin e tij mendon se qyteti i tij është qyteti i vërtetë në këtë botë, i vetmi qytet që ka rëndësi, i vetmi qytet në të cilin ia vlen të jesh anëtar. Augustini i bën një analizë tepër të thellë (dhe pak shkatërruese për trurin) qytetit të njeriut, dhe shpjegon se si historia e e qytetit të kësaj bote është vetëm një nën-temë apo një nën-linjë në në historinë e vërtetë. Historia e vërtetë është historia e Qytetit të Perëndisë dhe e popullit që jeton në të, se si u futën në të, se si u fituan për të, që në fakt është historia Atit që dërgon Birin, historia e Birit që vjen dhe jetoi ndër njerëz, që vdiq për ta dhe u ringjall për ta, është historia se si Ati dhe Biri dërgojnë frymën e shenjtë ditën e Pentakostit dhe që prej asaj kohë kjo frymë po sjell një e nga një pranë Krishtit të zgjedhurit e Atit, ata që Isaiah i quan “të shumtët,” dhe se si At, Biri, dhe Fryma e Shenjtë ngrenë dhe përmbysin popuj e mbretërira vetëm e vetëm për këtë qëllim dhe për nënshtrimin final të çdo gjëje nën këmbët e Krishtit.

III.     Aplikime:

Ne mbyllje deshiroj te rendis dy aplikime për të gjithë ju sot:

Se pari, nëse ju nuk jeni i Krishterë, nëse ju nuk i besoni Krishtit si Zotin dhe Shpëtimtarin tuaj, nëse ju nuk ia keni nënshtrua gjurin tuaj Krishtit, nëse ju nuk ja nënshtroni gjurin tuaj Krishtit çdo ditë dhe në çdo gjë, duhet të dini se një rrezik ju kanoset. Bota që juve ju duket si më e vërtetë nuk është gjë tjetër veçse ajo bezja mbi të cilën historia e vërtetë projektohet. Pavarësisht nga preference juaj ju jeni pjesë e historisë së vërtetë. Krishti tha: Ata që nuk janë me mua janë kundra meje. Ju nuk mund të jeni neutral pasi Perëndia nuk e ka lejuar një gjë të tillë. Ju jeni pjesë e historisë së vërtetë por nëse nuk jeni në Krisht, ju jeni pjesë e saj si humbës. Rezultati i kësaj lufte shpirtërore kozmikë është fiksuar që më parë. Krishti, me ngritjen e tij nga varri dhe ngritjen në të djathtë të Atit tashmë është fitimtar. Ky është realiteti, kjo është e vërteta. Ju ose do të shikoni realitetin në sy dhe ti besoni Krishtit për shpëtimin tuaj duke e shpallur atë si Zotin tuaj dhe duke ja ulur gjurin tuaj plotësisht dhe në çdo gjë Atij, ose do të zhysni kokën në rërë duke shpresuar që e gjitha kjo është vetëm një ëndërr e keqe. Urimi dhe nxitja imë është që jut ë bëni pjesë në kategorinë e parë të dëgjuesve. Eja tek Krishti, është Ai që po të thërret, pendohu, besoji Atij dhe lëshoje vetveten në kujdesin dhe dashurinë e tij.

Por nëse ju jeni i Krishterë, kujtohuni dhe mbani mend atë që ka me të vërtetë rëndësi. Sigurohu që jeta që po shpenzon në këtë tokë të shpenzohet për lavdinë e tij pasi për atë edhe është krijuar. Deklaroju Krishtin atyre “të shumtëve” siç i quan Isaia, jeto dhe puno për avancimin e Qytetit të Perëndisë në mes të qytetit të njeriut, dhe ti do të jesh në anën e fitimtarit, dhe vepra e duarve të tua do të ketë fryt dhe kuptim. Amen.

 

Adhurimi Liturgjik

nga Leonard Doka

          Adhurimi është për Perëndinë. Ai është duke dëgjuar. Prandaj dhe duhet të ketë një strukturë fikse, formalitet dhe një liturgji të caktuar. Dhe kjo për arsye se adhurimi biblik është formal dhe i strukturuar. Sot spontaniteti në adhurim dëshirohet më shumë dhe shihet si provë e “të udhëhequrit nga Fryma”. Por a do të thotë të udhëhiqesh nga Fryma më pak formalitet e rregull (1 Kor.14:40). Fjala rregull në Dhiatën e Re është një term ushtarak, që do të thotë “disiplinë ushtarake”. Kur trupat janë në rregull e të disiplinuara, Kapiteni ynë lavdërohet. Shikoni Zbulesa 4:8-11, ku adhurimi në qiell është mjaft i strukturuar dhe formal: “I shenjtë, i shenjtë, i shenjtë është Zoti Perëndi, i Plotfuqishmi, që ishte, që është dhe që do të vijë!”. Sa herë që qeniet e gjalla i japin lavdi, nder e të falenderim atij që rri ulur mbi fron, atij që rron në shekuj të shekujve, ^10 të njëzet e katër pleq bien përmbys përpara atij që rri mbi fron dhe adhurojnë atë që jeton në shekuj të shekujve dhe i hedhin kurorat e tyre përpara fronit, duke thënë: ^11 “Ti je i denjë, o Zot, të marrësh lavdinë, nderimin dhe fuqinë, sepse ti i krijove të gjitha gjëra, dhe nëpërmjet vullnetit tënd ekzistojnë dhe u krijuan”.
          Këtu, çdo pjesëmarrës në shërbesën qiellore ka rolin e tij dhe e di se ç’është ai rol. Krijesat e gjalla e dijnë se ç’të thonë dhe kur ta thonë. Ata flasin e këndojnë një zëri dhe përgjigjen me radhë ose një zëri. Nuk ka spontanitet në adhurimin e qiellit! Asnjë nga engjëjt dhe shenjtorët s’guxon që të bëjë çfarë dëshiron ose çfarë i vjen spontanisht, por bëjnë çfarë kanë përgatitur të bëjnë dhe përfshihen në përmbushjen e roleve përkatëse, madje me gëzim. Prandaj në kishën tonë ne përdorim lutje kolektive me përgjigje, lexime dhe rrëfime mëkatesh, sepse dëshirojmë të pasqyrojmë adhurimin qiellor ndërsa marrim pjesë me një zë. Duke i planifikuar me kujdes këto, ne mund të jemi më aktivë në adhurim. Në këtë adhurim askush nuk është ulur si spektator, siç ndodh në adhurimin e kishave ungjillore, por të gjithë marrin pjesë, ose në këmbë, ose ulur, ose duke ngrënë, pirë, duke u lutur, duke kënduar dhe duke folur. Në këtë mënyrë të rregullt e fiksuar, ne i shprehim dashurinë tonë Perëndisë. Pse kujdesemi aq shumë, sidomos ne si shqiptarë kur do të ftojmë dikë për drekë apo darkë, duke programuar gjithçka, përgatitur mirë ushqimet, pastruar vendin, që t’u tregojmë se i duam dhe janë të veçantë dhe do të kujdesemi më pak kur Perëndia na fton për të adhuruar dhe për të qenë në praninë e tij solemnisht, siç jemi në adhurimin e të dielës?
          Kur e vetmja formë lutje është ajo spontane, që ka vendin e duhur, atëherë ne do të tundohemi të përpiqemi të krijojmë fjalët që të impresionojmë të tjerët. Sa ndryshim kanë lutjet e “mëdha” ku shpesh përsëriten po ato fjalë, me këshillime brenda, me ato në të cilat si me një listë, fillojmë e lutemi për drejtuesit e vendit, për vendet e ndryshme, për kishat e ndryshme, për pleqtë e dhjakët, duke kaluar pastaj në nevojtarët, të sëmurët? Lutjet e spontanitetit sado brilante të jenë nga ana retorike, nuk do të jenë si fjalët e mirëfillta publike, që janë gjuhë e ndarë, ku fjalët nuk janë të folësit. Kurse ato spontane, dështojnë në rast publik, tërheqin vëmendje ndaj folësit që nuk mund ta përjashtojmë se nuk ka dëshirë për t’u lavdëruar. Gjuha liturgjike është gjuhë publike, sepse nuk i përket një personi. Ato na janë dhënë dhe sidomos për këtë qëllim publik pjesëmarrës, janë dhuratë dhe nuk janë tonat. Ndaj Psalmet dhe Lutja e Zotit duhet të jenë qendrore sepse janë fjalë të Perëndisë. Mund të mos duam të marrim lavde nga njerëzit, por përsëri lutjet private e kanë vendin në dhomën personale. Humbja e liturgjive të shëndosha ndikoi dhe në rritjen e individualizmit në kishë duke e kthyer përshpirtmërinë tonë në atë të unit dhe Jezusit, pa nevojën e tjetrit.
          Mungesa e liturgjisë shton edhe tendencën për kultin e famës. Pastorët bëhen superstar, gjithë vëmendja drejtohet tek ata, adhurimi i Zotit spostohet prej fokusit tek muzikantët në skenë, solistët e ftuar, ndërsa adhurimi liturgjik nuk e nxit sepse e kufizon pastorin brenda liturgjisë, si shërbëtor i Perëndisë që është, i vajosur për shërbesën e Fjalës dhe të sakramenteve, e si rrjedhim, personaliteti i tij duhet t’i nënshtrohet që Fjala të dëgjohet dhe shikohet.
          Vërtet që adhurimi liturgjik mund të jetë i zbrazët, i vdekur dhe hipokrit, si çdo gjë tjetër dhe disa herë nuk pranohet se të kërkon diçka dhe përmirësohet me përvojën e tij e është armik i dembelëve e atyre që mërziten lehtë. Përgjigjja për formalizmin e vdekur në adhurim nuk është risia, mohimi i liturgjisë.
          Tani le të shohim pak muzikën në këtë adhurim publik liturgjik. Muzika ka një rol qendror në adhurimin e Perëndisë, si dhuratë që na ka dhënë Ai. Nëse do të adhuroni me ne do të shihni se ne nuk përdorim si normë atë që quhet adhurim “bashkëkohor” ose muzikë lavdërimi, sepse besojmë se pjesa dërrmuese e këngëve të tilla nuk janë me vend për adhurimin e Perëndisë. Kjo çështje nuk përcaktohet me urdhërime direkt nga Zoti se ç’melodi duhet të përdorim por është çështje urtësie, për të përcaktuar se ç’lloj muzike është e denjë për një rast të caktuar-në këtë rast adhurim publik. Ne nuk vëmë muzikë funerali në një dasmë ose anasjelltas. Kisha një trashëgimi të pasur të një muzike të tillë. Në përgjithësi, para disa dekadash kjo trashëgimi i la vendin muzikës pop që gjoja i nxit njerëzit, e si rrjedhim kisha duhet ta përdorë këtë formë që të joshë më shumë njerëz, por e dimë se joshja e tillë nuk është faktor që ka të bëjë me përgatitjen e adhurimit tonë. Dhe a është e urtë që kisha të flakë rreth 2000 vjet trashëgimie? Kjo muzikë ka vendin e vet në një restaurant apo gjetkë por jo kur i afrohemi fronit të lavdishëm të Zotit. Nuk është fjala për të thënë se preferojmë atë “tradicionale” përkundrejt “bashkëkohores”, por atë që është e denjë për adhurim. Madje nuk mund ta quajmë muzikën që përdorim “tradicionale” por thjesht “adhurimi publik”, pasi nuk kemi të bëjmë me atë nëse është e vjetër apo e re, por lloji i muzikës, nëse shpreh format muzikore që kanë qenë efektive në të kaluarën. A shprehin fjalët dhe muzika respekt e nderim ndaj Zotit? Apo shprehin thjesht ndjenjat tona mbi adhurimin e tij, sa të gëzuar jemi, apo sa mirë po e kalojmë? Sepse shpesh kjo e fundit është çfarë shprehet, ndonëse jo qëllimisht.
          Por çfarë duhet të këndojmë? Nga koha e gjatë gjatë së cilës psalmet, si të psalura ashtu dhe ato metrike u larguan nga kisha, përgjigjja jonë do të përjashtojë pikërisht ato që janë muzika e Perëndisë, pra psalmet. Por vetëm ato, po himnet e shkruara? Me përparësinë e psalmeve, sigurisht që ka vend për himnet, të vjetra dhe të reja, mjafton që të jenë brenda normave biblike. Që nga koha e Davidit, këndimi i psalmeve ka qenë në qendër të lutjeve dhe këngëve për popullin e Perëndisë. Gjatë kohës së judaizmit, në tempullin e Solomonit dhe në Dhiatën e Re, Psaltiri ishte himnorja e kishës. Edhe në kishën e hershme, psalmet ishin baza e adhurimit e psaleshin nga murgjërit gjatë mesjetës dhe një nga arritjet më të mëdha liturgjike të Reformacionit ishte kultivimi i psalmeve që mund të këndoheshin në adhurimin bashkësimor. Të kënduarit e psalmeve i pëlqen Perëndisë. “Këndoni, dhe bëni melodi në zemrën tuaj me psalme, himne dhe këngë shpirtërore”. Duhen kënduar edhe himne, por këto himne, si ato të trashëgimisë së çmuar të kishës gjatë të gjitha kohërave dhe ato që shkruhen sot, duhet të vijnë pas psalmeve, që janë himnet e Perëndisë, në mënyrën më të drejtpërdrejtë të frymëzimit. Ai kënaqet tej mase kur sidomos e lavdërojmë me këngët që na ka dhënë nga dora e tij. Ashtu si predikimi ekspozues apo shtjellues është më i miri se na parashtron tërë Fjalën pa kufizim, edhe psaltiri ka këtë avantazh, që përmban një gamë të gjerë temash, që Davidi apo psalmistët përshkruajnë, dëshpërim, gëzim, kënaqje në triumfin e shenjtorëve mbi armiqtë e Zotit e shumë të tjera. Kur ne i këndojmë ato, i thërrasim Jehovës, Luftëtarit Hyjnor që të luftojë për ne dhe na fuqizon për luftë. Të kënduarit e tij të vrullshëm ngre shpirtrat e na bën gati për veprim. Këngët luftarake të nxisin për fitore, edhe bota e sportit e di këtë, prandaj këngët e tifozëve japin aq inkurajim. Prandaj psalmet duhet të jenë mbizotëruesit e adhurimit, sepse nuk duhet shumë shqyrtim për përmbajtjen, sepse fatkeqësisht në mes të himneve ka shumë që janë këngë disfatiste, sesa beteje, zmbrapsje pasive sesa psalme përparimi ngjadhnjyes. Këndojini psalmet me entuziazëm e vrull gazmor.
          Duke u kthyer te adhurimi biblik i të dielës, të shohim faktin sesa qendror është adhurimi për njeriun dhe sidomos ai publik. Ngaqë nuk kuptohet kjo rëndësi, ndaj ka një indiferencë apo dhe neglizhim apo nënvleftësim të adhurimit nga të krishterët, që shihet aq shpesh në kishat ungjillore. Pyetja e parë e katekizmës se për çfarë jemi krijuar, jep përgjigjen e problemit. Kisha ungjillore duke e mënjanuar këtë pyetje, e sheh adhurimin e të dielës me përparësi ungjillëzuese dhe kjo shihet edhe kur pyet besimtarë që të përgjigjen se njeriu është krijuar për të ungjillëzuar. Në fakt adhurimi publik ka lidhje me ungjillëzimin por jo siç mendohet. Një nga traktet më të mira ungjillëzuese që mund të ndani, sigurisht me shpjegim është buletini që përmban liturgjinë. Çfarë i tha Jezusi gruas te burimi? Që të adhuronte Perëndinë në frymë e në të vërtetë. Ungjillëzimi në thelb është të thërrasësh njerëz që të jenë adhurues të Zotit e Krijuesit të tyre. Prandaj kjo shërbesë e ripërtëritjes së besëlidhjes është shërbesa më ungjillëzuese. Elementet i tregojnë jobesimtarit lajmin e mirë. Një pastor tregon se ndërsa po drejtonte adhurimin, vuri re se një vajzë e re, që kishte ardhur për here të parë, po qante pas rrëfimit të mëkateve në fillim të shërbesës. Me vazhdimin e shërbesës, vazhdoi të qante në heshtje. Edhe gjatë predikimit e deri në fund, e pa duke qarë. Pas bekimeve, u largua për t’u qetësuar. Më vonë ai mësoi se megjithëse ishte rritur në shumë kisha, nuk ishte penduar kurrë për mëkatet, por atë ditë në atë kishë, ishte hera e parë kur ia kishte rrëfyer mëkatet Zotit! Atë ditë ajo i besoi ungjillit të Krishtit për faljen e mëkateve të saj dhe e gjitha kjo pa thirrje apo ftesë për të dalë përpara, pa lutje me kokë të ulur e sy të mbyllur, pa ndonjë predikim të madh ungjillëzues, por vetëm sepse iu tregua besëlidhja e Perëndisë nëpërmjet Krishtit në shërbesë dhe vetëdija se ajo ishte një shkelëse e besëlidhjes, që duhet të pendohej nga mëkatet. Perëndisë i pëlqeu që ta përdorte adhurimin, për t’i hapur zemrën.
          Mos të kuptuarit e rëndësisë apo së adhurimit publik, ndikon edhe në frekuentimin e këtyre shërbesave. Të shkuarit apo jo, përveç rasteve madhore si sëmundjet apo vështirësi të tjera, është shumë e kushtëzuar nga gjëra të vogla dhe shpesh, të krishterët ngaqë nuk e kuptojnë këtë rëndësi të adhurimit publik, zgjedhin opsionin e shtëpisë, ku mund të bëjnë një kohë të qetë në vend të mbledhjes solemne të shenjtorëve dhe shpesh shprehen se meqë janë të lodhur, do bëjnë pushim duke mos shkuar në kishë. Adhurimi përkufizon dhe brumos shenjtorët. Por injorimi i vullnetshëm i thirrjes për të adhuruar është akt përbuzjeje ndaj Zotit. Perëndia nuk thotë që është mirë po ta adhurojmë por urdhëron pjesëmarrjen në adhurimin publik të kishës (Ps.100, Heb.10:24-25). Nuk mund të jemi të krishterë besnikë pa adhuruar Zotin në mbledhjen e shenjtorëve.
          Po si duhet të adhurojmë?
          Aktiviteti ynë i adhurimit na tregon shumë se kë adhurojmë. A i afrohemi me respekt e frikë të perëndishme? Fatkeqësisht kjo nuk shihet sot në shumë kisha shqiptare. Këngët, veprimet e adhurimit, toni mbizotërues bëhet shpesh me një qëllim tjetër në mendje. Ai synon të tërheqë vizitorë ose të shkaktojë ndjenja të këndshme te pjesëmarrësit. Kjo s’përputhet fare me të afruarit e Perëndisë me frikë e nderim. Adhurimi është për lavdi të Perëndisë e jo për lëvdatat e njerëzve. Atmosfera e një klubi argëtues apo një spektakli që mbizotëron në shumë kisha, që synojnë rehatinë dhe entuziazmin e audiencës nuk ka fare të bëjë me qëndrimin e duhur në adhurim. Por ky nuk është vendi apo koha për ungjillëzim, por është koha “familjare” kur i afrohemi Perëndisë. Jo se nuk duhet të mirëpresim jobesimtarë, por prania nuk e tyre nuk duhet të diktojë se çfarë duhet apo çfarë nuk duhet në adhurim. Por si mund ta dimë se ç’e kënaq Perëndinë? Kisha duhet të shohë te Fjala, për të përcaktuar se si duhet të jetë shërbesa dhe kjo do t’u sjellë dobi edhe jobesimtarëve. Sepse duke na parë në adhurim, do ta kuptojnë se nuk janë në besëlidhje me Perëndinë nëse do Perëndia, do të binden për mëkatin dhe do të pendohen. Karakteri argëtues që shihet në kisha nuk ka gjë të përbashkët me adhurimin e Perëndisë që tund qiellin e tokën (Heb.12:18).
          Një tjetër koncept i gabuar është ai që koha e adhurimit duhet të jetë një kohë e gëzuar dhe kjo ka të bëjë me mos aplikimin e psalmeve, që siç thamë përfshijnë një gamë të gjerë gjendjesh shpirtërore apo emocionale, nga gëzimi i pranisë së Perëndisë tek përleshjet e besimtarit me tundimet, vuajtjet dhe përndjekjet.
Ja elementet e një shërbese të zakonshme adhurimi, të lidhura me flijimet në Dhiatën e Vjetër, përsa u përket simboleve që paraqesnin:
          *Thirrja për adhurim*: Megjithëse nuk është i lidhur me një flijim, shpreh të vërtetën që askush nuk mund t’i afrohet Perëndisë nëse Ai nuk na afrohet më parë. Ne mund ta adhurojmë Zotin sepse na ka thirrur dhe ditën e Zotit ne duhet ta dëgjojmë zërin e Perëndisë për të dalë para Tij.
*Rrëfimi i mëkateve: *Në fillim të shërbesës, silleshin flijimet e mëkatit (Lev.9:7-11). Populli i Perëndisë duhet të merrej me mëkatet para se të vazhdonin me shërbesën. Kjo përputhet me praktikën tonë të rrëfimit të mëkateve. Ne duhet ta pranojmë gjithnjë nevojën që kemi për hirin e Perëndisë në Krishtin. Ne jemi shenjtorë por akoma përleshemi me mëkatin dhe na duhet vazhdimisht falja dhe forca për t’i mposhtur ato. Pa rrëfimin, adhurimi bëhet hipokrizi dhe arrogancë. Kishat që nuk kanë rrëfim liturgjik të fiksuar, por kur kujtohen, shpallin mesazhin se nuk kemi asgjë për të rrëfyer dhe jemi mirë siç jemi, por Perëndia nuk i dëgjon lutjet dhe nuk e konsideron adhurimin e atyre që nuk janë në bashkësi me Të dhe njëri-tjetrin, për shkak të mëkatit të tyre. Ne dëgjojmë pastaj nga Shkrimet mbi nevojën për faljen dhe më pas, rrëfejmë mëkatet si kolektivisht ashtu edhe personalisht.
          *Shenjtërimi ose kushtimi* : Flijimi i ngjitjes ofrohej pas atij të mëkatit (Lev. 9:12-14), gjatë së cilit kafsha e flijuar ngjitej në qiell në formë tymi, në renë e lavdisë së Perëndisë së hapur mbi çadër. Kjo simbolizon ngjitjen e besimtarit në praninë e Perëndisë, ku megjithëse gjaku i derdhur i Krishtit dhe me anë të fuqisë së Frymës së Shenjtë, adhurimi ynë ndodh para fronit të Perëndisë (Heb.10:19-22). Ne marrim deklaratën e faljes së Perëndisë dhe na kujtohen përgjegjësitë tona si marrës të hirit të tij. Në këtë flijim, e tërë kafsha digjej, në kontrast me flijimet e tjera. Prandaj, ngjitja e holokaustit tregon se i përkasim krejtësisht Zotit. Në këtë moment, ne dëgjojmë ligjin e Perëndisë që na mëson çfarë i pëlqen atij, ofrojmë veten në lutje dhe lavdërim ndaj Perëndisë dhe dëgjojmë predikimin, ndërsa Zoti flet përmes pastorit të caktuar për ndërtimin tonë. Perëndia na kërkon që t’i bindemi Fjalës së tij siç mësohet e predikohet. Ju do të shenjtëroheni e shndërroheni nga kjo Fjalë, duke u bërë më të ngjashëm me Vetë Krishtin.
          *Kungimi, Darka ose Tryeza e Zotit*: Flijimi i paqes sillej pas ngjitjes (Lev.9:18-21). Një pjesë e kafshës digjej, një pjesë tjetër tundej para Zotit dhe pastaj i jepej adhuruesit që ta hante (Lev.7:11-21). Ky flijim ishte unik, sepse ishte flijimi i vetëm në të cilin adhuruesi lejohej që të hante një pjesë. Në Bibël, të ngrënit me një tjetër është shprehje e bashkësisë së besëlidhjes (siç shihet te Eksodi 24:9-11). Në flijimin e paqes, adhuruesi hante me Perëndinë si shprehje e dashurisë, besimit dhe miqësisë së madhe. Përreth tryezës së Zotit, ka paqe dhe siguri të dashurisë së tij për ne. Kështu përkujtimorja e besëlidhjes së Darkës së Zotit na ofrohet me anë të Krishtit, flijimi ynë i paqes dhe Ai bisedon me ne përmes saj (1 Kor. 10:16). Si pjesë e adhurimit të Ditës së Zotit, Perëndia na jep privilegjin e të ndarit të një ushqimi besëlidhës me Të, si shenjë se na do dhe jemi pjesëtarë të familjes së tij besëlidhëse përjetë.
          *Mandati ose Dërgesa: *Aaroni dhe Moisiu e mbyllnin shërbesën duke bekuar popullin me bekimet e Perëndisë (Lev.9:22-24). Ka një bekim në adhurimin e Perëndisë sipas vullnetit të tij dhe për lavdinë e tij. Ndërsa e lëmë asamblenë e shenjtorëve, duhet ta dimë se nuk po e lëmë Perëndinë nga pas, por Ai shkon me ne që të na mbrojë e të na aftësojë që të jetojmë sipas udhëzimeve të Fjalës. Perëndia i bekon ata që e nderojnë atë duke iu bindur thirrjes së adhurimit ditën e Zotit.
Thirremi solemnisht prej Perëndisë që ta adhurojmë, ngrihemi në vendet e larta duke u bashkuar me shenjtorët në tokë dhe engjëjt e shenjtorët që kanë shkuar atje para nesh dhe ne përgjigjemi sepse jemi të gëzuar që na ka thirrur, pastrohemi e lahemi me ujë të kulluar duke rrëfyer mëkatet tona që të jemi të denjë për adhurim të pranueshëm në Frymë, marrim sigurinë e faljes nëpërmjet Fjalës së shpallur nga pastori në emrin e Krishtit, marrim Fjalën e tij nëpërmjet pastorit, që na shenjtëron, ushqen e na rrit në besim, duke na kujtuar se kush jemi si popull i tij dhe si duhet të jetojmë. Pastaj ulemi në tryezën e tij me të, duke kuvenduar e duke u kënaqur në praninë e tij, por edhe duke u ushqyer në Frymë, me trupin e gjakun e tij që Ati na ofron që të na bëjë të sigurt se me aq siguri e prekim me gojë bukën dhe me buzë verën, po aq të sigurta janë bekimet e vdekjes së Krishtit. Tani jemi gati të ndahemi me njëri-tjetrin e të lëmë shërbesën, e të shkojmë në botë, në thirrjet tona, që ta ndihmojnë edhe botën të ndjekë Jezusin, duke dishepullizuar të tjerët.
Kjo është pra liturgjia jonë e adhurimit. Por ç’do të thotë liturgji? Ajo duket si një fjalë që ka të bëjë me “katolikët romakë” siç ndodh edhe me katekizmin. Kjo fjalë rrjedh nga “leitourgia” në greqisht, shpesh përdoret për shërbesën ndaj Zotit, pra adhurim, por do të thotë edhe “vepër e popullit”. Ajo pasqyron bindjen tonë se adhurimi nuk është thjesht diçka që besimtari frekuenton, por që bën. Çdo besimtar duhet të marrë pjesë aktivisht në liturgji duke bashkuar zemrën lavdërimit që i ofron atij populli i Perëndisë. Esenca e një liturgjie të gjallë është një zë, një njeri.
          Në fakt çdo kishë ka një liturgji, në e quajnë apo jo me atë fjalë, sepse çdo shërbesë kishe është një liturgji, nëse ka disa elemente të një farë përgatitje. Në mënyrën siç i quajmë, kishat jo liturgjike janë ato që nuk i kushtojnë kujdes mënyrës sesi të adhurojmë Perëndinë, ashtu si Ai kërkon. Kishat jo-liturgjike pandehin se kujdesen ta adhurojnë Perëndinë, por duan ta bëjnë këtë në liri, spontanitet por siç thamë standardi është në Fjalën e tij. E vetmja gjë për të cilën këto kisha përgatiten është shpesh vetëm praktika e këngëve që do të këndohen në shërbesë, që për ironi janë shumë intensive, duke shpërfillur atë që vlen më shumë-si ta adhurojmë Atë, që kërkon studim, meditim dhe përgatitje të kujdesshme për atë që do të bëjmë në këtë shërbesë. Shërbesa liturgjike shpesh shihet si monotone dhe ritualistike, por pse duhet të besojmë se ritualet janë të mërzitshme. Ka disa rituale që ne i presim dhe i vlerësojmë, si ai i të ngrënit tre herë në ditë, që na pëlqen. Po ashtu bëjmë dush dhe lajmë dhëmbët çdo ditë. Vetë Perëndia në mënyrë ritualiste bën që dielli të dalë dhe të perëndojë çdo ditë, mos mërzitet Ai prej kësaj? Po të mendojmë mirë, ritualet përbëjnë një pjesë të madhe të jetës sonë. Në fakt, jeta pa ritual, përsëritje, zakon tregon një patologji serioze dhe do të ishte e karakterizuar nga kaosi dhe çrregullimi. Prandaj nuk do të ishte e tepërt të themi se arsyeja pse kishat e sotme që nuk e pranojnë liturgjinë, siç e përkufizojmë, janë në gjendje kaosi dhe sëmundje të sëmura shpirtërisht, është edhe mungesa e liturgjisë. Por dhe kishat e lira e përdorin liturgjinë fikse sidomos kur ndahet Darka e Zotit, lexohet Fjala, bëhet lutja, bëhen të njëjtat gjëra dhe përdorin një farë liturgjie kur ka shërbesë dasme në kishë. Kur Perëndia dëshiron që ta bëjmë diçka në një farë mënyre, ashtu duhet ta bëjmë. Edhe engjëjt në qiell nuk pushojnë ditë e natë së thëni “I shenjtë, i shenjtë, i shenjtë Zoti Perëndi…”. Nëse adhurimi liturgjik është apo i mërzitshëm varet nga ne, sepse sigurisht që ritet mund të bëhen keq, nëse pastori dhe bashkësia thjesht bëjnë lëvizjet formale, por kur ka dashuri të vërtetë për Perëndinë dhe një zell për ta nderuar atë, liturgjia e mirë do t’i bëjë të aftë që ta bëjnë efektivisht. Ashtu si vajza ime dëshiron që ta lexojë të njëjtin libër vazhdimisht sepse mrekullohet prej tij, edhe ne duhet të dëshirojmë ta adhurojmë Perëndinë vazhdimisht ashtu si Ai do. Siç thamë, çdo kishë ka një liturgji, por çështja është cilën lloj liturgjie. Ja një skicë imagjinare që e ilustron krijuar nga një pastor që dëshiron të theksojë këtë pikë:

*Kjo kishë:*
*Pastori*: Në emrin e Atit, të Birit e Frymës së Shenjtë
*Bashkësia*: Amen
*Pastori*: Ndihma jonë është te emri i Zotit…
*Pastori* Ki mëshirë për ne, o Perëndi…
*Bashkësia*: sepse i pranojmë të ligat që kemi bërë dhe mëkati ynë na rri gjithnjë përpara. Kemi mëkatuar kundër teje…

*Ne një kishë e lire ungjillore (jo- “liturgjike”):*

*Pastori:* Mirmëngjes
*Bashkësia: *(murmuritje)
*Pastori: *(duke buzëqeshur) edhe një herë.
Unë thashë “Mirmëngjes!”
*Bashkësia:* Mirmëngjes.
*Pastori:* Më mire tani. Çfarë dite e bukur. Dhe jemi të gëzuar sepse jemi kampionë bote në boks tani që….ose.
Sa mirë që shoh shumë veta megjithëse bie shumë shi.
Mirë le ta lëmë pak boksin tani dhe le të përqendrohemi te adhurimi. Le të kemi një kohë të mirë lavdërimi.
Këndojnë: ……..Të dua ty, të dua ty, të dua ty.

          Liturgjia është sidomos e mirë për fëmijët, sepse mund të mësojnë më lehtë lutjen e Zotit, një kredo, përgjigjet liturgjike dhe mund të marrin pjesë aktivisht në adhurim publik që të vegjël. Atyre u pëlqen veprimi fizik, të ngriturit në këmbë, të ulurit. Është e mirë edhe për të moshuarit, sepse u jep një thesar në kujtesë, që do t’i mbajë deri në vdekje e sidomos për ata që kanë probleme mendore apo me kujtesën, sepse fjalët e zakonet e depozituara prej kohe të gjatë qëndrojnë gjatë. Pikërisht një liturgji e shëndoshë e lidhur me predikimin besnik dhe jetën e bindur, na duhet që të rritemi në lavdi, pjekuri dhe efektshmëri në botën që na rrethon. Të mos harrojmë se si adhurojmë tani, si lutemi dhe si i afrohemi Perëndisë në kishat tona do të përcaktojë se si do të besojnë, mësojnë e pohojnë një ditë nipërit tanë shpirtërorë.

Doktrina Biblike e Ngjalljes se Trupit – Riperpunim

Nga Leonard Doka

 

     Mësimi i zakonshëm i krishterë është se kur një person vdes trupi ndahet nga shpirti dhe shkon në qiell dhe madje edhe kur flasim për ngjalljen, besojmë se do të ngjallemi në trup, nëse besojmë, sepse disa besojnë se ekzistenca edhe pas ngjalljes është si një fantazmë, thjesht shpirt i ngjallur dhe do të jemi përsëri në qiell. Shpesh idetë tona mbi ngjalljen janë njësoj me ato të grekërve të lashtë por do ta shohim këtë më vonë.
     Besimi në ekzistencën e parajsës është më i lehtë për ne por jo ai i ngjalljes në trup, sepse shkenca moderne thotë se mrekullitë nuk ndodhin dhe kjo ka ndikuar edhe Kishën. Por po të shohësh me kujdes katër ungjijtë, nuk është fjala për të shkuar thjesht në qiell kur vdes. Shumë të krishterë e ngatërrojnë gjendjen e ndërmjetme me shpresën e ngjalljes. Shumë flasin për të shkuar në qiell por shumë pak që presin me padurim ditën e ngjalljes. Kur Krishti të kthehet ne do të marrim trupa të përlëvduar. Ngjallja nuk ndodh në qiell por këtu në tokë. Kemi dy faza shprese- Pali pret me dëshirë të jetë me Krishtin por shpresa finale është Filip.3:20-21. Pra ne presim që të vijë këtu e të shndërrojë trupat. Siç e përmenda, shumë të krishterë e marrin besimin mbi gjendjen e ngjalljes nga filmat multiplikativë dhe jo nga Shkrimi. Për shkak të agnosticizmit, rrymë greke filozofie sipas së cilës ka një ndarje të materiales dhe shpirtërores, duke pandehur se shpirtërorja është e mirë kurse materialja jo, edhe të krishterët kanë një koncept të gabuar, që duket se është ndikuar edhe nga filozofi Filo, i cili e quante trupin e tashëm si burg prej nga duhet të arratisesh dhe besonte në një pas-jetë eterale dhe nga platonizmi në përgjithësi. Sipas Platos, shpirti është i përjetshëm, që ekzistonte para trupit dhe nuk mund të shkatërrohet pas vdekjes së trupit. Por si Jezusi vetë, që iu shfaq dishepujve, ata e prekën, edhe ne do të jemi në trupa të prekshëm. Sipas Biblës mishërimi i Krishtit ishte i përhershëm. Kryeprifti ynë jeton për të ndërmjetësuar për ne e në trupin e tij ka ende shenjat e kryqit. Meqë shumë besojnë se Ai u bë fantazmë pas ngjitjes, edhe ne do të bëhemi ashtu. Si të krishterë, ne nuk e pranojmë idenë pagane greke të pavdekësisë së shpirtit, në paketën greke, por sigurisht që besojmë se shpirti është i pavdekshëm por ka më shumë se kaq. Ne besojmë në ngjalljen e të vdekurve, siç pohohet te 1 Kor.15:42-44 dhe te Kredo e Apostujve. Ne do të jetojmë gjithnjë në trupa siç është edhe Krishti gjithnjë në trup, edhe pse ai është unik, si Personi i Dytë i Trinisë. Edhe kur të krishterët janë torturuar, kanë pasur shpresë se shihnin lidhjen midis çfarë bëhet në trup dhe çfarë merret në trupin e ardhshëm. Heb.11:35 thotë se ata shpresonin për një ngjallje më të mirë. Lavdia e trupit të ngjallur është një nxitje e madhe edhe për të jetuar në pastërti tani. Po të mos kesh një besim të drejtë për ngjalljen, nuk ke motivim për shenjtëri. 1 Gjoni 1:3, ata që kanë shpresën e ngjalljes pastrohen. Ne rënkojmë (Rom.8:23) tani nga dobësitë, sëmundjet por kemi mall që të çlirohemi nga kjo çadër e konsumuar dhe të mbështillemi me një trup që nuk do të konsumohet kurrë (2 Kor.5:2). Si rrjedhim, ne duhet të disiplinojmë trupat e tërë veten tonë e duhet të meditojmë mbi ngjalljen. Adhurimi ynë idhujtar i rinisë së përjetshme është pengesë ndaj këtij disiplinimi biblik, duke harruar se trupat po konsumohen dhe është bekim një fakt i tillë. Kush e do këtë trup për përjetësi? Perëndia ka premtuar një tjetër. Tomas Uatson, puritani i shquar ka thënë se siç ngrihem nga shtrati, po aq i sigurtë jam edhe që do të ngrihem nga varri. 1 Kor. 15:22-28: “Sepse, ashtu sikur të gjithë vdesin në Adamin, kështu të gjithë do të ngjallën në Krishtin, por secili sipas radhës së vet: Krishti, fryti i parë, pastaj ata që janë të Krishtit, në ardhjen e tij. Pastaj do të vijë fundi, kur ai t’ia dorëzojë mbretërinë Perëndisë Atë, pasi të ketë asgjësuar çfarëdo sundimi, çdo pushtet e fuqi. Sepse duhet që ai të mbretërojë, derisa t’i vërë të gjithë armiqtë e tij nën këmbët e veta. Armiku i fundit që do të shkatërrohet është vdekja. Sepse Perëndia i vuri të gjitha nën këmbët e tij. Por, kur thotë se çdo gjë i është nënshtruar, është e qartë se përjashtohet ai që ia ka nënshtruar çdo gjë. Dhe kur t’i ketë nënshtruar të gjitha, atëherë Biri vetë do t’i nënshtrohet Atij që i nënshtroi të gjitha, që Perëndia të jetë gjithçka në të gjithë”.
     Një pyetje interesante për të shkuar tek e vërteta biblike mbi ngjalljen që po adresojmë, është: Kush është trashëgimia jote? Shumë mendojnë se është qielli përkundrejt tokës, por në tërë Dhiatën e Re, te Rom. 8:17-25 e në fund te Zbulesa e sidomos te kapitujt e fundit shihet qartë se nuk është qielli ajo që do të marrim, trashëgojmë në fund, por krijimi i ri, apo me saktë toka e re dhe qielli i ri. Pra, e gjithë bota e restauruar apo krijimi i ri, çliruar nga prishja, vuajtjet e tanishme. Ne kemi keqkuptuar qytetarinë e qiejve, dhe themi se bota nuk është shtëpia jonë, por qielli. Por është fjala për vlera, për pikëpamje e jo si botë, si krijim fizik. Është e çuditshme që ne e dimë mirë se bota për të cilën Gjoni na thotë të mos ta duam nuk është bota fizike, por kur është fjala për gjendjen tonë të ardhshme ne e shohim botën duke përfshirë edhe trupat tanë. Por bota si krijim është po ajo që u krijua në fillim e Perëndia e shpalli të përkryer, por që u prish e u ndot e në fund do të restaurohet dhe në të do te banoje Perëndia me ne, Jerusalemi do te zbresë nga qielli. Një tjetër mënyrë e gabuar interpretimi është dhe ajo në lidhje me pasazhe që ndonëse në Bibël është e qartë se kanë të bëjnë me të ardhmen para se Krishti të kthehet, ato merren si profeci të ngjarjeve që do të ndodhin në mijëvjeçarin tokësor pas kthimit të tij në tokë, diçka brenda sistemit të së ardhmes që beson në mbretërimin e Krishtit për një mijë vjet me qendër në Jeruzalem, gjatë së cilës tempulli do të rindërtohet. Të tilla janë pasazhet e Isaias apo vende të tjera ku flitet për restaurimin e krijimit, si ai ku thuhet se nuk ka më ferra, apo ai ku thuhet se luani do të rrijë me viçin (Isaiah 11.6-9: “Ujku do të banojë bashkë me qengjin dhe leopardi do të rrijë me kecin; viçi, luani i vogël dhe bagëtia e majmur do të rrinë bashkë dhe do të udhëhiqen nga një fëmijë. Lopa do të kullosë bashkë me arushen, të vegjëlit e tyre do të rrinë bashkë, dhe luani do të ushqehet me kashtë si kau.Foshnja e gjirit do të lozë mbi vrimën e gjarpërit dhe fëmija e zvjerdhur do të vërë dorën e tij në çerdhen e nëpërkës.Nuk do të bëhet asnjë e keqe, asnjë shkatërrim mbi tërë malin tim të shenjtë, sepse vendi do të mbushet me njohurinë e Zotit, ashtu si ujërat mbulojnë detin”, apo që të gjithë do ta njohin nga më i madhi e më i vogli Perëndinë apo ligjin e tij (sigurisht një pjesë e mirë, por do të ketë prapë armiqësi e kundërshtarë por do jenë më pak, ndërsa Krishti avancon derisa të nënshtrojë edhe armikun më të fundit, vdekjen e ngjallja do të ndodhë) dhe ato ku bëhet fjalë për rritjen e jetëgjatësisë, që është në fakt kthim te periudha para Noeut, përmbytjes që ndodhi nga kulmi i mëkatit e i të keqes ku jetonin 130 apo më shumë vjeç.
     Sot ekziston ideja (siç pasqyrohet në filmin Left Behind) se në kthimin e Krishtit ai do të rrëmbejë të tijët e bota do të shkojë drejt rrënimit por në fakt ai nuk do të na shpëtojë nga bota por do ta shndërrojë atë. Kur Pali thotë që shpëtimi ju pret në qiell, nuk duhet kuptuar sikur flet për parajsën, si vendin përfundimtar. Dikush ka thënë bukur që nëse dikush vjen për vizitë, e thoni që kam ruajtur birrë të ftohtë për ju në frigorifer, kjo s’do të thotë që ai duhet të hyjë brenda në frigorifer e të pijë birrën, por kur të vijë në shtëpi, do ta nxjerrim atë e ta pimë në dhomën e pritjes. Po ashtu, kur thuhet për qiellin që na pret, nuk dmth që do ta marrim kur të shkojmë në qiell, por që do të vijë nga qielli, realiteti i Perëndisë, pra kur qielli e toka të jenë një, do të marrim trashëgiminë tonë. Fryma e Shenjtë do të bëjë për ne atë që bëri për Krishtin. Fuqia që ngriti Jezusin na është dhënë ne nëpërmjet Frymës.
Siç thamë kjo doktrinë është mjaft ndikuese, sepse duke menduar për këtë shpresë shndërrohemi. Vërtet ne jemi duke u shndërruar nga lavdia në lavdi, ndërsa meditojmë mbi lavdinë e ardhshme, por nuk mbaron me kaq. Një tjetër e vërtetë biblike që nuk theksohet sot në Kishë është çfarë nënkuptohet me Ungjillin. Jemi mësuar me idenë se shpëtohemi, do të shkojmë në qiell e duhet ta ndajmë me të tjerët e kaq. Por shpëtimi është vetëm fillimi, bashkë me pagëzimin, ky shpëtim, apo shndërrim nuk prek veç individin, por familjen, komunitetin, kishën, biznesin, qytetin e kombe të tjera. Jemi të shpëtuar me një thirrje apo punë për të bërë, që të transformojmë kulturën e gjithçka përreth, duke qenë aktorët e Restaurimit të madh që Perëndia ka filluar të sjellë. Gjithçka do t’i nështrohet Krishtit. Nuk është e vërtetë teoria e Left behind që çdo gjë do të keqësohet dhe në fund do të vijë Krishti, por siç pamë te 1 Kor.15, gjithçka do t’i nënshtrohet Krishtit pak nga pak. Ne duhet edhe të meditojmë për përjetësinë, për gjërat atje lart, por edhe të punojmë e të shërbejmë këtu si qytetarë të mbretërisë së tij. Po të shohësh mirë në Dhjatën e re, nuk ka asgjë me atë që jemi mësuar-të shkosh në parajsë kur vdes”. Mesazhi atje është meqë Jezusi është ngjallur, Izraeli “Kisha” është shpëtuar, edhe bota dhe ne pasuesit e tij kemi një punë të re. Cila është kjo punë e re? Të sjellim jetën qiellore në realitetin tokësor e fizik. Theksimi kryesor në Bibël është të kthehemi në trup të ngjallur për të jetuar në krijimin e rilindur të Perëndisë. Ngjallja e Jezusit është fillimi i projektit të ri të Perëndisë, jo që të marrë njerëz nga toka në qiell por që të kolonizojë tokën me jetën e qiellit. Për këtë është edhe Lutja e Zotit, kur thotë që vullneti i Zotit, si në qiell të bëhet edhe në tokë. Ngjallja është në fakt themeli i një mënyre të re të jetuari dhe për botën. Kur Pali e shkroi kapitullin e tij mbi ngjalljen, nuk e përfundoi duke nxitur besimtarët që të festonin të ardhmen e madhe por duke i nxitur që të vazhdonin punën. Pse nuk ka predikime për Pashkën, mbi Romakëve 8, apo Zbulesën 21,22, duke përcjellë mesazhin e ripërtëritjes së tërë krijimit, që ne me gjithë krijesat pret me mall. Mesazhi i vërtetë i Pashkës që nuk gjendet në himnet apo predikimet tipike të Pashkës është që Krishti është i gjallë, u ngjall dhe si rrjedhim ne si dëshmitarë të kësaj ngjallje duhet ta shpallim dhe të përfshihemi në restaurimin e madh që ka filluar. Ngjallja nuk pranohet edhe pse prej saj rrjedh fakti që kulmi i historisë arriti me ditën e Ngjalljes dhe jo siç e sheh demokracia liberale perëndimore, me Revolucionin Francez apo ngjarje të tjera.
     Një tjetër fakt i shpalljes së Pashkës, është që në emrin e Jezusit falja e mëkateve për tërë ata që besojnë. Në kryq ai i mundi fuqitë e prishjes, të së keqes dhe vdekjes. Por kur shpallej falja e mëkateve në kishën e hershme, nuk ishte thjesht për individë edhe pse e përfshinte atë por ishte e përgjithshme, një mënyrë krejt e re të jetuari në besëlidhje, në të cilën restaurimi përfshin familje e komunitete, pikëpamje dhe sjellje. Pjetri i tha Kornelit “Perëndia e ngjalli dhe na urdhëroi që të dëshmojmë se ai është i caktuari nga Perëndia si gjykatës i të gjallëve e të vdekurve. Të gjithë profetët dëshmojnë për Të se çdo njeri që beson në të merr faljen e mëkateve nëpërmjet emrit të tij”. Meqë Pashka nuk është thjesht ngjallja por edhe e ardhmja e Perëndisë, atëherë ç’është kjo e ardhme? Qiejt e toka e re. Në bibël nuk flitet për një qiell jo fizik, por për qiej e tokë të re. Ne nuk e besojmë këtë se na duket njësoj me mësimet apo ato pikturat e ndritshme në revistat e Dëshmitarëve të Jehovait me fëmijët e lumtur e vilet e rrushit, që kanë të bëjnë me tokën e re. Si gjithnjë, çështja është çfarë mëson Bibla? Kjo botë e ardhshme do të jetë më reale, më solide, më e prekshme dhe e dukshme se e tanishmja, sepse e tanishmja është plot prishje, kalbje, dhunë, mëkat e vdekje. Ngjallja është një nga shenjat që krijimi i ri i Perëndisë dhe se e ardhmja ka vërshuar në të tashmen. Dikush e ka krahasuar bukur këtë me rastin e natës së fundit të vitit të vjetër, ndërsa jemi akoma në këtë vit, shohim në tv festimet që bëhen në Australi kur tashmë ka nisur viti i Ri. Ne jemi krijuar njerëz, me trupa, ndaj plotësia jonë arrihet vetëm kur do të kemi trupat tanë përsëri. Vërtet që pas vdekjes të krishterët shkojnë në parajsë te Krishti, por kjo nuk përbën fundin, se atje ata presin me mall ngjalljen. Te fundi i Zbulesës nuk bëhet fjalë për parajsën por për qiellin e tokën e re. Ngjallja skenizon në avancë pjesmarrjen tonë në botën e ardhshme. Që të jemi të plotë në mesazhin tone, duhet t’u themi njerëzve që nëse besojnë te Jezusi jo thjesht do të shkojnë në parajsë, por meqë ka nisur krijimi i ri, duhet t’u tregojmë edhe për qiejt e token e re. Mesazhi i pagëzimit, kur ai që pagëzohet shpall se do të heqë dorë nga mëkati është figurë e bukur e këtij mesazhi, që jeta e vjetër lihet pas dhe tani kemi jetën e re, për të qenë pjesë e krijimit të ri që ka nisur tashmë, edhe pse në mes të errësirës së kësaj bote, duke qenë agjentë të Restaurimit të Madh. Kjo pjesmarrje është një ripërtëritje e mandatit fillestar për të sunduar krijimin.

Doktrina Biblike e Ngjalljes se Trupit

Nga Leonard Doka

Mësimi i zakonshëm i krishterë është se kur një person vdes trupi ndahet nga shpirti dhe shkon në qiell dhe madje edhe kur flasim për ngjalljen, besojmë se do të ngjallemi në trup, nëse besojmë, sepse disa besojnë se ekzistenca edhe pas ngjalljes është si një fantazmë, thjesht shpirt i ngjallur dhe do të jemi përsëri në qiell. Shpesh idetë tona mbi ngjalljen janë njësoj me ato të grekërve të lashtë por do ta shohim këtë më vonë.

     Besimi në ekzistencën e parajsës është më i lehtë për ne por jo ai i ngjalljes në trup, sepse shkenca moderne thotë se mrekullitë nuk ndodhin dhe kjo ka ndikuar edhe Kishën. Por po të shohësh me kujdes katër ungjijtë, nuk është fjala për të shkuar thjesht në qiell kur vdes. Shumë të krishterë e ngatërrojnë gjendjen e ndërmjetme me shpresën e ngjalljes. Shumë flasin për të shkuar në qiell por shumë pak që presin me padurim ditën e ngjalljes. Kur Krishti të kthehet ne do të marrim trupa të përlëvduar. Ngjallja nuk ndodh në qiell por këtu në tokë. Kemi dy faza shprese- Pali pret me dëshirë të jetë me Krishtin por shpresa finale është Filip.3:20-21. Pra ne presim që të vijë këtu e të shndërrojë trupat. Siç e përmenda, shumë të krishterë e marrin besimin mbi gjendjen e ngjalljes nga filmat multiplikativë dhe jo nga Shkrimi. Për shkak të agnosticizmit, rrymë greke filozofie sipas së cilës ka një ndarje të materiales dhe shpirtërores, duke pandehur se shpirtërorja është e mirë kurse materialja jo, edhe të krishterët kanë një koncept të gabuar, që duket se është ndikuar edhe nga filozofi Filo, i cili e quante trupin e tashëm si burg prej nga duhet të arratisesh dhe besonte në një pas-jetë eterale dhe nga platonizmi në përgjithësi. Sipas Platos, shpirti është i përjetshëm, që ekzistonte para trupit dhe nuk mund të shkatërrohet pas vdekjes së trupit. Por si Jezusi vetë, që iu shfaq dishepujve, ata e prekën, edhe ne do të jemi në trupa të prekshëm. Sipas Biblës mishërimi i Krishtit ishte i përhershëm. Kryeprifti ynë jeton për të ndërmjetësuar për ne e në trupin e tij ka ende shenjat e kryqit. Meqë shumë besojnë se Ai u bë fantazmë pas ngjitjes, edhe ne do të bëhemi ashtu. Si të krishterë, ne nuk e pranojmë idenë pagane greke të pavdekësisë së shpirtit, në paketën greke, por sigurisht që besojmë se shpirti është i pavdekshëm por ka më shumë se kaq. Ne besojmë në ngjalljen e të vdekurve, siç pohohet te 1 Kor.15:42-44 dhe te Kredo e Apostujve. Ne do të jetojmë gjithnjë në trupa siç është edhe Krishti gjithnjë në trup, edhe pse ai është unik, si Personi i Dytë i Trinisë. Edhe kur të krishterët janë torturuar, kanë pasur shpresë se shihnin lidhjen midis çfarë bëhet në trup dhe çfarë merret në trupin e ardhshëm. Heb.11:35 thotë se ata shpresonin për një ngjallje më të mirë. Lavdia e trupit të ngjallur është një nxitje e madhe edhe për të jetuar në pastërti tani. Po të mos kesh një besim të drejtë për ngjalljen, nuk ke motivim për shenjtëri. 1 Gjoni 1:3, ata që kanë shpresën e ngjalljes pastrohen. Ne rënkojmë (Rom.8:23) tani nga dobësitë, sëmundjet por kemi mall që të çlirohemi nga kjo çadër e konsumuar dhe të mbështillemi me një trup që nuk do të konsumohet kurrë (2 Kor.5:2). Si rrjedhim, ne duhet të disiplinojmë trupat e tërë veten tonë e duhet të meditojmë mbi ngjalljen. Adhurimi ynë idhujtar i rinisë së përjetshme është pengesë ndaj këtij disiplinimi biblik, duke harruar se trupat po konsumohen dhe është bekim një fakt i tillë. Kush e do këtë trup për përjetësi? Perëndia ka premtuar një tjetër. Tomas Uatson, puritani i shquar ka thënë se siç ngrihem nga shtrati, po aq i sigurtë jam edhe që do të ngrihem nga varri. 1 Kor. 15:22-28: “Sepse, ashtu sikur të gjithë vdesin në Adamin, kështu të gjithë do të ngjallën në Krishtin, por secili sipas radhës së vet: Krishti, fryti i parë, pastaj ata që janë të Krishtit, në ardhjen e tij. Pastaj do të vijë fundi, kur ai t’ia dorëzojë mbretërinë Perëndisë Atë, pasi të ketë asgjësuar çfarëdo sundimi, çdo pushtet e fuqi. Sepse duhet që ai të mbretërojë, derisa t’i vërë të gjithë armiqtë e tij nën këmbët e veta. Armiku i fundit që do të shkatërrohet është vdekja. Sepse Perëndia i vuri të gjitha nën këmbët e tij. Por, kur thotë se çdo gjë i është nënshtruar, është e qartë se përjashtohet ai që ia ka nënshtruar çdo gjë. Dhe kur t’i ketë nënshtruar të gjitha, atëherë Biri vetë do t’i nënshtrohet Atij që i nënshtroi të gjitha, që Perëndia të jetë gjithçka në të gjithë”.

Një pyetje interesante për të shkuar tek e vërteta biblike mbi ngjalljen që po adresojmë, është: Kush është trashëgimia jote? Shumë mendojnë se është qielli përkundrejt tokës, por në tërë Dhiatën e Re, te Rom. 8:17-25 e në fund te Zbulesa e sidomos te kapitujt e fundit shihet qartë se nuk është qielli ajo që do të marrim, trashëgojmë në fund, por krijimi i ri, apo me saktë toka e re dhe qielli i ri. Pra, e gjithë bota e restauruar apo krijimi i ri, çliruar nga prishja, vuajtjet e tanishme. Ne kemi keqkuptuar qytetarinë e qiejve, dhe themi se bota nuk është shtëpia jonë, por qielli. Por është fjala për vlera, për pikëpamje e jo si botë, si krijim fizik. Është e çuditshme që ne e dimë mirë se bota për të cilën Gjoni na thotë të mos ta duam nuk është bota fizike, por kur është fjala për gjendjen tonë të ardhshme ne e shohim botën duke përfshirë edhe trupat tanë. Por bota si krijim është po ajo që u krijua në fillim e Perëndia e shpalli të përkryer, por që u prish e u ndot e në fund do të restaurohet dhe në të do te banoje Perëndia me ne, Jerusalemi do te zbresë nga qielli. Një tjetër mënyrë e gabuar interpretimi është dhe ajo në lidhje me pasazhe që ndonëse në Bibël është e qartë se kanë të bëjnë me të ardhmen para se Krishti të kthehet, ato merren si profeci të ngjarjeve që do të ndodhin në mijëvjeçarin tokësor pas kthimit të tij në tokë, diçka brenda sistemit të së ardhmes që beson në mbretërimin e Krishtit për një mijë vjet me qendër në Jeruzalem, gjatë së cilës tempulli do të rindërtohet. Të tilla janë pasazhet e Isaias apo vende të tjera ku flitet për restaurimin e krijimit, si ai ku thuhet se nuk ka më ferra, apo ai ku thuhet se luani do të rrijë me viçin (Isaiah 11.6-9: “Ujku do të banojë bashkë me qengjin dhe leopardi do të rrijë me kecin; viçi, luani i vogël dhe bagëtia e majmur do të rrinë bashkë dhe do të udhëhiqen nga një fëmijë. Lopa do të kullosë bashkë me arushen, të vegjëlit e tyre do të rrinë bashkë, dhe luani do të ushqehet me kashtë si kau.Foshnja e gjirit do të lozë mbi vrimën e gjarpërit dhe fëmija e zvjerdhur do të vërë dorën e tij në çerdhen e nëpërkës.Nuk do të bëhet asnjë e keqe, asnjë shkatërrim mbi tërë malin tim të shenjtë, sepse vendi do të mbushet me njohurinë e Zotit, ashtu si ujërat mbulojnë detin”, apo që të gjithë do ta njohin nga më i madhi e më i vogli Perëndinë apo ligjin e tij (sigurisht një pjesë e mirë, por do të ketë prapë armiqësi e kundërshtarë por do jenë më pak, ndërsa Krishti avancon derisa të nënshtrojë edhe armikun më të fundit, vdekjen e ngjallja do të ndodhë) dhe ato ku bëhet fjalë për rritjen e jetëgjatësisë, që është në fakt kthim te periudha para Noeut, përmbytjes që ndodhi nga kulmi i mëkatit e i të keqes ku jetonin 130 apo më shumë vjeç.

     Sot ekziston ideja (siç pasqyrohet në filmin Left Behind) se në kthimin e Krishtit ai do të rrëmbejë të tijët e bota do të shkojë drejt rrënimit por në fakt ai nuk do të na shpëtojë nga bota por do ta shndërrojë atë. Kur Pali thotë që shpëtimi ju pret në qiell, nuk duhet kuptuar sikur flet për parajsën, si vendin përfundimtar. Dikush ka thënë bukur që nëse dikush vjen për vizitë, e thoni që kam ruajtur birrë të ftohtë për ju në frigorifer, kjo s’do të thotë që ai duhet të hyjë brenda në frigorifer e të pijë birrën, por kur të vijë në shtëpi, do ta nxjerrim atë e ta pimë në dhomën e pritjes. Po ashtu, kur thuhet për qiellin që na pret, nuk dmth që do ta marrim kur të shkojmë në qiell, por që do të vijë nga qielli, realiteti i Perëndisë, pra kur qielli e toka të jenë një, do të marrim trashëgiminë tonë. Fryma e Shenjtë do të bëjë për ne atë që bëri për Krishtin. Fuqia që ngriti Jezusin na është dhënë ne nëpërmjet Frymës. Siç thamë kjo doktrinë është mjaft ndikuese, sepse duke menduar për këtë shpresë shndërrohemi. Vërtet ne jemi duke u shndërruar nga lavdia në lavdi, ndërsa meditojmë mbi lavdinë e ardhshme, por nuk mbaron me kaq. Një tjetër e vërtetë biblike që nuk theksohet sot në Kishë është çfarë nënkuptohet me Ungjillin. Jemi mësuar me idenë se shpëtohemi, do të shkojmë në qiell e duhet ta ndajmë me të tjerët e kaq. Por shpëtimi është vetëm fillimi, bashkë me pagëzimin, ky shpëtim, apo shndërrim nuk prek veç individin, por familjen, komunitetin, kishën, biznesin, qytetin e kombe të tjera. Jemi të shpëtuar me një thirrje apo punë për të bërë, që të transformojmë kulturën e gjithçka përreth, duke qenë aktorët e Restaurimit të madh që Perëndia ka filluar të sjellë. Gjithçka do t’i nështrohet Krishtit. Nuk është e vërtetë teoria e Left behind që çdo gjë do të keqësohet dhe në fund do të vijë Krishti, por siç pamë te 1 Kor.15, gjithçka do t’i nënshtrohet Krishtit pak nga pak. Ne duhet edhe të meditojmë për përjetësinë, për gjërat atje lart, por edhe të punojmë e të shërbejmë këtu si qytetarë të mbretërisë së tij. Po të shohësh mirë në Dhjatën e re, nuk ka asgjë me atë që jemi mësuar-të shkosh në parajsë kur vdes”. Mesazhi atje është meqë Jezusi është ngjallur, Izraeli “Kisha” është shpëtuar, edhe bota dhe ne pasuesit e tij kemi një punë të re. Cila është kjo punë e re? Të sjellim jetën qiellore në realitetin tokësor e fizik. Theksimi kryesor në Bibël është të kthehemi në trup të ngjallur për të jetuar në krijimin e rilindur të Perëndisë. Ngjallja e Jezusit është fillimi i projektit të ri të Perëndisë, jo që të marrë njerëz nga toka në qiell por që të kolonizojë tokën me jetën e qiellit. Për këtë është edhe Lutja e Zotit, kur thotë që vullneti i Zotit, si në qiell të bëhet edhe në tokë. Ngjallja është në fakt themeli i një mënyre të re të jetuari dhe për botën. Kur Pali e shkroi kapitullin e tij mbi ngjalljen, nuk e përfundoi duke nxitur besimtarët që të festonin të ardhmen e madhe por duke i nxitur që të vazhdonin punën. Pse nuk ka predikime për Pashkën, mbi Romakëve 8, apo Zbulesën 21,22, duke përcjellë mesazhin e ripërtëritjes së tërë krijimit, që ne me gjithë krijesat pret me mall. Mesazhi i vërtetë i Pashkës që nuk gjendet në himnet apo predikimet tipike të Pashkës është që Krishti është i gjallë, u ngjall dhe si rrjedhim ne si dëshmitarë të kësaj ngjallje duhet ta shpallim dhe të përfshihemi në restaurimin e madh që ka filluar. Ngjallja nuk pranohet edhe pse prej saj rrjedh fakti që kulmi i historisë arriti me ditën e Ngjalljes dhe jo siç e sheh demokracia liberale perëndimore, me Revolucionin Francez apo ngjarje të tjera.

     Një tjetër fakt i shpalljes së Pashkës, është që në emrin e Jezusit falja e mëkateve për tërë ata që besojnë. Në kryq ai i mundi fuqitë e prishjes, të së keqes dhe vdekjes. Por kur shpallej falja e mëkateve në kishën e hershme, nuk ishte thjesht për individë edhe pse e përfshinte atë por ishte e përgjithshme, një mënyrë krejt e re të jetuari në besëlidhje, në të cilën restaurimi përfshin familje e komunitete, pikëpamje dhe sjellje. Pjetri i tha Kornelit “Perëndia e ngjalli dhe na urdhëroi që të dëshmojmë se ai është i caktuari nga Perëndia si gjykatës i të gjallëve e të vdekurve. Të gjithë profetët dëshmojnë për Të se çdo njeri që beson në të merr faljen e mëkateve nëpërmjet emrit të tij”. Meqë Pashka nuk është thjesht ngjallja por edhe e ardhmja e Perëndisë, atëherë ç’është kjo e ardhme? Qiejt e toka e re. Në bibël nuk flitet për një qiell jo fizik, por për qiej e tokë të re. Ne nuk e besojmë këtë se na duket njësoj me mësimet apo ato pikturat e ndritshme në revistat e Dëshmitarëve të Jehovait me fëmijët e lumtur e vilet e rrushit, që kanë të bëjnë me tokën e re. Si gjithnjë, çështja është çfarë mëson Bibla? Kjo botë e ardhshme do të jetë më reale, më solide, më e prekshme dhe e dukshme se e tanishmja, sepse e tanishmja është plot prishje, kalbje, dhunë, mëkat e vdekje. Ngjallja është një nga shenjat që krijimi i ri i Perëndisë dhe se e ardhmja ka vërshuar në të tashmen. Dikush e ka krahasuar bukur këtë me rastin e natës së fundit të vitit të vjetër, ndërsa jemi akoma në këtë vit, shohim në tv festimet që bëhen në Australi kur tashmë ka nisur viti i Ri. Ne jemi krijuar njerëz, me trupa, ndaj plotësia jonë arrihet vetëm kur do të kemi trupat tanë përsëri. Vërtet që pas vdekjes të krishterët shkojnë në parajsë te Krishti, por kjo nuk përbën fundin, se atje ata presin me mall ngjalljen. Te fundi i Zbulesës nuk bëhet fjalë për parajsën por për qiellin e tokën e re. Ngjallja skenizon në avancë pjesmarrjen tonë në botën e ardhshme. Që të jemi të plotë në mesazhin tone, duhet t’u themi njerëzve që nëse besojnë te Jezusi jo thjesht do të shkojnë në parajsë, por meqë ka nisur krijimi i ri, duhet t’u tregojmë edhe për qiejt e token e re. Mesazhi i pagëzimit, kur ai që pagëzohet shpall se do të heqë dorë nga mëkati është figurë e bukur e këtij mesazhi, që jeta e vjetër lihet pas dhe tani kemi jetën e re, për të qenë pjesë e krijimit të ri që ka nisur tashmë, edhe pse në mes të errësirës së kësaj bote, duke qenë agjentë të Restaurimit të Madh. Kjo pjesmarrje është një ripërtëritje e mandatit fillestar për të sunduar krijimin.

Fëmijët në Adhurim

nga Leonard Doka

          Ne i mirëpresim fëmijët në shërbesën e adhurimit publik. E dimë se ata shpesh bëjnë zhurmë, por ndonëse u kërkojmë prindërve që të jenë të ndjeshëm ndaj nevojave të të tjerëve, si bashkësi kemi një tolerim të madh ndaj pranisë së fëmijëve në bashkësi. Kuptohet që prindërit duhet të punojnë me fëmijët gjatë javës, nëpërmjet trajnimit të nevojshëm për adhurimin e të dielës gjatë kohës së adhurimit familjar të përditshëm dhe që ata të jenë të qetë, të vëmendshëm dhe respektues sepse ndodhen në shtëpinë e Zotit. Por hyrja në praninë e Perëndisë dhe pjesëmarrja në liturgji janë të drejta të “pagëzimit” që u përkasin si pjesëtarë të priftërisë mbretërore. Ne ju nxisim që t’i trajnoni fëmijët që jo thjesht të rrinë ulur qetësisht gjatë shërbesës, por edhe të përfshihen sa më shumë gjatë saj. Këtë avantazh atyre ua jep në fakt mënyra liturgjike që përmban shumë përsëritje në përgjigjet e liturgjisë. Ata mësojnë shpejt edhe gjestet trupore dhe pozicionet që përdorim, kur duhet të ulen, kur të ngrihen, të përgjunjen, të ngrenë duart dhe të thërrasin “Amen”! Nëse fëmijët bëjnë pak rrëmujë, mos u bezdisni apo që të kërkoni menjëherë që të dalin jashtë apo në vendin (për ato kisha që e kanë) ku qëndrojnë foshnjet apo fëmijët më të vegjël). Kur ata e teprojnë dhe meritojnë disiplinim është përgjegjësia e prindërve që ta trajtojnë. Edhe në kohën e Jezusit, fëmijët ishin po ata dhe megjithatë ai i ftoi ata tek vetja pa përfillur shqetësimet që sjellin (Mat.18:19). Edhe psalmisti thekson te Ps.8 rolin domethënës që luajnë ata në “luftën e shenjtë” liturgjike të kishës, për t’u mbyllur gojën armikut. Vini re edhe Ps.34:11: “Ejani, o bij, dëgjomëni; unë do t’ju mësoj frikën e Zotit”.
          Mos pjesëmarrja e fëmijëve në adhurim është diçka serioze, që jo vetëm kërkohet nga Zoti por edhe ka një ndikim të madh në gjithë gjendjen e kishës. Nuk është habi pse sot të rinjtë nuk gjenden shpesh në kishat perëndimore, kur në shumicën e kishave ungjillore nxiten që të veçohen nga prindërit, në një program të veçantë, duke ndjekur video apo diçka tjetër. Një pastor vërejti një herë që sapo filloi predikimi një grup adoleshentësh u larguan nga ballkoni dhe u kthyen vetëm pak para himnit përmbyllës. Edhe javën vijuese ndodhi e njëjta gjë. Pas interesimit, doli se para disa vitesh pastori i të rinjve i lejonte ata që të shikonin video të krishtera në sallën e miqësisë. Kjo praktikë kishte vazhduar me vite duke arritur deri në atë kohë, por fillimet e kësaj mund t’i gjejmë që në vitet e fëmijërisë. Përtej kësaj praktike gjendet ideja që të rinjtë e shohin shërbesën të mërzitshme dhe të rriturit kishin frikë se ata do ta linin kishën kur të rriteshin, po të mos gjenin mënyra për t’i argëtuar, që të qëndronin në po atë ndërtesë. Por kjo strategji nuk funksionon dhe ironik është fakti që e kundërta ndodh, kur gjërat bëhen në mosbesim e mosbindje ndaj Fjalës, sepse ndodhi pikërisht çfarë ata kishin frikë. Jo më kot, ata largohen nga besimi, nuk kanë fare interes te Perëndia, Fjala e tij, pa i shtuar edhe frekuentimin e përditshëm në vlerat anti-kristiane të shkollës publike. Shikoni sa pa vlerë janë orvatjet “argëtuese”, apo Shkolla e të dielës, grupi i të rinjve, me lojërat e veprimtaritë e tjera tërheqëse pa integrimin në adhurimin familjar, jetën e krishterë në familje dhe adhurimin në kishë. Për këta fëmijë adhurimi njësohet në mendjen e tyre me “dëfrimin shpirtëror”. Ja pse një brez i tërë humbet ndaj Mbretërisë, kur sipas statistikave kishat ungjillore konservatore humbasin rreth 70 % të fëmijëve në moshën 25 vjeçare. Një tjetër problem i shkëputjes nga adhurimi i kishës në “kishën e fëmijëve” është që ata mësohen që të shoqërohen më shumë me bashkëmoshatarët sesa me prindërit, për sa i përket vlerave që përqafojnë. Imagjinoni se ç’ndodh kur kjo kombinohet edhe me problemin e përqafimit të vlerave të bashkëmoshatarëve edhe në orët e mësimit që kalojnë në shkollat publike. Çfarë kisha ka bërë duke i përjashtuar fëmijët ngjan me përkëdheljet që u bëjnë prindërit fëmijëve duke u plotësuar çdo tekë që t’u plotësojnë dëshirën, duke i larguar nga vetja, rruga e drejtë dhe duke bërë që të humbasin respektin prej tyre. Por shumë thonë se është e vështirë t’i mbash të përqendruar gjatë adhurimit. Të vegjlit shkaktojnë bezdi, nga zhurmat dhe prania e tyre i ofendon njerëzit. Vizitorët kërkojnë vend të veçantë për fëmijët që të adhurojnë në qetësi. Qetësia është normale por disa herë individualizmi ka nxitur si fokusimin e tepërt të kohës së qetë në shtëpi përkundrejt adhurimit publik ashtu edhe kërkimin e një qetësie absolute, që është egoizëm. Thuhet se nuk duhet të rrinë në predikim sepse nuk e kuptojnë dhe nuk mund të qëndrojnë gjatë tij, duke i rënë shkurt, pa iu futur punës (në këtë rast prindërit, që duhet të nxiten nga kisha) për t’i mësuar fëmijët, duke i stimuluar që të kenë vëmendjen. Problemi i vërtetë është në fakt që prindërit nuk duan t’i disiplinojnë fëmijët seriozisht . Kurse kur fëmijët sillen mirë por kanë ato lëvizjet e tyre normale e të pashmangshme, disa kthejnë sytë vëngër dhe nuk i durojnë, sepse kujtojnë se janë duke bërë kohën e qetë në shtëpi. Kurse disa të tjerë tolerojnë të rriturit që në fund të kishës bisedojnë gjatë predikimit dhe ngrihen menjëherë nga “zhurma” e fëmijëve që ndjehet më shumë se është e natyrshme e spontane. Për fëmijët vërtet problematikë, zgjidhja nuk është largimi i tyre por trajnimi i prindërve që të edukojnë fëmijë të perëndishëm. Perëndia kërkon që t’i mësojmë fëmijët si ta adhurojnë Atë (Ligji i Përt.6:4; Efes.6:27). Shumë kujtojnë se fëmijët mësojnë që ta adhurojnë atë si duhet kur përplasin këmbët, ndërsa këndojnë “Babi Abraham”.
          Siç thamë zgjidhja nis me adhurimin familjar, që është kthyer në një ide të harruar krejt sot në familjet e krishtera. Në 1647, Asambleja e Përgjithshme e Kishës së Skocisë u kërkon etërve e krerëve të familjes që t’i drejtojnë familjet çdo ditë në adhurim (shih Udhëzuesi apo Manuali i Adhurimit Familjar). Për kishën skoceze, kjo detyrë ishte aq e rëndësishme saqë etërit që dështonin në kryerjen e adhurimit familjar i nënshtroheshin disiplinës, që përfundonte deri në përjashtim kishe. Kur burrat i merrnin seriozisht këto detyra, ata e kthenin botën përmbys dhe kur Adhurimi familjar ra, ra edhe gjendja fetare e sociale e kombit. Kur një fëmijë nuk mësohet në familje si të adhurojnë Perëndinë çdo ditë, do të humbasë, hutohet e do të mërzitet kur të vijë në adhurimin e së dielës.
Pra, hapi i parë në mësimin e fëmijëve tanë për adhurimin e duhur, është që etërit të rikultivojnë detyrën e të udhëhequrit të familjeve në adhurimin e përditshëm. Babai të drejtojë familjen në fjalën, këndimin e psalmeve e himneve, duke e shpjeguar dhe zbatuar fjalën. Kur babai (sigurisht edhe nëna, por ai është kreu) nuk i kontrollon dot fëmijët që të rrinë qetë për 15 minuta çdo ditë, si mund të kontrollohet fëmija të dielën për një orë e gjysmë shërbesë apo veçanërisht 30 minuta predikim? Ruhuni nga televizori që jo i vetëm u merr kohën fëmijëve (edhe prindërve) por edhe i mëson pasivë, duke ua zvogëluar diapazonin e vëmendjes. Etër, ju jeni përgjegjës për mirëqenien shpirtërore të familjes suaj, që t’i rrisni fëmijët në frikën e Zotit. Është koha që të mos luajnë me telekomandën, sportin apo gazetat dhe të bëhen më seriozë për këtë.
Për t’iu kthyer temës sonë, le ta mbyllim me këtë pasazh: Mat.18:1-6: “* *Në atë orë dishepujt iu afruan Jezusit dhe e pyetën: “Kush është, pra, më i madhi në mbretërinë e qiejve?”. ^2 Dhe Jezusi, pasi thirri një fëmijë të vogël pranë vetes, e vuri në mes tyre ^3 dhe tha: “Në të vërtetë po ju them: në qoftë se nuk ktheheni dhe nuk bëheni si fëmijët e vegjël, ju nuk do të hyni fare në mbretërinë e qiejve. ^4 Kush, pra, do të përulet si ky fëmijë i vogël, do të jetë më i madhi në mbretërinë e qiejve. ^5 Dhe kushdo që e pranon një fëmijë të vogël si ky në emrin tim, më pranon mua. ^6 Por ai që do të skandalizojë një prej këtyre të vegjëlve që besojnë tek unë, do të jetë më mirë për atë t’i varet në qafë një gur mulliri (që e sjell rrotull gomari) dhe të zhytet në thellësi të detit”.