Category: Artikuj

Rëndësia e Studimit të Historisë së Krishterimit

Historia e komuniteti Kristian dhe e marrëdhënies së saj me botën përgjatë tërë kohërave” (A. M. Renwick).

“Historia e Kishës është regjistrimi i interpretuar i origjinës, progresit dhe  impaktit të Krishtërimit mbi shoqërinë njerëzore, bazuar mbi të dhënat e mbledhura përmes metodave shkencore nga burimet arkeologjike e dokumentat historike të shkruara apo të gjalla. Ajo është historia e mbledhur, e interpretuar dhe e organizuar e shpëtimit të njerëzimit dhe e botës ku jeton ai.” (E. E. Cairns).

Historia e Kishës është historia e veprës shpëtuese të Perëndisë në, përreth dhe përmes Kishës së Tij, për bekimin e saj, nxitjen e ardhjes së dytë të Krishtit dhe lavdinë e Perëndisë.

Ne jetojmë në një kohë kur njohuria e historisë së Kishës apo e Krishterimit mungon në përmasa të rrezikshme, dhe ajo që është më shqetësuesja është moskokë/arja dhe madje neglizhimi i ndërgjegjshëm i historisë tonë. Kjo na ka sjellë në një situatë të ngjashme me atë të Gjy. 21:25 ku secili bën atë që duket më e drejtë në sytë e tij. Kjo mungesë njohuri e veprave të Perëndisë në të kaluarën evidentohet edhe në apostazinë e përgjithshme të Kishës, vet-varësinë dhe autonominë nga Perëndia (L.Rip. 5:15).[1] Studimi i veprave të Perëndisë në të kaluarën (Psa. 77:11)[2] nuk është një çështje e parëndësishme dhe as një opsion që na lihet ne për zgjedhje. Mbi të gjitha ajo është një mjet bekimi, dishepullizimi dhe inkurajimi për një jetë me të vërtetë të Krishterë plot bindje e shenjtëri nën Krishtin, Zotin tonë.

Urdhëresa dhe Shembulli Biblik

Perëndia në Bibël na urdhëron që të studiojmë historinë. Tek Jer. 6:16 Perëndia urdhëron popullin e Tij “Ndaluni nëpër rrugë dhe shikoni, pyesni për shtigjet e vjetra, ku është rruga e mirë, dhe ecni nëpër të; kështu do të gjeni prehje për shpirtrat tuaj.” Tek Isa. 51:1 ai thotë “Dëgjomëni, ju që ndiqni drejtësinë dhe kërkoni Zotin! Shikoni shkëmbin nga i cili jeni prerë dhe zgafellën e minierës prej së cilës keni dalë.” Libri i Jobit 8:8-10 i ofron këtë këshillë atij që kërkon urtësinë dhe njohurinë: “Pyet, pra, brezat që shkuan dhe shqyrto gjërat e zbuluara nga etërit e tyre; 9 ne në të vërtetë i përkasim së djeshmes dhe nuk dimë asgjë, sepse ditët tona mbi tokë janë si një hije. 10 A nuk do të na mësojnë vallë ata dhe a nuk do të na flasin ata, duke nxjerrë fjalë nga zemra e tyre?

Tek Hebrenjve 11 Apostulli pasi rendit një litani heronjsh të besimit, na jep qëllimin që ai ka për këtë përsiatje të historisë së Kishës së Dhjatës së Vjetër: “Prandaj edhe ne, duke qenë të rrethuar nga një re kaq e madhe dëshmimtarësh, duke hedhur tej çdo barrë dhe mëkatin që na qarkon vazhdimisht duke na joshur, le të rendim me durim në udhën që është përpara nesh, 2 duke i drejtuar sytë te Jezusi, kreu dhe plotësonjësi i besimit, i cili, për gëzimin që ishte përpara tij, duroi kryqin duke e përçmuar fyerjen dhe u ul në të djathtën e fronit të Perëndisë,” (Heb. 12:1-2). Bindja dhe besimi tek Krishti është qëllimi i historisë për autorin e Letrës drejtuar Hebrenjve. Kësaj apostulli i shton urdhrin: “Kujtoni të parët tuaj, që ju shpallën fjalën e Perëndisë dhe, duke çmuar rezultatin e sjelljes së tyre, merrni si shembull besimin e tyre,” (Heb. 13:7).

Me përjashtim të një numri të vogël profecish, Perëndia nuk na instrukton që të shikojmë tek e ardhmja për shenjtërimin tonë, por tek e shkuara. Pasi ka renditur ngjarjet që i ndodhen Israelit pas daljes nga Egjipti nën Moisiun, Pali thotë se të tëra këto “janë shkruar për paralajmërimin tonë, për ne që jemi në mbarim të epokët,” (1 Kor. 10:11). Po kështu, Pali e shikon induktimin e të Krishterit me shpresë si një prej qëllimeve të historisë sonë. “Sepse të gjitha gjërat që u shkruan në të kaluarën u shkruan për mësimin tonë, që me anë të këmbënguljes dhe të ngushëllimit të Shkrimeve, të kemi shpresë,” (Rom. 15:4). Parimi është ky, e kaluara ka ndikim direkt mbi jetën tonë Kristiane. Përgjegjësia e frikshme që duhet të dalë nga kjo është fakti që çfarë ne bëjmë sot ka lidhje e ndikim direkt me jetën e Kishës për brezat që vijnë.

Po kështu, disa përfitime të tjera të studimit të historisë sipas Biblës janë këto:

Inkurajimin e Adhurimit e Meditimit: “Kujto ditët e lashtësisë, ki parasysh vitet e shumë kohërave të shkuara, pyet atin tënd, dhe ai do të ta tregojë, pyet pleqtë e tu dhe ata do të ta thonë. 8 Kur Shumë i Larti u dha kombeve trashëgiminë e tyre, kur ndau bijtë e Adamit, ai përcaktoi kufijtë e popujve, në bazë të numrit të bijve të Izraelit,” L.Rip. 32:7-8. “Do t’i kujtoj veprat e Zotit; po, do të kujtoj mrekullitë e tua të kohëve të kaluara, 12 do të mendohem thellë për gjithë veprat e tua dhe do të kem parasysh bëmat e tua” (Psa. 77:11-12). “Zoti ka bërë gjëra të mëdha për ne, dhe jemi tërë gëzim,” (Psa. 126:3).

Shkatërrimin e Krenarisë: Kur kujtojmë se e vetmja gjë që ne ofruam për shpëtimin tonë është mëkati ynë, dhe se Perëndia bëri gjithçka tjetër për shpengimin tonë, nuk ka se si të ngelet shumë vend për krenari. “Mbajeni mend këtë ditë, gjatë së cilës dolët nga Egjipti, nga shtëpia e skllavërisë; sepse Zoti ju nxori nga ky vend me dorë të fuqishme,” (Eks. 13:3), po kështu Li.Rip. 5:15, 15:15. “Kujto gjithë rrugën që Zoti, Perëndia yt, të ka bërë të përshkosh në këtë dyzetë vjet në shkretëtirë që ti të ulësh kokën dhe të vihesh në provë, për të ditur çfarë kishte në zemrën tënde dhe në se do të respektoje apo jo urdhërimet e tij,” (8:2). Tendenca e zemrave tona është që ne ta shikojmë veten si gjeneratën më madhështore të besimtarëve në historinë e njerëzimit. Por kjo vet-madhështi humbet kur studiohen jetët e Etërve të Kishës, martireve të hershëm si Ignanti i Antiokut (35-108 AD) e gatishmërinë e tij për ti shërbyer Krishtit deri në vdekje kur i shkruan kishës në Romë këto fjalë: “Le të më hanë bishat në arenë, ata janë rruga ime për tek Perëndia. Unë jam kalliri i grurit në dorën e Zotit tim, që korret e bluhet nga dhëmbët e luanëve për tu bërë një bukë e pastër për Krishtin.” Kjo jo vetëm që duhet të na ulë krenarinë por edhe të na sfidojë stilin e shkujdesur të jetës që ne bëjmë.

Inkurajimin e Lutjes: Shenjtorët e Dhiatës së Vjetër përdornin historinë e popullit të Perëndisë si çelësin e lutjes dhe gjenin në të premtimet e Perëndisë për ta, premtime të cilat këta ia kujtonin Perëndisë në lutje, Neh. 1:8-10; Eks. 32:11-14.

“Nuk është e mjaftueshme që ne të vëmë re dhe shënojmë atë që Perëndia po bën gjatë jetëve tona, ne duhet me doe mos të përfitojmë nga historia e atyre që kaluan para nesh. Në fakt,kjo është arsyeja pse Zoti ynë ka dashur që ne të kemi sot mjaft shënime të mbetura në shkrim, në mënyrë që kujtimi i tyre të mbeten përgjithmonë. Dhe ne nuk duhet vetëm të përfitojnë nga ajo që është e përmbajtura në Shkrimin e Shenjtë, por madje edhe nga historitë e shkruara nga paganët, në të cilat ne duhet të kemi kujdes që të aplikjmë për vete atë që Perëndia ka bërë në kohë.” John Calvin

 Qëllime e Përfitime të Tjera

Disa nga qëllimet e përfitimet e tjera që dalin nga studimi i historisë janë si më poshtë:

Identiteti Historik: Identiteti ynë është i rrënjosur në histori. Besimi ynë është një besim historik dhe i themeluar mbi vepra të Perëndisë që kanë ndodhur vërtetë në histori siç është lindja, jeta, vdekja dhe ringjallja e Krishtit, zbritja e Frymës, etj. Ne besojmë se Perëndia kontrollon e drejton personalisht historinë e njerëzimit. Po kështu, korruptimi i Kishës në Mesjetë, nevoja dhe më pas Reformimi i saj në Periudhën e mëvonshme përcaktojnë se kush ne jemi, se për çfarë qëndrojmë dhe për çfarë synojmë. Në këtë kontekst mund të themi se studimi i historisë na ndihmon që të jemi komunal, apo pjesë e kishës historike. Ne jemi pjesë e një komuniteti të përjetshëm, të stërmadh besimtarësh, shumica e ë cilëve na vëzhgon e brohorit nga lart (Heb. 12:1).

Evidentimi dhe Evitimi i Gabimeve: Ne nuk jemi të vetmit dhe të parët besimtarë që ballafaqohemi me pyetje, sfida e udhëkryqe. Historia nuk fillon me ne, dhe as përgjigja e problemeve tona. Diku e dikur në histori Kisha është ballafaquar me sfidat tona dhe nën drejtimin e frymës së Shenjtë ka arritur në disa përfundime, që edhe pse nuk duhet të merren gjithmonë shabllon, na ofrojnë ne strukturën për të adresuar sfidat tona sot. “Ajo që ka qenë është ajo që do të jetë; ajo që është bërë është ajo që do të bëhet; nuk ka asgjë të re nën diell,” (Fja. 1:9). Nuk ka asnjë herezi që nuk është menduar më parë nga të tjerët dhe që paraardhësit tanë nuk i kanë dhënë  tashmë një përgjigjë. Në këtë kontekst, studimi i historisë na mbron nga devijimi drejt herezive të mundshme dhe na armatos me municionin e duhur për ti luftuar ato dhe na ndihmon për të kuptuar e interpretuar siç duhet të sotmen.

Njohja e Perëndisë: Historia e Krishterimit është historia e veprave të Perëndisë, veçanërisht e Frymës së Shenjtë në kohë dhe hapësirë. Historia e Kishës është gjithashtu edhe historia e përfshirjes së Perëndisë me popullin e tij në botë. Njohja e veprave dhe e rrugëve të Perëndisë përgjatë tërë historisë na jep një njohje e kuptim edhe më të mirë të personit të vetë Perëndisë. Në këtë kontekst deklaron Psalmisti “O Perëndi, e kemi dëgjuar me veshët tona, etërit tanë na kanë treguar veprën që ti ke bërë në ditët e tyre në kohërat e lashta,” (Psa. 44:1).

Rizgjimi Shpirtëror: Shkrimet na deklarojnë se Perëndia është i njëjtë, dje, sot e përjetë (Heb. 13:8).[3] Zbulimi i parimeve e rrugëve të rizgjimeve shpirtërore që kanë ndodhur në të kaluarën na përgatit ne që të veprojmë e të jemi të gatshëm për të marri hirin dhe çlirimin e Tij në mesin tonë. Kuptimi i së kaluars na ndihmon që të kuptojmë të tashmen dhe të ardhmen. Kuptimi i marrëdhënies shkak-pasojë nga e kaluara na ndihmon që të shikojmë se për ku po drejtohet e tashmja dhe se si do të jetë e ardhmja.

Lavdërimi i Perëndisë: Qëllimi më i rëndësishëm e më i lartë për studimin e historisë së Kishës është lehtësimi dhe inkurajimi i adhurimit të Perëndisë. Zemrat tona mahniten e mrekullohen kur ne eksplorojmë veprat e plotfuqishme të Perëndisë në të kaluarën. Apostulli Gjon (Zbu. 4:8) shënoi që katër krijesa të gjalla që rrethojnë ditë e natë fronin e Perëndisë nuk reshtin së dhani lavdi e adhurim ditë e natë duke deklaruar lavdinë e shenjtërinë e Perëndisë “që ishte, që është dhe që do të vijë.

Ne jemi populli i historisë së përfshirjes pasiononte, të fuqishme e plot dashuri të Perëndisë me botën tonë. Le ti dedikohemi studimit dhe lë të mësojmë nga veprat e mëdha të Perëndisë në, për, dhe përmes popullit të Tij në të gjitha kohërat.

[1] Dhe mos harro që ke qenë skllav në vendin e Egjiptit dhe që Zoti, Perëndia yt, të nxori që andej me një dorë të fuqishme dhe vepruese; prandaj Zoti, Perëndia yt, të urdhëron të respektosh ditën e shtunë.

[2] Do t’i kujtoj veprat e Zotit; po, do të kujtoj mrekullitë e tua të kohëve të kaluara,

[3] “Krishti është i njëjtë dje, sot e përjetë.”

Ky eshte Profeti – Gjoni 6:1-14

Kemi për studim një nga mrekullitë më të jashtëzakonshme të Zotit tonë. Kjo është mrekullia që Ai bëri para më shumë njerëzve dhe në mënyrë më të hapur se të tjerat. Shumimi i bukëve për të ushqyer 5.000 njerëz është e vetmja mrekulli që e gjejmë të treguar në të katër ungjijtë. Vetëm ky fakt është i mjaftueshëm për të na treguar që kjo mrekulli është tepër e rëndësishme për ne për tu studiuar. Ne duhet ta kuptojmë këtë mrekulli si simboli i vetë Jezus Krishtit që është dhurata e Perëndisë për të ushqyer shpirtrat e uritur. Në fakt, të gjitha mrekullitë na zbulojnë se kush është Personi i Krishtit, Buka e Jetës.

Lexoni Gjoni 6:1-14, si edhe pasazhet paralele: Marku 6:30-44; Mateu 14:13-31; Luka 9:0-17.

  1. Cili është konteksti i kësaj mrekullie madhështore?
  2. Nëse bibla juaj ka një hartë, gjej në të Liqenin e Galilesë. Përse po e ndiqnin turmat Jezusin? Kush, besonin ata, se i bënte këto mrekulli?
  3. A e ndiqnin ata Jezusin për çfarë Ai ishte apo për çfarë ai bënte?

Vini re se si turmat nuk e kuptuan dhe vlerësuan aspak Personin e Krishtit; kush Ai ishte me të vërtetë. Ata e shikonin Jezusin vetëm si një magjistar që mund të bënte diçka, ose të paktën si një mjek të zakonshëm popullor që mund të shëronte të sëmurë.

  1. Sipas studimeve të mëparshme, çfarë na zbulojnë mrekullitë mbi personin e Jezusit?
  2. Sot ka shumë persona që e quajnë veten shërues apo mrekulli-bërës, dhe që tërheqin vëmendjen e njerëzve. Turmat sot nuk janë shumë ndryshe nga turmat atëherë.
  3. Si mund të dallojmë sot se cila “mrekulli’ është vërtetë nga Perëndia? (Kthehu tek mësimi një dhe përkufizimi i një mrekullie të vërtetë)
  4. Përse shkoi Jezusi në mal (v. 3)?
  5. Cili ishte reagimi i Jezusit kur pa turmat?
  6. Çfarë i kërkoi Filipit (v. 5-6)? Përse?
  7. Nëse Jezusi i njihte mendimet e Filipit, përse e testoi atë?
  8. Nëse ky testim ishte për përfitimin e Filipit, a mund të themi gjithashtu, që edhe sprovat tona nga Zoti janë për përfitimin tonë?
  9. Çfarë na zbulojnë ne këto sprova nga Zoti?
  10. Çfarë detaji nga pasazhi të bën të mendosh se Filipi ishte një tip tepër praktik?
  11. Në atë kohë, 1 denar ishte paga ditore për një punëtor të zakonshëm në Galile. Si e inkurajoi Andrea, qëndrimin disfatist të Filipit (v. 9)?
  12. Çfarë të bën të mendosh se djaloshi ishte i gatshëm që të ndante copat e bukës dhe dy peshqit me Jezusin dhe dishepujt e tij?
  13. Çfarë të bën të mendosh se Jezusi ishte në kontroll të situatës (v. 10)?
  14. Pasi turma u ul në tokë, ata mund të shihnin qartë veprimet e Jezusit. Kujt i dha falënderime Jezusi? Përse?

Në mrekullinë e shërimit të të sëmurit, Jezusi ktheu diçka që kishte qenë më parë, por në mrekullinë e dytë, në shumimin e bukëve, Jezusi solli në ekzistencë diçka që nuk kishte ekzistuar më parë. Kjo tregon fuqinë sovrane të Krijuesit që kishte Jezusi.

  1. Çfarë të bën të besosh nga vargjet 11-12, që të gjithë përfituan nga mrekullia e Jezusit?
  2. Përse ishte e domosdoshme që dishepujt të mblidhnin tepricat e bukës dhe peshkut?
  3. Çfarë dëshmie ishte për ta fuqia madhështore e Krishtit?

Tek vargu 12 lexojmë se ata kishin ngrënë deri sa ishin ngopur. Kjo tregon përmbushjen që ata kishin provuar kur kishin marrë pjesë në veprën e Zotit Jezus Krisht. Në realitetin frymor, të gjithë ata që vijnë tek Ai, mbushen dhe kënaqen. Nevojat e zemrës së tyre ishin përmbushur. Më vonë, Zoti ynë e quan veten e Tij “buka e jetës” (v. 35), dhe thotë “Unë jam buka e jetës; ai që vjen tek unë nuk do të ketë uri dhe ai që beson në mua, nuk do të ketë më kurrë etje.” Falja e mëkateve dhe paqja me Perëndinë bëhen realitet për ne kur ne vijmë me përulësi tek Personi i Krishtit Zot, dhe marrim veprën e Tij në kryq përmes besimit.

Kur turmat panë mrekullitë e Jezusit ata thanë, “Me të vërtetë, ky është profeti që duhet të vijë në botë” (v. 14). Ata po prisnin Profetin që u ishte premtuar në Dhiatën e Vjetër (LiR. 18:15). Ata e dinin se ky Profet do ta zbulonte veten e tij si të tillë përmes mrekullive e shenjtave, dhe pasi ta zbulonte veten, populli duhej ta ndiqte dhe ta dëgjonte. Profeti i Perëndisë do t’u zbulonte atyre mendjen e Perëndisë. I tërë kapitulli 6 i Gjonit na zbulon personin dhe qëllimin e Profetit të vërtetë, Jezus Krishtit. Tek vargu 47 ai thotë qartë se përse kishte ardhur, “Në të vërtetë, në të vërtetë, po ju them: Ai që beson në mua ka jetë të përjetshme.” Zoti ynë ka ardhur që ne të besojmë dhe të kemi jetën e përjetshme.

  1. Në mbyllje, rishiko Mësimin 1. Si mund ta dimë se kjo ishte një mrekulli nga Perëndia?
  2. A ndodhi kjo mrekulli menjëherë? A u bë në botën fizike? A ishte e dukshme për shqisat? A mund të interpretohej se mund të vinte vetëm nga forca e Perëndisë.
  3. Nëse çdo mrekulli shoqëron një mësues feje, kush ishte ky mësues?
  4. Së fundi, a i konfirmuan këto mrekulli, fjalët e thëna nga Zoti?

Pasi Jezusi ushqeu pesë mijë njerëz, populli që i pa këto shenja arriti në përfundimin e drejtë, “Me të vërtetë, ky është profeti që duhet të vijë në botë” (v. 14). Ata e dinin se vetëm profetët bëjnë mrekulli. Turma logjikoi po në të njëjtën mënyrë edhe tek Gjoni 7:31, “Dhe shumë veta nga turma besuan në të dhe thoshin: Kur të vijë Krishti, a do të bëjë më shumë shenja se këto që ka bërë ky?” Tek Gjoni 7, ata që panë veprat e fuqishme të Krishtit ishin të bindur se Ai thoshte të vërtetën kur deklaronte se ishte Krishti. A beson edhe ti që Jezusi është Krishti? Si të ka ndihmuar deri tani ky studim i mrekullive të Krishtit, që të zbulosh e besosh këtë të vërtetë?

Kujto që nëse mrekullitë e Krishtit janë të vërteta, dhe se Ai është Profeti nga Perëndia, atëherë ju duhet të besoni çdo gjë që ai të thotë. Nëse je një besimtar i vërtetë, nëse e ke vendosur plotësisht besimin tënd vetëm në Krishtin për jetën tënde, nëse e pranon nevojën për të u pastruar nga faji i mëkatit dhe dënimi i tij, atëherë ti duhesh ti bindesh urdhrave të Zotit.

Në këtë mrekulli kemi parë se si vepra e tij vërteton identitetin e personin të tij si Zoti Krisht. Në fakt, të gjitha mrekullitë na zbulojnë e provojnë Personin e Tij, dhe na bëjnë thirrje që ta përulin veten përpara Atij që na deshi dhe e dha veten e Tij për ne. Si ka qenë kjo mrekulli një inkurajim për ju, ndërsa luteni për nevojat e përditshme? A mund ti përmbushë Perëndia nevojat tuaja në përputhje me lavdinë e tij, ashtu siç shumoi bukën dhe peshkun? Shpresoj dhe lutem që përmes këtij studimi, ne të gjithë të rritemi në besimin, dashurinë dhe bindjen tonë ndaj Zotit ndërsa Ai na e zbulon veten e Tij përmes veprave të Tij të fuqishme.

Shpërblesë për Shpengimin e Shumë Vetave

E Enjte e Mandatit të Madh

18 Prill 2019

Kush ishte Jezusi? Çfarë bëri Jezusi? Këto janë dy pyetjet më të rëndësishme që i jep përgjigje e tërë Bibla, dhe veçanërisht në mënyrë më të drejtpërdrejtë, të katër ungjijtë në Dhiatën e Re. E thënë ndryshe, e tërë Bibla na shpalos personat dhe punët e Perëndisë, dhe në mënyrë më specifike, vetë personin dhe punën e Krishtit.

Në këtë mesazh të së Enjtes së Mandatit të Madh, do të fokusohem në një aspekt të punës së Krishtit. Tek Ungjilli sipas Markut 10:45, vetë Zotit tha për veten e Tij:

Sepse edhe Biri i njeriut nuk erdhi që t’i shërbejnë, por për të shërbyer dhe për të dhënë jetën e tij si shpërblesë për shpengimin e shumë vetave».(Marku 10:45)

Kjo deklaratë e Krishtit na zbulon se kush ai ishte dhe se çfarë ai erdhi të bënte. Cfarë realizoi Krishti përmes vdekjes së Tij në kryq? Cili ishte qëllimi i Tij, kur lejoi që ta arrestonin dhe kryqëzonin? Përse lejoi që ta bënin të vuante kaq shumë? Këtyre pyetjeve i përgjigjet vargu në studim. Biri i Perëndisë erdhi “për të dhënë jetën e tij si shpërblesë për shpengimin e shumë vetave”.

Çfarë dhe Përse një Shpërblesë?

Së pari, çfarë është një shpërblesë? Shpërblesa është një pagesë që jepet për të çliruar dikë apo diçka të grabitur apo të kapur peng. Shpërblesa mund të jetë në para, apo edhe në forma të tjera.

Në nëntor të vitit 1884, një djalë i ri shqiptar, me ëndrrën për të ndryshuar kombin, niset me një karrocë që shkonte për në Korçë, pa e ditur se rrugës i kishin zënë pritë. Ky ishte Gjerasim Qiriazi. Më pas, ai rrëfen në librin e tij, “Pengu i Kaçakëve”, tërë historinë e kapjes, jetës për gjashtë muaj në robëri dhe lirimin e tij. Sipas këtij libri, pengmarrja përkundrejt një shpërblese ishte një fenomen i zakonshëm në ato zona. Kjo është pjesë e historisë së kombit tonë. Për Gjerasimin, ishte ai kalvar i dhimbshëm që nxiti vendimin e tij për t’i nxjerrë bashkatdhetarët e vet nga errësira, duke punuar për alfabetin shqip, shkollën shqipe, dhe predikimin e ungjillit. Në fakt, përjetimi i pengmarrjes përkundrejt një shpërblese bëri që Qirizi të kuptonte më thellë shpengimin e tij frymor për të cilin flet ungjilli. Shpërblesa pra, është një pagesë që jepet për të çliruar dikë apo diçka të grabitur apo të kapur peng.

Së dyti, përse Krishti flet për shpërblesë? Përse është shpërblesa e domosdoshme? Perëndia e Krijoi Adamin dhe Evën pa mëkat. Ai i vendosi ata në Kopshtin e Edenit dhe i vendosi në Besëlidhjen e Veprave (apo të Jetës), nën një urdhërese të vetme: “Dhe Zoti Perëndi e urdhëroi njeriun duke i thënë: «Ha lirisht nga çdo pemë e kopshtit; 17 por mos ha nga pema e njohjes të së mirës dhe të së keqes, sepse ditën që do të hash prej saj, ke për të vdekur me siguri»,” (Zan. 2:16-17). Por Adami dhe Eva hëngrën nga fruti i ndaluar. Ata mëkatuan, ranë nga lavdia e Perëndisë, humbën shenjtërinë në të cilin ishin krijuar, vdiqën frymërisht, dhe madje u bënë të vdekshëm edhe fizikisht. Mbi të gjitha ata u ndanë frymërisht nga Perëndia, dhe tërhoqën në këtë rrënim edhe tërë racën njerëzore që erdhi prej tyre. Jezusi na përshkruan tek Gjoni 8:34 si skllav i mëkatit: «Në të vërtetë, në të vërtetë po ju them: kushdo që kryen mëkatin është skllavi i mëkatit.» Krishti nuk thotë se çdo njeri herë pas here mëkaton, por se çdo njeri është nën fuqinë e mëkatit. Ne jemi skllevër të mëkatit dhe ne duhet të shpengohemi nga fuqia e tij.

Paga e mëkatit është vdekja, si në këtë botë edhe në atë që vjen, një vdekje frymore që e vulos dhe e vërteton vdekja fizike. Mëkati e hodhi njerëzimin nën tërbimin e zemërimit të Perëndisë, dënimit dhe mallkimit të tij, që duhet qetësuar pa njeriu të shpëtojë. Këtë qetësim realizon shpërblesa.

Shpërblesa paguan për mëkatin tonë. Shpërblesa na çliron nga fuqia e mëkatit tonë.

Kush e merr Shpërblesën?

Disa teologë kanë thënë se kjo shpërblesë i paguhet Satanit. Kjo është gabim dhe aspak biblike. Sipas kësaj teorie, Krishti i pagoi Satani shpërblesën për transferimin tonë nga mbretëria e Satanit, ku ndodhemi për shkak të mëkatit tonë, tek Mbretëria e Perëndisë.

Por ky interpretimin nuk gjendet aspak në Bibël. Në asnjë pasazh nuk gjejmë të thuhet se Satani duhej paguar që të lejonte mëkatarët që të shpëtoheshin. Në këtë rast, është Satani ai që fiton sepse del që është ai sovrani i universit, ai që vendos se kush do të shpëtohet, dhe shpërndarësi i shpëtimit.

Në fakt, në Bibël lexojmë se çfarë ndodhi në kryq ishte mundja e Satanit dhe jo dita e rrogës për të. Perëndia nuk negocion me Satanin. Bibla thotë se Biri i Perëndisë erdhi në këtë botë “që të shkatërronte, me anë të vdekjes atë, që ka pushtetin e vdekjes, domethënë djallin” (Heb. 2:14). Krishti erdhi që të shpengojë pengjet përmes shkatërrimit të veprës së Satanit dhe jo pagimit të tij.

Kush e morri këtë shpërblesë atëherë? E thënë shkurt, Perëndia pagoi Perëndinë. Perëndia Biri ia ofroi këtë shpërblesë Atit. Vini re se çfarë thotë Bibla:

  • Efesianëve 5:2 – “Krishti na deshi dhe e dha veten e tij për ne, si blatë dhe flijim Perëndisë, si një parfum erëmirë”.
  • Hebrenjve 9:14 – Krishti “a ofroi veten e tij të patëmetë Perëndisë”.
  • Romakëve 8:1 – Bibla thotë se, pasi Krishti e dha veten e tij si një ofertë për ne që besojmë, “nuk ka asnjë dënim për ata që janë në Krishtin Jezus”.
  • Romakëve 3:24-25 – “…të gjithë kanë mëkatuar dhe nuk e arrijnë lavdinë e Perëndisë, 24 por janë drejtësuar falas me anë të hirit të tij, nëpërmjet shpengimit që është në Krishtin Jezus, 25 të cilin e paraqiti Perëndia si pajtimore nëpërmjet besimit në gjakun e tij, për të treguar kështu drejtësinë e tij për faljen e mëkateve, që janë kryer më parë gjatë kohës së durimit të Perëndisë”.

Pra, çfarë Krishti bëri në kryq ishte se ofroi një ofertë sakrifikuese e bërë në pajtimore, ndaj Perëndisë, për të shmangur zemërimin e tij dhe për të rikthyer njerëzit prej nga ata janë rrëmbyer. Jo është çfarë shpërblesa bën, rikthen dikë aty prej nga është rrëmbyer. Shpërblesa e Krishtit na kthen tek Perëndia. E gjitha kjo duhet marrë prej nesh me anë të besimit.

Cila ishte Paga e Shpërblesës?

Le të vëmë re gjithashtu se cili ishte çmimi i shpërblimit? Çmimi i shpërblesës për lirimin nga dënimi i Perëndisë është jeta e Krishtit. Jo vetëm jeta që Ai jetoi, por dorëzimi i jetës së tij në vdekje. Jezui u tha vazhdimisht dishepujve të tij: «Biri i njeriut do të dorëzohet në duart e njerëzve dhe do ta vrasin; dhe, si të vritet, ai do të ringjallet ditën e tretë» (Marku 9:31). Në fakt, një nga arsyet pse Jezui e quante veten “Biri i Njeriut” (mbi gjashtëdhjetë e pesë herë në Ungjijtë) ishte sepse ai e kishte bërë veten të vdekshëm pikërisht për këtë qëllim. Perëndia nuk vdes. Njeriu është ai që vdes. Kjo është arsyeja se përse Shpëtimtari duhej të ishte plotësisht njeri. Ai duhej që të vdiste si njeri në vend të njeriut. Por shpërblesa ishte kaq e rëndë saqë vetëm Perëndia mund ta mbante e ta ofronte. Për këtë arsye Shpëtimtari duhej të ishte gjithashtu plotësisht Perëndi. Shpërblesa mund të paguhej vetëm nga Biri i Njeriut, sepse shpërblesa ishte jeta e dhënë në vdekje.

Si u bë kjo pagesë?

Shpëtimtari e ka këtë pagesë, këtë shpërblesë vullnetarisht.  Askush as nuk e detyroi Birin e Perëndisë dhe as nuk mund ta detyronte dot atë. Prandaj Jezusi tha, Sepse edhe Biri i njeriut nuk erdhi që t’i shërbejnë, por për të shërbyer dhe për të dhënë jetën e tij si shpërblesë për shpengimin e shumë vetave».(Marku 10:45). Perëndia nuk ia ka nevojën njeriut për asgjë. Në fakt, Apostulli i Krishtit thotë se Perëndia që bëri botën dhe të gjitha gjërat që janë në të, duke qenë Zot i qiellit dhe i tokës, nuk banon në tempuj të bërë nga duart e njeriut, 25 dhe as shërbehet nga duart e njerëzve, sikur të kishte nevojë për ndonjë gjë, sepse ai u jep të gjithëve jetë, hukatje dhe çdo gjë (Veprat 17:24-25). Perëndia është dashuri. Perëndia është një dhënës dhe jo një marrës. Krishti tha, Askush nuk e merr nga unë, por e jap nga vetja ime; unë kam pushtet ta lë dhe kam pushtet ta marr përsëri; këtë urdhërim e kam marrë nga Ati im (Gjoni 10:18). Krishti vullnetarisht dhe lirisht e ofroi veten e Tij për ne, për të na shpenguar ne nga zemërimi i perëndisë, si dhe nga faji dhe fuqia e mëkatit.

Sa Persona Shpengon Shpërblesa e Krishtit?

Së fundi, sa persona mbulon apo shpengon shpërblesa që pagoi apo ofroi Krishti? Së persona shpëton vërtetë Krishti? Krishti tha se e ka dhënë jetën e Tij “për shpengimin e shumë vetave” (Marku 10:45). Jo të gjithë do të shpëtohen nga zemërimi i Perëndisë. Ne nuk mund ta dimë sepse nuk na është shpallur se cili është numri id saktë i tyre, apo se cilën janë ata me emër. Por çfarë ne dimë është se oferta e ungjillit është për të gjithë. Ungjilli i bën të gjithë njerëzve thirrje që të pendohen dhe të besojnë në Zotin, Shpëtimtarin, Krishtin, Jezusin Birin e Perëndisë. Perëndia premton se kushto që beson do të shpëtohet. Të gjithë ata që do të besojnë do të shpëtohen. Sepse një është Perëndia, dhe një është ndërmjetësi midis Perëndisë dhe njerëzve: njeriu Krishti Jezus, 6 i cili e dha veten e tij si shpërblesë për të gjithë (1 Timoteut 2:5-6).

Askush nuk do të përjashtohet nga ky shpëtim, nëse e përqafon me anë të besimit Jezu Krishtit që shpengon.

Thirrja:

Pyetja personalisht për ty është: A ia ke besuar veten tënde Zotit? A kapesh pas Zotit Krisht përmes krahëve të pendimit dhe besimit? A je i shpenguar nga skllavëria e mëkatit? Nëse tashmë kapesh pas Krishtit përmes krahëve të besimit në të, atëherë ti je i çliruar dhe i shpenguar nga mëkati, faji dhe fuqia e tij. Jepi lavdi Perëndisë. Adhurojë atë. Shërbeji Atij.

Nëse je një drejtues në kishë kujto fjalët që Apostulli u tha pleqve të Kishës së Efesit: “Kini kujdes, pra, për veten tuaj dhe për gjithë tufën, në të cilën Fryma e Shenjtë ju ka vënë juve mbikëqyrës që të kullotni kishën e Perëndisë, të cilën ai e ka fituar me gjakun e vet” (Veprat 20:28). Të gjithë ne duhet të kujtojmë se Krishti ofroi shpërblesë që të mos mëkatojmë më por për vepra të mira: Krishti “e dha veten për ne, për të na shpenguar nga çdo paudhësi dhe për të pastruar për vete një popull të veçantë, të zellshëm në vepra të mira.” (Titi 2:14). Ji i frytshëm e i shenjtë sepse për këtë të shpengoi Krishti.

Nëse e ndjen veten larg Krishtit, nëse nuk je shpenguar nga gjaku shpërblyes i Krishtit, lutu Atij të të shpëtojë, të shtrojë shpërblesën e tij mbi ty, të të mbulojë edhe ty me gjakun e Tij. AMEN.

Ora e Përlëvdimit

Dhe midis atyre që ishin ngjitur për të adhuruar gjatë festës ishin edhe disa grekë. 21 Ata, pra, iu afruan Filipit, që ishte nga Betsaida e Galilesë, dhe iu lutën duke thënë: «Zot, duam të shohim Jezusin». 22 Filipi erdhi e ia tha Andreas; dhe përsëri Andrea dhe Filipi ia thanë Jezusit. 23 Por Jezusi iu përgjigj atyre duke thënë: «Ora ka ardhur, në të cilën Biri i njeriut duhet të përlëvdohet. 24 Në të vërtetë, në të vërtetë po ju them: Nëse kokrra e grurit e rënë në dhe nuk vdes, ajo mbetet e vetme; por, po të vdesë, jep shumë fryt! 25 Kush e do jetën e vet, do ta humbasë; dhe kush e urren jetën e vet në këtë botë, do ta ruajë për jetën e përjetshme. 26 Në qoftë se dikush më shërben, le të më ndjekë; dhe ku jam unë, atje do të jetë edhe shërbëtori im; dhe në qoftë se dikush më shërben, Ati do ta nderojë. – Ungjilli sipas Gjonit 12:20-26

 “Zotëri, ne duam të shohim Jezusin”! Kjo është kërkesa e dëshira më jetë-ndryshuese, më e perëndishme, dhe më sublime që mund të dalë nga goja e njeriut. Kjo duhet të jetë dëshira e zemrës së çdo njeriu, të madh e të vogël, mashkull e femër, i arsimuar apo i pashkolluar. Por që kjo kërkesë e dëshirë të plotësohet dhe të kthehet në bekim për ne, ne duhet që të dëshirojmë ta shohim dhe ta pranojmë Jezusin ashtu sic Ai është në të vërtetë.

Ky ishte problemi i judenjve të kohës së Jezusit. Atë ditë kur Jezusi hyri në Jerusalem, tërë populli i doli dhe e priti si një mbret dhe shpëtimtar, me brohoritje e palma nëpër duar. Kjo ishte e mrekullueshme dhe përmbushja e profecisë biblike. Problemi ishte se ata e pritën si një mbret dhe shpëtimtar njerëzor, që do ti shpëtonte ata nga sundimi ushtarak i Romakëve dhe sundimi kulturor i Grekëve. Ata nuk e panë atë si Mbreti dhe Shpëtimtari hyjnor që do ti shpëtonte ata nga faji dhe fuqia e mëkatit të jetës dhe zemrave të tyre. Ata e shikonin Jezusin në tërë mrekullitë që Ai bënte. Ata e dëgjonin Jezusin se çfarë thoshte. Por ata shikonin me sy dhe dëgjonin me veshë, dhe jo me zemër. Ata shikonin dhe dëgjonin në mënyrë selektive, atë që dëshironin ata, dhe jo atë që Jezusi po u zbulohej që të ishte.

Ky është edhe sot problemi i njeriut modern. Shumë vijnë në kishë. Shumë thonë se i besojnë Jezusit. Por shumë gjithashtu shikojnë e i besojnë një tjetër Jezusi nga ai që na është zbuluar. Dhe për këtë bën fjalë pasazhi i sotëm. Le të dëshirojmë të shohim Jezusin. Por le të dëshirojmë që ta shohim atë ashtu sic është, sepse kjo kthehet në shpëtim e bekim për ne.

Ora e Përlëvdimit

“Zotëri, ne duam të shohim Jezusin”! Këto fjalë dolën jo nga goja e disa judëve por e disa jo-judëve, e disa grekëve që dëshironin të takonin Jezusin. Pasazhi thotë se “Dhe midis atyre që ishin ngjitur për të adhuruar gjatë festës ishin edhe disa grekë. 21 Ata, pra, iu afruan Filipit, që ishte nga Betsaida e Galilesë, dhe iu lutën duke thënë: «Zot, duam të shohim Jezusin».  22 Filipi erdhi e ia tha Andreas; dhe përsëri Andrea dhe Filipi ia thanë Jezusit.” Tek ungjijtë lexojmë se gjithnjë Andrea sillte njerëz tek Jezusi. Herën e parë ai solli tek Jezusi vetë vëllanë e tij, Simon Pjetrin me fjalët, E gjetëm Mesinë (Gjoni 1:41). Rasi i dytë që lexojmë është kur Andrea solli tek Jezusi një djalë prej nga Jezusi do ti merrte pesë bukë e dy peshq dhe do ti përdorte në mrekullinë e shumëfishimit, në bregun e Galilesë (Gjoni 6:8-9). Ky është rasti i tretë që lexojmë se Andrea sillte njerëz tek Jezusi. Andrea dëshironte që të gjente Mesinë. Dhe pasi e gjeti vetë, sillte edhe të tjerë tek Mesia. Kjo është dëshira e Perëndisë, që ne të sjellim njerëzit që njohim tek Jezusi. Kjo është thirrja e çdo të Krishteri, që të flasim për Krishtin.

Përgjigja e Krishtit ishte e papritur dhe interesante. “Por Jezusi iu përgjigj atyre duke thënë: «Ora ka ardhur, në të cilën Biri i njeriut duhet të përlëvdohet.” (Gjoni 12:23). Jezusi e interpretoi arritjen dhe kërkesën e Grekëve ndaj tij se kishte ardhur pika kulmore e shërbesës së tij. Kjo ishte hera e parë që Jezusi bën një deklaratë të tillë. Në fakt, disa herë më parë ai kishte deklaruar me insistim të kundërtën. Tek Gjoni 2, tek dasma në Kana të Galilesë, kur Maria i kishte kërkuar që Jezusi të shpaloste lavdinë e tij, Jezusi i ishte përgjigjur, “Ora ime s’ka ardhur ende!” (Gjoni 2:4). Më vonë, gjatë Festës së Tabernakujve, vëllezërit e tij e nxitën që ta lavdëronte veten e tij duke bërë mrekulli të tjera. Jezusi përsëri iu përgjigj atyre: “Ora ime nuk ka ardhur ende” (Gjoni 7:5). Më pas, lexojmë se kur autoritetet e u munduan që ta arrestonin atë, ata nuk mundën, sepse “ora e Tij nuk kishte ardhur ende” (Gjoni 8:20).

Përse pra, arritja dhe kërkesa e Grekëve bëri Jezusin që të deklaronte se tashmë ora e lavdisë së Tij kishte ardhur?  Krishti, si Zoti Sovran që kishte ardhur në tokë për të përmbushur qëllimin e tij të shpëtimit jo vetëm të judenjve, por të të gjithë botës, kishte orkestruar shkallëzimin e konfliktit ndërmjet tij dhe drejtuesve të Izraelit. Pika e thyerjes së krizës po afrohej me shpejtësi. Bota e jo-judenjve, e përfaqësuar në këtë rast nga këta grekë po kërkonte që të vinte tek Jezusi dhe të bekohej prej tij. Kështu, Pjetri do të predikonte më vonë se Perëndia kishte për qëllim që ungjilli të vizitonte kombet “që të marrë prej tyre një popull për emrin e tij” (Vep. 15:14). Madje që në pasazhin e pararendës lexojmë që Farisenjtë u ankuan se e tërë bota kishte filluar që të rende pas Krishtit (Gjoni 12:19). Ardhja e Grekëve ishte simboli se fitorja ishte afër. E tërë bota ishte gati për atë që Krishti do të bënte më pas.

Çfarë kishte ndërmend Jezusi që të bënte më pas? Jezusi tha, “Ora ka ardhur, në të cilën Biri i njeriut duhet të përlëvdohet” (Gjoni 12:23). Fraza “Biri i Njeriut” është një titull Biblik, në fakt Mesianik. Vjen për herë të parë nga Libri i Profetit Daniel, që u shkrua në shekullin e gjashtë para Krishtit, tek kapitulli 7. Aty lexojmë: Unë shikoja disa vegime nate, dhe ja mbi retë e qiellit po vinte dikush që i ngjante një Biri njeriu; ai arriti deri te i Lashti i ditëve dhe iu afrua atij. 14 Atij iu dha sundimi, lavdia dhe mbretëria, me qëllim që gjithë popujt, kombet dhe gjuhët t’i shërbenin; sundimi i tij është një sundim i përjetshëm që nuk do të kalojë, dhe mbretëria e tij është një mbretëri që nuk do shkatërrohet kurrë». Jezusi i Nazaretit është Perëndia i trupëzuar, Ai që është në prezencën e të Lashtit të Ditëve (Perëndisë së përjetshëm), dhe të cilit i ishte dhënë sundimi, lavdia e mbretëria e Perëndisë, një mbretëri e përjetshme mbi tërë kombet. Sa herë që Krishti e quante vetën Biri i Njeriut, ai gjithnjë po deklaronte se ishte përmbushja e Danielit 7.

Dhe kjo është ironia e deklaratave të Krishtit dhe në fakt e ungjillit. Judenjtë prisnin që Mesia do të vinte me pompozitet, me trumbeta, me ushtri njerëzore që do të marshonte mbi tokë. Kjo ishte lavdia që ata donin që Krishti të kishte pa që ata ta ndiqnin atë. Por nga ana tjetër, përlëvdimi të cilin Krishti ka në mëndje, ngritja lart që ai i referohet është ajo e kryqit, e ngritjes dhe e gozhdimit të tij atje lart.

Por nga ana tjetër, përlëvdimi të cilin Krishti ka në mëndje, ngritja lart që ai i referohet është ajo e kryqit, e ngritjes dhe e gozhdimit të tij atje lart.

Vdekja e Krishtit ishte manifestimi suprem i lavdisë së tij. Në Bibël, të lavdërosh është të shpalosësh. Ne lavdërojmë talentin e një piktori duke ekspozuar e ngritur lart në ekspozite një pikturë apo skulpturë të tij. Për Jezusin, ngritja e tij lart në kryq ishte shpalosja e lavdisë së tij. Vetë-sakrifikimi i Krishtit për të shpaguar për fajin e mëkateve tona na shpalosin se kush Perëndia është. Perëndia është plotësisht i shenjtë, dhe nuk mund ta lërë pa e dënuar mëkatin dhe mëkatarin. Por Perëndia është gjithashtu dashuri, i dhembshur e plot mëshirë ndaj njeriut dhe nuk dëshiron që njerëzimi të vdesë në mëkat. Si mund të pajtohet zemërimi i Perëndisë ndaj mëkatit dhe mëkatarit, por pa shkelur mbi shenjtërinë e tij. Perëndia nuk mund të shkojë kundra natyrës së tij. Kjo është e vetmja gjë që është e pamundur për Perëndinë.

Cila është zgjidhja? I drejti duhet që të vdesë për të padrejtët. Atë që njeriu nuk mund ta bëjë dot për veten e tij, duhet që ta përmbushë Perëndia. Kështu personi i dytë i Perëndisë u trupëzua, dhe shkoi në kryq, që të shpaguaj për ne në vendin tonë. Për botën kryqi i Krishtit është vendi i përuljes dhe poshtërimit, për Perëndinë ishte vendi i vetëzbulimit të lavdisë së shenjtërisë së Tij nga njëra ana që nuk mund ta lërë pa e dënuar mëkatin dhe mëkatarin. Kryqi i Krishtit ishte gjithashtu është shpalosja e dashurisë së Tij për njeriun, e një dashuri që merr mbi vete dënimin e të tjerëve. Kjo është lavdia e personit të Perëndisë. Ky është Perëndia ynë. Ky është Shpëtimtari ynë. Prandaj, momentin kur po e arrestonin, Krishti tha: Tani Biri i njeriut është përlëvduar dhe Perëndia është përlëvduar në të (Gjoni 13:31). Për botën kryqi i Krishtit mund të jetë vendi i përbuzjes dhe i mohimit, por për të Krishterin, kryqi “është lavdia dhe urtësia e Perëndisë” (1 Kor. 1:24).

Parimi i Përlëvdimit

Këtë vazhdon dhe thekson Krishti kur e ilustron përmes një shembulli nga natyra, në të cilin na jep parimin e përlëvdimit. “Në të vërtetë, në të vërtetë po ju them: Nëse kokrra e grurit e rënë në dhe nuk vdes, ajo mbetet e vetme; por, po të vdesë, jep shumë fryt!” (Gjoni 12:24). Ashtu siç fara duhet varrosur në tokë me qëllim që ti japë jetë një bime të re, ashtu edhe Biri i Njeriut jep jetë të re, përlëvdohet dhe jep fryt vetëm përmes vuajtjes, vdekjes dhe varrit për tre ditë. Ky është ligji universal frymor në botën tonë të mëkatit. Rruga për tek gëzimi kalon përmes vdekjes së vetvetes. Rruga për tek lumturia kalon përmes vështirësisë, vet disiplinimit. Mëso të mohosh vetveten dhe do të bekohesh. Kjo është çfarë bëri Krishtit, dhe mesazhi i tij për botën që po vinte tek Ai, të përfaqësuar nga këta Grekë. Zoti ynë erdhi që të mbante një kryq dhe jo një kurorë. Ai nuk erdhi që të jetonte një jetë nderimesh, lehtësie dhe madhështie, por një jetë dhënie të vetvetes deri në pikën e turpshme të kryqit dhe të vdekjes. Mbretëria që Ai erdhi që të themelonte dhe të ngrinte duhej që të fillonte me kryqëzimin dhe jo kurorëzimin. Lavdia e kësaj mbretërie nuk do të ishte lavdia e fitoreve të fituara me shpatë në kurrizin e dhembjeve të shkaktuara ndaj të tjerëve, por lavdia e fitores së fituar përmes duarve të gozhduara në kryq të mbretit të saj, që merr mbi vete dhembjet dhe dënimin e të tjerëve.

Mbretëria që Ai erdhi që të themelonte dhe të ngrinte duhej që të fillonte me kryqëzimin dhe jo kurorëzimin.

Jezusi i bë Shpëtimtar vetëm përmes vdekjes. Pa kryq nuk ka Kishë, nuk ka shpëtim, nuk ka Krishterim. Ky është çfarë Krishti bëri, dhe çfarë ne duhet të besojmë e shikojmë me zemër e besim. Ky është se çfarë Krishti është në të vërtetë. Eja tek Krishti. Besoji Krishtit. Përqafoje dhe kapu pas Krishtit përmes krahëve të besimit. Por besoi Krishtit të Biblës, siç na është zbuluar me tërë lavdinë e Tij të kryqit, jo një Krishti të imagjinatës tënde. Shko në përulësi, në gjunjë tek këmbët e kryqit, dhe pranojë Krishtin atje. Të refuzosh kryqin është të refuzosh Krishtin, zemrën e vërtetë të Perëndisë, mënyrën e vetme të shpëtimit tënd prej zemërimit të tij të shenjtë.

Aplikimi i  Përlëvdimit

Por nga ana tjetër, ata që i kanë besuar Krishtit, që kanë përqafuar kryqin e tij, duhet që gjithashtu të përqafojnë edhe kryqin e tyre. Parimi i Jezusit si Shpëtimtar është gjithashtu edhe parimi i shpëtimit që ai jep. Ne nuk kemi nevojë që ti shtojmë sakrificës së Krishtit edhe sakrificën tonë në mënyrë që të pranohemi e të falemi nga Perëndia. Mëkatet tona shlyen dhe falen vetëm nga sakrifica e ofruar nga Krishtit. Por pasi jemi shpëtuar, çështja është edhe se si duhet të jetojmë. Këtë na e jep Krishti kur tha: “Kush e do jetën e vet, do ta humbasë; dhe kush e urren jetën e vet në këtë botë, do ta ruajë për jetën e përjetshme” (Gjoni 12:25).

Çfarë ishte e vërtetë për Jezusin do të jetë e vërtetë për ndjekësit e Tij. Le ta kuptojmë siç duhet këtë varg. Jezusi nuk thotë që ne duhet të urrejmë vetë jetën, dhe se as nuk duhet të duam gjërat e mira që Perëndia ka vendosur në këtë botë. Kuptimi i Jezuit bëhet i qartë kur vëmë re dy fjalët e ndryshme greke që ai përdor për “jetën”. Në paragrafin e parë, kur Jezusi na thotë të mos e duam «jetën», ai përdor fjalën psyke. Nga kjo vjen termi psikologji. Jezusi do të thotë që ne duhet të hedhim poshtë mënyrën se si bota mendon dhe ndjen. Ne duhet të mohojmë jetën me egon tonë në qendër. Por, së dyti, kur Jezusi flet për fitimin e “jetës së përjetshme”, ai përdor fjalën zoe. Kur bashkohet me fjalën “përjetshme”, kjo i referohet jetës hyjnore në ne. Pra, ne duhet të kthehemi nga egoja e dikurshme e botës – në këtë të fundit, në jetën hyjnore që na jepet nga Fryma e Shenjtë që Jezusi na dërgon. Ka disa të krishterë që mendojnë se mund të blejnë biletën për në parajsë dhe ndërsa presin për trenin e fundit, të jetojnë si djaj në këtë botë. Ata thonë se mnd të shpëtohesh mjaftueshëm vetëm duke e pranuar Krishtit si Shpëtimtar, dhe se nuk ke nevojë që ta pranosh atë edhe si Zot. Pra, ata duan shpëtimin që ta kenë në xhep, por nuk duan që të japin bindjen dhe nënshtrimin pasi janë shpëtuar. Por bibla thotë se ne jemi të shpëtuar për të bërë veprat e Krishtit, për të bërë vullnetin e Perëndisë, me qëllim që Perëndia të përlëvdohet në jetën tonë. Mesazhi i Krishtit është që ne të kthehemi nga jeta e mëkatit dhe e kësaj bote në atë që Perëndia ofron dhe për të cilën Krishti vdiq.

Mesazhi i Krishtit është që ne të kthehemi nga jeta e mëkatit dhe e kësaj bote në atë që Perëndia ofron dhe për të cilën Krishti vdiq.

Si bëhet kjo praktikisht? Së pari, ne duhet të vdesim për sa i përket vetes tonë. Ne duhet që t’ia dorëzojmë jetët tona Krishtit; planet e dëshirat tona, preferencat e strategjitë, mënyrat e qëllimet. Thirja është që të bëjmë ato gjëra që Krishti do që ne të bëjmë, dhe madje në mënyrën që ai na i instrukton që ti bëjmë. Vecanërisht kjo i referohet qëndrimit tonë ndaj qëllimeve dhe vlerave të botës, të cilat kryesisht fokusohen tek paraja, suksesi, fama, pushteti dhe kënaqësia. Ti ose do të jetosh për to, dhe ato do të jenë idhulli yt që do të të skllavërojë deri në fund, ose do të jetosh për lavdinë e Perëndisë. Nëse si i krishterë, do të jetosh për gjërat e me mënyrat e kësaj bote, jo vetëm që nuk do të avancosh frymërisht, por do të jetosh një jetë të dyzuar, nën skllavërinë e brerjes së ndërgjegjes dhe fajit. Nuk do të jesh kurrë i lirë. Njeriu nuk mund të ketë dy zotër. Nda ana tjetër, kur ti vdes për veten, ti jeton me të vërtetë i lirë, një jetë shërbimi e bekimi ndaj Perëndisë e njeriut.

Së dyti, ne vdesim për sa i përket mëkatit. Ndjekësi i Krishtit duhet të vdesë ndaj mëkatit. Pali tha, “Kështu edhe ju, llogariteni veten të vdekur për mëkatin, por të gjallë për Perëndinë, në Krishtin Jezus, Zotin tonë. 12 Le të mos mbretërojë, pra, mëkati në trupin tuaj të vdekshëm, që t’i bindeni atij në epshet e veta. 13 As mos ia paraqitni gjymtyrët tuaja mëkatit si mjete padrejtësie, por i paraqisni veten tuaj Perëndisë, si të gjallë prej së vdekurish, dhe gjymtyrët tuaja si mjete drejtësie Perëndisë” (Rom. 6:11-13). Ne vdesim ndaj mëkatit kur e ngordhim urie mëkatin në zemrën tonë, dhe duke ia dedikuar jetën tonë Perëndisë. Këtë e bëjë duke mos e vendosur veten tonë në kontekstin e tundimeve e mëkatimeve por të shenjtërimit e inkurajimit. Këtë e bëjmë kur u shërbejmë të tjerëve. Këtë e bëjmë kur i përdorim buzët tona jo për të përgojosur, sharë, e bërë thashetheme, apo për tu ankuar e akuzuar, por duke i kënduar lavde Perëndisë, duke inkurajuar të tjerët, duke u lutur për ta. Duke shpërndarë ungjillin. Ne e bëjmë këtë kur ia ofrojmë mendjet tona jo mënyrave të botës, por e mbushim atë me dritën e Fjalës së Perëndisë. Dhe duke qenë se zemra jonë e dashuron mëkatin e saj, ne duhet ta bëjmë këtë çështje për lutje e agjërimi të vazhdueshëm. Mbi të gjitha, ne duhet që ti përkushtohemi një miqësie personale dhe intime me Perëndinë përmes studimit personal të Fjalës së Tij.

Shtegu i Përlëvdimit.

Pasi na ka dhënë parimin dhe aplikimin e përlëvdimit, që është përulja, kryqi, dhe shenjtërimi, Krishti na jep edhe rrugën që duhet të përshkojnë ata që e ndjekin atë. “Në qoftë se dikush më shërben, le të më ndjekë; dhe ku jam unë, atje do të jetë edhe shërbëtori im; dhe në qoftë se dikush më shërben, Ati do ta nderojë” (Gjoni 22:26).

Së pari, Jezusi tha, “Në qoftë se dikush më shërben, le të më ndjekë”. Ky ishte mesazhi i tij për Grekët që erdhën ta kërkonin. J.C. Ryle komenton: “Ashtu sic ushtari ndjek gjeneralin, ashtu sic nxënësi ndjek mësuesin, ashtu sic delja ndjek briun, ashtu i Krishteri i vërtetë duhet të ndjekë Krishtin. Besimi dhe bindja janë shenjat kryesore të ndjekësve të vërtetë të Krishtit, dhe do të jenë gjithnjë të dukshme në besimtarin e vërtetë.”

Së dyti, Jezusi tha, “dhe ku jam unë, atje do të jetë edhe shërbëtori im…”. Ky nuk është një urdhër, por një premtim personal nga Jezusi. Ky është shpërblimi, privilegji dhe kënaqësia jonë në këtë jetë: të kemi inkurajimin e Krishtit, të marrim aprovimin e tij, dhe të jetojmë nga fuqia e tij. Por kjo është vetëm për ata që ndjekin Krishtin dhe për asnjë tjetër, të Krishterë apo jo. Të ndjekësh Krishtin është tërësia e detyrës së të Krishterit, ndërsa të jesh me Krishtin është tërësia e shpërblimit prej tij.

Së treti, premtimi më i madh i Krishtit në këtë pasazh është ky:  “…dhe në qoftë se dikush më shërben, Ati do ta nderojë”. Gjithsecili prej nesh në këtë jetë synon për lartë e më partë. Ose të paktën kështu mendojmë se bëjmë. E vërteta është se ne nuk synojmë për aq lart sa duhet. Ne mjaftohemi me lumturi tokësore ndërsa Krishti na thërret në shenjtëri. Ne mjaftohemi me sukses tokësor ndërsa në fakt jemi të  bërë dhe të shpëtuar për lavdi qiellore. Ndërsa ata që ndjekin Krishtin këtu në tokë do të kenë sfida e madje persekutime, Krishti thotë se pas vuajtjeve vjen nderimi, lavdërimi prej Atit dhe brohoritja e Tij.

Dikur disa Grekë iu afruan Filipit dhe i thanë, “Zotëri, ne duam të shohim Jezusin”! A dëshiron edhe ti që të shikosh Jezusin sic është në të vërtetë? Atëherë shiko kryqin e Tij. Rrëfe mëkatet e tua, dhe fajin e mëkatit tënd Perëndisë, përqafo shpëtimin që Perëndia të ofroi në pësonin dhe veprën e Krishtit, si e vetmja rrugë shpëtimi për ty. Pendohu dhe beso në Krishtin dhe do të shpëtohesh. Do të shpëtohesh edhe pse vetja jote e vjetër do të vdesë, dhe me këtë shpëtim do të vijë jeta e përjetshme këtu e tani, dhe deri në përjetësi, një jetë e plotë sepse do të jetë e mbushur me jetën e Krishtit, me lavdinë e Tij, me bekimet e prezencën e Tij.

03-Profeti Jona: Komunikimi i Ungjillit

Nga seria “Profeti Jona: Kuptimi, Komunikimi dhe Mishërizimi i Ungjillit”

Sot do të vazhdojmë me atë seri të shkurtër prej katër predikimesh mbi Librin e Profetit Jona, seri që e kemi filluar para dy javësh. Në fakt duhet të sqaroj që edhe pse unë besoj në predikimin ekspozues të Shkrimeve të Shenjta, edhe pse kjo është dhe do të jetë metodologjia zyrtare e imja për aq kohë sa do të jem pastor i kësaj bashkësie lokale, unë gjithashtu besoj se është e lejueshme që herë pas here të jepen edhe predikime tematike. Me predikim ekspozues ne kuptojmë studimin kronologjik të librave të biblës, varg pas vargu, kapitull pas kapitulli, dhe libër pas libri. Në predikimin ekspozues, përzgjedhja, axhenda dhe renditja e temave që trajtohen përcaktohet nga struktura e librit që studiohet, që në fakt është e përcaktuar që më parë nga Fryma e Shenjtë momentin kur e dha atë libër përmes profetëve apo apostujve. Ky është predikimi ekspozues, përfitimet frymore të së cilës mbi Kishën janë të shumta për tu përmendur në këtë moment. Predikimi tematik nga ana tjetër adreson vetëm ato tema të përzgjedhura nga vetë pastori, mundësisht nën ndriçimin e Frymës së Shenjtë. Megjithatë, edhe predikimi tematik duhet të jetë ekspozues në vetvete. Me këtë kuptojmë që tema që trajtohet duhet të dalë direkt dhe në mënyrë ekspozuese nga ato pasazhe biblike mbi të cilat ato mbështeten. Kështu, mënyra që unë kam zgjedhur për të studiuar Librin e Jonës është ajo e predikimit tematik, kjo për arsye kohore pasi një trajtim i vërtetë ekspozues do të merrte të rreth trembëdhjetë javë.

Por le të rikujtojmë arsyet [arse po studiojmë në mënyrë të shpejtuar Librin e profetit Jona. Së pari, qëllimi im është që të inkurajohemi që të përfshihemi në ungjillëzim. Çdo i krishterë është i thirrur që të dëshmojë me fjalë dhe me vepra aleancën e tij me Krishtin si dhe shpresën që është në ne. Pjetri shkroi “shenjtëroni Zotin Perëndinë në zemrat tuaja dhe jini gjithnjë gati për t’u përgjigjur në mbrojtjen tuaj kujtdo që ju kërkon shpjegime për shpresën që është në ju” (1Pjet. 3:15). Kjo nënkupton që aleanca jonë me Krishtin, besimi ynë duhet të jetë kaq i prekshëm dhe evident për shkak të jetëve tona, saqë ajo botë që është gjithmonë duke na vëzhguar dhe përndjekur të marrë gjithashtu nga ne në mënyrë verbale edhe arsyen apo interpretimin e vërtetë të ndryshimit që ekziston ndërmjet ne dhe atyre.

Së dyti, qëllimi im është që përmes lëvizjes së Fjalës dhe të Frymës gjithsecili prej nesh të shenjtërojë Perëndinë në zemrën e tij apo të saj duke hequr dorë nga idhujt që fshihen në të dhe që militojnë kundra Krishtit në trupin tonë. Mbani mend një citim nga Reformatori, teologu dhe pastori John Calvin: “Zemrat tona janë fabrika idhujsh.” Kjo është çfarë pengon dhe dobëson si shenjtërimin tonë të përditshëm ashtu edhe dëshmimin tonë. Ne duhet të kuptojmë idhujt e zemrës sonë përpara se sa të kuptojmë idhujt e zemrave ë atyre që kemi përballë. Ne duhet të adresojmë idhujt e zemrës tonë përpara se të adresojmë idhujt në zemrat e të tjerëve. Ne duhet ti predikojmë e ungjillin vetes tonë përpara se sa tua japim atë të tjerëve

Javën e kaluar pamë që ky është thelbi apo esenca e librit të profetit Jona. Edhe pse unë nuk kam arritur, dhe në këtë seri as nuk do të arrij që të prek të tëra vargjet dhe elementet e këtij libri, mund të themi me siguri të plotë që për aq kohë sa ne e kemi adresuar e kuptuar thelbin e këtij libri, dhe për aq kohë sa ne kemi kuptuar idhujt që fshihen në zemrën tonë dhe i kemi mortifikuar (bërë të vdesin) ato, ne mund të themi që e kemi predikuar, kuptuar dhe aplikuar librin e profetit Jona.

Cili është pra tema apo thelbi i këtij libri? Profeti Jona ishte thirrur që të predikonte mesazhin e dënimit dhe të hirit sovran të Perëndisë me kërkesën për pendim dhe besim. Ky predikim i duhej drejtuar popullit të Ninevesë së perandorisë së Asirisë. Profeti Jona e refuzoi këtë pasi shkonte kundra nacionalizmit idhujtar që kontrollonte zemrën e tij. Herën e kaluar pamë që kjo gjen aplikim edhe për ne sot. Ne sot mund tu refuzojmë ungjillin, lutjen, miqësinë e Krishterë atyre që i urrejmë, që na kanë bërë keq, që nuk i konsiderojmë të sa njëjtës racë, klasë sociale, politike, arsimore, apo ekonomike me ne. Maj mend një ungjilltar i vjetër që gjithmonë më shoshte: “Ne nuk mund ti flasim njerëzve për Krishtin nëse nuk flasim me ta.” Më parë duhet të ekzistojë mediumi i bashkëbisedimit përpara se sa ne ta mbushim atë bashkëbisedim me përmbajtjen e ungjillit. Por që ky medium të ekzistojë, më parë duhen pastruar zemrat tona nga idhujtarit e shovinizmit, inatit, mërisë, xhelozisë, frikës, etj. Ne nuk mund të jemi të gatshëm për të dëshmuar për shpresën që është në ne nëse më parë nuk kemi shenjtëruar Zotin Perëndi në zemrat tona (1 Pjet. 3:15).

Bota Qorton Kishën

Vini re ironinë e providencës sovrane dhe qëllimplotë të Perëndisë tek kapitulli i parë i Jonës. Jona e gjen veten në mes të atyre personave që ai i urrente më shumë, paganët idhujtarë që po i thërrisnin perëndive të tyre për shpëtim. Por çfarë është akoma dhe më interesante në këtë pasazh është qortimi që bota idhujtare i bën Kishës së Perëndisë. Së pari tek Jonah 1:6 bota idhujtare e qorton Kishën që në një letargji shpirtërore për shkak të idhujve në zemrën e saj nuk lutet as për veten e saj e aq më pak për shpëtimin e të tjerëve. Kisha që nuk lutet për shpëtimin e botës dhe bota që qorton kishën për letargjinë e saj mund të jetë një prej titujve apo temave të një predikimi ë të detajuar bazuar mbi Jonan 1:4-10. Kisha e përfaqësuar nga Jona nuk përdor privilegjet shpirtërore dhe autoritetin apo resourcet shpirtërore për bekimin e tërë botës. Por çfarë është akoma dhe më e rëndë është fakti që anija plot me paganë idhujtarë jo vëtëm që po fundoset sepse Jonah nuk po i lutej të Plotfuqishmit, por ishte pikërisht mëkati i Jonës, idhujtaria e Kishës ajo që po fundostë paganët idhujtarë.

Dy Mënyra Arratisjeje

Kjo më sjell kështu në mënyrë ekspozuese menjëherë në një temë që gjendet kudo në Bibël që është: Ka dy mënyra për të rendur nga Perëndia, mënyra pagane dhe mënyra “kristiane.” Sipas Romakeve 1 bota pagane-ateiste-religjose i rend ndaj Perëndisë së vërtetë. Pali shkroi “Sepse zemërimi i Perëndisë zbulohet nga qielli për çdo pabesi e padrejtësi të njerëzve, që mbysin të vërtetën në padrejtësi meqenëse ajo që mund të njihet prej Perëndisë është bërë e dukshme në ta, sepse Perëndia ua ka shfaqur atyre.… me qëllim që ata të jenë të pafalshëm…[sepse] megjithëse e njohën Perëndinë, nuk e përlëvduan as e falënderuan si Perëndi, përkundrazi u bënë të pamend në arsyetimet e tyre dhe zemra e tyre pa gjykim u errësua. 22 Duke e deklaruar veten të urtë, u bënë të marrë, 23 dhe e shndërruan lavdinë e Perëndisë së pakalbshëm në një shëmbëllim të ngjashëm me atë të një njeriu të kalbshëm, të shpendëve, të kafshëve katërkëmbëshe dhe të rrëshqanorëve…që e ndryshuan të vërtetën e Perëndisë në gënjeshtër dhe adhuruan dhe i shërbyen krijesës në vend të Krijuesit, që është i bekuar përjetë.” Keshtu Pali tek Romakeve 1 deklaron e e tërë bota pagano-ateiste-religjiose që nuk i shërben Perëndisë së vërtetë është në idhujtari, mëkat e dënimin e Perëndisë. Pastaj vazhdon në kapitullin e dytë të Romakëve duke shpallur po aq fajtorë, mëkatarë e idhujtarë edhe Izraelin që ishte populli i zgjedhur i Perëndisë, Kisha e Dhiatës së Vjetër. Pse? Pasi ka dy mënyra për të rendur nga prezenca e Perëndisë, ajo e religjiozit pagan-ateistit-rebelit, dhe ajo e atyre që duhej tu përkisnin Perëndisë me trup e zemër.

Këtë temë e gjejmë gjithashtu edhe tek parabola e djalit plëngprishës, që në fakt duhet të themi se është historia e djemve plëngprishës. Në këtë paralel të Krishtit, djali i vogël përfaqëson liberalin, paganin, imoralin, atë që do të jetojë plotësisht i lirë nga ndërgjegjja dhe fakti që Perëndia ekziston, një djalë që dëshironte pasuritë e babait të tij që këtu përfaqëson Perëndinë. Djali i madh përfaqëson moralistin, religjiozin i cili po aq sa edhe i vogli dëshiron pasuritë e atit por jo atit. Që të dy duan të përdorin Perëndinë dhe bekimet e tij por pa pasur perëndinë në kuadër. Njëri e bën këtë duke qenë tepër i keq dhe tjetri duke qenë tepër i mirë. Që të dy përpiqen që të arratisen nga Perëndia dhe të fitojnë shpëtimin e tyre nga prezenca e tij. Në fund të historisë djali i keq shpëtohet dhe djali i mirë humb. Kështu çfarë duhet komunikuar gjatë ungjillëzimit është se djali i mirë nuk humbi pavarësisht nga mirësia e tij por për shkak të mirësisë së tij. Ai nuk vjen në festën e atit, që është shpëtimi që na ofrohet nga Perëndia për shkak të krenarisë së tij që ai ka për moralitetin dhe meritat e tij. Pra është drejtësia e tij që e mban atë larg shpëtimit, është drejtësia e tij idhujtaria e tij, arratisja e tij nga Perëndia.

Po të njëjtën teme e gjejmë edhe tek Predikimi i Krishtit në Mal (Mateu 5-7). Në të Krishti krahason dy mënyra për të jetuar. Mënyra sipas vullnetit të Krishtit dhe mënyra moraliste apo religjioze. Ai e bën këtë kur thotë “ju keni dëgjuar tju jetë thënë nga të vjetrit…por unë po ju them” (Mateu 5:21-48). Po kështu ai na mësoi që të lutemi, argjërojmë, japim lëmosha e adhurojmë jo sipas mënyrës së hipokritëve, pra sipas mënyrës moraliste e religjioze por sipas mënyrës biblike. Së fundi ai flet për derën e ngushtë nga njëra anë dhe për derën e gjerë dhe rrugën e hapur nga ana tjetër, drurin e mirë dhe drurin e keq, profetët e vërtetë nga profetët e rremë, shtëpinë e ndërtuar mbi shkëmbin që është Krishti dhe shtëpinë e ndërtuar mbi mënyrat e preferencat e njeriut. Kështu këtu kemi moralizmin religjioz nga njëra anë dhe Krishtërimin Biblik nga ana tjetër. Kjo supozon që në botë ekzistojnë paganët idhujtarë që bëjnë orgjia në mes të rrugës dhe e bëjnë këtë për të rendur nga Perëndia, por po kështu po bëjnë edhe këta moralistat religjiozë.

Pra në këtë botë ka dy lloje të arratisurish, religjioz dhe ireligjioz, ortodoks dhe jo-ortodoks, besimtarë dhe jo-besimtarë. Kjo është një temë shumë më e madhe në Bibël nga mund ta imagjinoni, dhe unë sugjeroj që mënyra më e mirë për të bërë ungjillëzim është për tu komunikuar njerëzve që ka tre mënyra për të jetuar. Së pari ka dy mënyra për të jetuar, mënyra sipas Perëndisë dhe mënyra sipas njeriut, të jetuarit sipas vullnetit të Perëndisë apo sipas vullnetit të njeriut, për lavdinë e Krijuesit ose për lavdinë e krijesës. Por mënyra sipas njeriut në vetvete ndahet në dy kategori që në pamje të parë duken shumë ndryshe, që në fakt janë të njëjta por që u duhet komunikuar njerëzve gjatë proçesit të ungjillëzimit pasi të tërë njerëzit bien në njërën prej këtyre kategorive. Ka dy mënyra për tu arratisur nga prezenca e Perëndisë si Shpëtimtar: e para është ajo e të jetuarit keq, ndjekja e mëkatit, e epsheve, e lakmive, e veprimeve të dukshme, skandaloze, pra jeta e njeriut pa asnjë vetë-frenim, kufizim apo moralitet. Kjo është mënyra e parë e të jetuarit për lavdinë e krijesës, për ta shpëtuar atë nga prezenca dënuese e Perëndisë.

Mënyra e dytë është ajo e të qenit një njeri i mirë, moral, që në mënyrë fanatike e ndjek ligjin e Perëndisë për ta përmbushur atë. Kjo mënyrë jetese bëhet me qëllim që Perëndia ti ketë borxh njeriut pranimin në prezencën e Tij, pra shpëtimin. Pra, ka dy mënyra për të kërkuar shpëtimin nga prezenca dënuese e Perëndisë, ajo e të mbyturit të së vërtetës në padrejtësi, dhe ajo e të merituarit të prezencës së Perëndisë përmes një jete religjioze. Të jesh i shpëtuar nga hiri sovran e i pamerituar i Perëndisë është një koncept dhe përjetim radikal. Nëse ne jemi të shpëtuar nga një hir i tillë, atëherë ne humbasim të tëra të drejtat tona, dhe nuk ka më asgjë që Perëndia nuk ka të drejtë të na kërkojë. Nga ana tjetër, nëse ne kemi shpëtuar vetveten përmes punëve tona të mira, meritave e vlerave tona, atëherë marrëdhënia jonë do të jetë si ajo me shtetin. Ne i paguajmë shtetit taksat që na kërkohen dhe si rrjedhim shteti na është borxhli, mbi të gjitha ne kemi të drejtat tona mbi shtetin i cili normalisht kthehet në shërbëtorin tonë momentin që e kemi paguar me taksat tona. Kjo është mënyra e dytë që njerëzit përdorin për tu arratisur nga Perëndia. Me meritat, veprat e mira, ofertat, adhurimin e shërbimin tonë, religjiozi apo moralisti ka për qëllim që ti paguajë taksën Perëndisë, ti mbyllë gojën atij, ti japi të drejta vetes mbi Perëndinë dhe ti heqë atij çdo të drejtë për të na kërkuar ndonjë herë ndonjë gjë. Nëse njeriu i mirë e shpëton vetveten përmes mirësisë së tij atëherë ka një limit përtej së cilës Perëndia nuk mund të kërkojë prej teje. Nëse shpëtimi është plotësisht nga hiri, një dhuratë e pamerituar e Perëndisë atëherë nuk ka asgjë që ai nuk mund të na kërkojë. Kjo është diçka radikale. Kjo është arsyeja përse doktrina e shfajësimit nga vetëm nga hiri i marrë vetëm përmes besimit nuk është popullor apo lehtësisht i pranueshëm sot. Nga njëra anë, njerëzimi perëndimor i influencuar nga revolucioni francez e idetë iluministe e gjen të vështirë që të mos kenë të liri e drejta përpara Perëndisë. Nga ana tjetër, ata brenda Krishtërimit mendojnë që nëse jemi të shpëtuar nga një hir i tillë atëherë kjo i hap rrugën relaksimit të moralit pasi thonë që kjo mund të çojë disa që të thonë “le të mbetemi në mëkat që të teprojë hiri” (Rom. 6:1). Por nëse kuptojmë natyrën radikale të hirit sovran të Perëndisë do të kuptonim që në këtë lloj Krishtërimi nuk ka vend për një relaksim të tillë.

Po ju kujtoj që sot ne po flasim për komunikimin e ungjillit njerëzimit idhujtar, dhe ne të gjithë duhet të mbajmë mend e kuptojmë mirë se si këto dy mënyra idhujtarë për të renduar nga perëndia funksionojnë, pasi vetëm atëherë do ti afrohemi plagës mbi të cilën ne duhet të hedhim balsamin e ungjillit. Pra nga njëra anë kemi një rebelim total e imoral-pagan-ateist, nga ana tjetër kemi moralizmin, qoftë ai edhe i “krishterë” që përpiqet që të mbajë perëndinë larg përmes veprave të mira, një jete të moralshme apo përfshirjes në betejat e Krishtërimit (Mateu 7:21-23). Në këtë kategori të dytë arratisjeje, moralisti ka kthyer moralitetin, religjiozitetin, besimin, sakrificat për fenë kishën apo Perëndinë në një idhull, mirësinë, meritat apo shenjtërinë e tij në një idhull.

Pra, ka dy mënyra për të pasur idhuj, për të renduar nga Perëndia, për të shpëtuar vetveten nga Perëndia. Si rrjedhim si religjioni dhe irreligjioni, si moraliteti ashtu edhe imoraliteti, edhe pse mund të duken totalisht ndryshe në sipërfaqe, ato janë thellësisht e njëjta gjë. Kjo duhet përvetësuar mirë nga ne në mënyrë që të bëjmë ungjillëzim në frymë dhe në të vërtetë. Detyra jonë në ungjillëzim është që tu japim njerëzve tre mënyra për të jetuar, dhe kjo për dy arsye që do ti ilustroj me personazhet e dy vëllezërve të parabolës së Djalit plangprishës (Luka 15:11-32). Së pari, vëllai i vogël i historisë së djalit plangprishës si rregull e di që është mëkatar, dhe nuk krijon shumë probleme për ne në ungjillëzim. Problemet ne i hasim kur takojmë vëllezërit e mëdhenj moralist të kësaj bote, dhe këtu futen shumica e njerëzve të kësaj bote. Kur kuptojmë dhe komunikojmë konceptin se ka dy mënyra për tu arratisur nga Perëndia dhe një mënyrë të tretë për të jetuar ne do të mund të fitojmë vëmendjen e atyre që kanë nevojë të dëgjojnë ungjillin. Së dyti, duhet të dimë që shumë prej vëllezërve të vegjël që jetojnë në rebelim të plotë e bëjnë këtë gjë si reagim ndaj hipokrizisë së njerëzve që bëjnë pjesë në kategorinë e vëllait të madh. Kur studion hipokrizinë dhe vet-drejtësinë e vëllait të madh kupton gjithashtu edhe përse vëllai i vogël largohet nga shtëpia e Atit. Jona është një ilustrim i vëllait të madh dhe marinarët paganë janë ilustrimi i vëllait të vogël. Bota imorale që qorton Kishën moraliste, hipokrite që në fakt është po aq idhujtare sa edhe ajo vetë. Kjo është arsyeja përse Kisha e ka humbur influencën e saj kudo në Evropë, qoftë ajo Katolike, Ortodokse, Anglikane apo Protestanto-Ungjillore. Vetdrejtësia, krenaria, mendjemadhësia dhe hipokrizia e atyre brenda Kishës janë guri i pengesës për ata që janë jashtë kishës dhe ky është mallkim. Kështu kur ndajmë ungjillin, nëse nuk u preçizojmë njerëzve ndryshimin ndërmejt moralizmit religjioz dhe krishterimit biblik, ata do të kujtojmë se po u bëjmë thirrje që thjesht të bëjnë një jetë hipokrite e moraliste.

Pra, mbani mend që ne duhet tua bëjme të qartë dhe duhet tua përmendim shpesh njerëzve që ka tremënyra për të jetuar, që ka dy mënyra për të rendur nga Perëndia, një duke qenë shumë i mirë dhe një duke qenë shumë i keq, por që ka një mënyrë të vërtetë për të qenë në një marrëdhënie me të. Kur bisedon me rebelin imoral ne jo vetëm që duhet ti tregojmë atij idhujt e zemrës së tij por gjithashtu edhe faktin që ne nuk po i bëjmë që të zëvendësojë një idhujtari me një tjetër, një arratisje me një tjetër. Në të njëjtën mënyrë kur takojmë ‘vëllezër të mëdhenj” ne duhet të gërmojmë thellë në zemrat e tyre për tu treguar atyre mënyrën e tyre se si po përpiqen që të rendin nga Perëndia përmes idhujtarisë së moralitetit dhe religjiozitetit tyre. Mësoni dhe mabni mënd në këtë moment një koncept që vjen nga Martin Luteri i cili shkroi që tendenca natyrore e njeriut është që pasi ka marrë dhe kuptuar shpëtimin nga hiri të kthehet e të jetojë në shpëtimin nga veprat. Kjo është një nga arsyet përse Perëndia na ka dhënë 66 libra në Bibël, që predikohet çdo ditë diele dhe që përsëritet po i njëjti mesazh. Zemrat njerëzore të shpëtuara nga hiri i pamerituar dhe sovran i Perëndisë do të kenë deri në ditën e fundit të jetës tendencën për tu kthyer tek mesazhi i moralizmit religjioz, tek mënyra e jetës së vëllait të madh. Ne e kuptojmë ungjillin dhe në mënyrë konstante kthehemi tek mesazhi i drejtësisë si pasojë e meritave e veprave tona. Kur ne e bëjmë këtë, aq më shumë edhe predikimi ynë do të kuptohet si një thirrje për tu bërë të mirë, për tu bërë religjiozë e moralistë që po fitojnë shpëtimin e tyre përmes veprave tona. Bëni dallimin në komunikimin tuaj ndërmjet modelit apo paradigmës moraliste e religjioze të vëllait të madh nga krishterimi Biblik. Njerëzit do të mendojnë se ne po u themi që të shenjtërohen në mënyrë që të shpëtohen kur në fakt ne duhet tu deklarojmë se në fillim vjen shpëtimi dhe mbi të e si pasojë e saj ndërtohet shenjtërimi. Ky është thelbi teologjik i Judaizmit të Dhiatës së Re, të Katoliçizmit ç Ortodoksisë nga Krishtërimi biblik. Nuk është e mjaftueshme që tu themi se shpëtimi është nga hiri, ajo duhet shpjeguar e ilustruar hollësisht. Kjo e bën utopik ungjillëzimin 5-minutësh, dhe na bën thirrje ne që të përfshihemi në një investim më të gjatë kohor në jetët e njerëzve.

Mëkati, Hiri dhe Besimi

Së fundi, le të shikojmë shkurtimisht se si mund tu komunikojmë të tjerëve në ungjillëzim mëkatin, hirin dhe besimin. Së pari ju inkurajoj që tua komunikoni konceptin e mëkatit njerëzve duke përdorur konceptin e idhujtarisë por pa përdorur fjalën idhujtari. Çfarë është idhujtaria? Sigurisht që idhujtaria është mëkat, dhe në disa raste mund të përdorni Predikimin në Mal për të përkufizuar mëkatin dhe idhujtarinë, por në një formë më të shkurtuar idhujtaria nuk është thjesht të bërit e gjërave të këqija, por është  ngritja në qëllimin final të gjërave të mira. Koncepti i idhujtarisë është më e gjerë, pra përfshin si sjelljen e vëllait të vogël, gjërat që janë qartësisht mëkat në këtë botë, por gjithashtu edhe hipokrizinë e vëllait të madh. Idhujtaria është kthimi në synimin final të gjërave të mira të kësaj bote, të jetuarit për diçka që në fakt është e krijuar nga Perëndia për të na shërbyer e afruar edhe më shumë me Perëndinë. Pra, nëse përfshirja në diçka nuk na afron për tek Perëndia por na largon prej tij, ajo është idhujtari. Moraliteti dhe religjioziteti nuk i thyen ligjet e Perëndisë, dhe si rrjedhim janë më të vështira për tu adresuar, por kur provojmë se këto po përdoren si një qëllim në vetvete, apo si një mjet për të marrë përfitime të tjera nga Perëndia, atëherë ne po i afrohemi origjinës së problemit duke përdorur konceptin e idhujtarisë. Për shembull, ju mund ti thoni jobesimtarëve diçka të ngjashme me këtë: Pika e parë, ti po jeton për diçka, cdo njeri gjen një arsye për ekzistencën e tij. Një atlet sprintier njëqind metërshi me apo pa pengesa mund të jetojë për ato dhjetë sekonda që i duhen për të përshkruar distancën. Një muzikant mund e gjen kuptimin e jetës së tij në ato 60 minuta ekzekutimi muzikor. Një prind mund ta gjejë kuptimin e jetës kur shikon fëmijën e tij të rritur e të suksesshëm. Një boksier, politikan, rrugaç apo një alpinist mund të jetojë për atë ndjenjën që ndjen 10 minutat e para pas fitores. Tek Rocky I, personazhi që Silvestre Stallone luan insiston që të ndeshet me kampionin e boksit thjesht për të justifikuar ekzistencën e tij në këtë botë. Ai thotë në një moment: “Nëse ndeshem e di që nuk rroj kot.” Detyra jonë e parë pra, është që të zbulojmë dhe tu tregojmë njerëzve mëkatin e tyre duke u treguar atyre idhujt që kanë në zemër dhe se si ata kanë shndërruar gjerat e mira të Perëndisë në qëllimin final të jetës së tyre. Ato mund të jenë pasuria, pushteti politik, respekti publik, kauza sociale, aprovimi nga shoqëria apo komuniteti që të rrethon, familja, fama, etj. Për këtë folëm javën e kaluar dhe kjo është pika e parë.

Së dyti, duhet tu tregojmë njerëzve që çdo njeri është një skllav. Fakti që personi nuk ka identitet, lumturi apo prehje deri sa ta arrijë atë provon që ai është skllav i saj. Kjo do të thotë që ai idhull që personi ka do ta rrënojë atë apo ai idhull e kontrollon plotësisht atë. Një diçka që të kontrollon në atë mënyrë të shfrytëzon, të shtrydh dhe në fund të fal. Idhujt të premtojnë shumë por nuk të dorëzojnë apo materializojnë premtimet që bëjnë. Nëse ajo gjë që të duhet ta realizosh për të justifikuar ekzistencën tënde, kur nuk e realizon te jep faj e dëshpërim. Nëse dikush të pengon për të realizuar idhullin tënd atëherë do të përjetosh inat e frustrime, nëse diçka e kërcënon atë njeriu do të provojë ankthe të mëdha. Nëse dështon në kauzën e idhullit personi do të përjetojë një masë të madhe faji.

Pra, së pari çdo njeri jeton për diçka, si rrjedhim, së dyti do njeri është skllav. Por së treti, si rrjedhim edhe njeriu më irreligjioz në botë po adhuron diçka ndërsa religjiozi po adhuron diçka tjetër veç Perëndisë. Pra kthehemi tek ato dy mënyrat se si çdo njeri po rend prej prezencës së Perëndisë. Së katërti, ndryshe nga të gjitha këto, Krishti është i vetmi Zot apo padron, ai është i vetmi qëllim absolut e final, ai është i vetmi objekt adhurimi, obsesioni, besimi apo nënshtrimi që nëse e ndërton jetën mbi të, edhe nëse e tradhton për një moment, ai është i vetmi që do të të falë, që do të të pranojë e madje që është i vetmi që nuk të kthen kurrë kurrizin, dhe në fund është i vetmi që nëse mbushesh me të do të të japë përmbushjen dhe satisfaksionin përfundimtar. Nëse karriera është idhulli yt, nëse dështon në karrierën tënde ajo nuk do të të falë kurrë, nuk do të vdesë për mëkatin tënd, nuk do të të japë shfajësimin, paqen që kalon çdo imagjinatë njerëzore dhe as nuk do të të japë satisfaksionin final, por nuk është kështu me Krishtin. Kjo është e vërtetë nëse jetojmë për familjet tona, nëse jetojmë për Kishën, nëse jetojmë për çdo lloj ambicie tjetër. Por Jezus Krishti vdiq në kryq sepse idhujtaria jote është një ofendim ndaj Perëndisë. Por kur ti e kupton që ai ishte personi i duhur dhe i vullnetshëm për të paguar borxhin që ti me idhujtarinë tënde i shkaktove vetes ndaj Perëndisë, dhe nëse ti e bën Krishtin qendrën e jetës tënde, nëse ndërton mbi të, nëse jeton për të, nëse shikon dhe vlerëson vlerën e pafundme të asaj dashurie sakrifikuese, nëse e lejon veten që të rrëmbehesh nga kjo gjë, bukuria e këtij realiteti, e Krishtit do të të ndryshojë zemrën tënde, tërheqja ndaj idhujve do të vijë duke u dobësuar e venitur po kështu edhe skllavëria ndaj tyre, do të jesh për herë të parë i lirë. Dashuria për Krishtin do të vijë duke u forcuar saqë edhe pse do të vazhdosh të përdorësh gjërat e krijuara nga Perëndia për të na shërbyer ne, këtë herë nuk do ta gjesh veten të robëruar nga ato. Krishti është i vetmi Zot apo themel që nëse ndërton mbi të nuk do të të rrëzojë kurrë, nuk do të të robërojë, nuk do të të dështojë apo përjashtojë kurrë, por do të të plotësojë e pranojë, e madje aftësojë për të përjetuar atë, këtë jetë dhe krijesën e Perëndisë në një nivel krejt tjetër dhe të ri.

Kjo është një mënyrë për prezantimin e ungjillit. Kjo është teoria apo linjat përmes së cilave një prezantim i ungjillit duhet të qëndrojë. Javën që vjen unë do të jap një mesazh tipik ungjillizues për t’jua ilustruar më mirë mënyrën se si mund të shpallim ungjillin me të tjerët. Por deri atëherë “shenjtëroni Zotin Perëndinë në zemrat tuaja dhe jini gjithnjë gati për t’u përgjigjur në mbrojtjen tuaj kujtdo që ju kërkon shpjegime për shpresën që është në ju” (1Pjet. 3:15). AMEN.

02-Profeti Jona: Kuptimi i Ungjillit

Nga seria “Profeti Jona: Kuptimi, Komunikimi dhe Mishërizimi i Ungjillit”

Javën e kaluar ne filluam një studim të shkurtër e të shpejtë të librit të profetit Jona. Qëllimi ynë për këtë studim është që të inkurajohemi dhe instruktohemi se si të ndajmë ungjillin me këtë botë që vuan nën shtypjen e mëkatit. Pamë që edhe pse një nga metodat më të përdorura dhe Biblike për ungjillëzim është përdorimi i Ligjit Moral, pra i 10 Urdhëresave si një instrument për ti drejtuar njerëzit për tek Krishti, ky instrument duhet përdorur me kujdes dhe me shumë preçvizion. Arsyeja ka të bëjë me kontekstin Shqiptar. Kur ne përmendim Ligjin Moral njerëzit mendojnë se ne po u bëjmë thirrje atyre për tu bërë më të shenjtë me forcat e tyre, për të bërë thjesht një pastrim të pjesshëm apo total të jetës së tyre. Në këtë kontekst, ata jo vetëm që nuk drejtohen për ta hedhur tërë shpresën e tyre për tek Krishti për drejtësi përpara Perëndisë dhe për të pasur një marrëdhënie personale e jetike me Krishtin, por mbi të gjitha shtyhen të mendojnë se ata janë pjesërisht apo përgjithësisht të drejtë, dhe se ne po u bëjmë thirrje atyre për të reformuar edhe ato pak aspekte apo momente të jetës së tyre për të qenë plotësisht në rregull me perëndinë. Në një komb me prejardhje myslimane, ortodokse dhe katolike kjo është mënyra se si kuptohet predikimi i Ligjit. Në këtë kontekst, thamë që është më mirë që të përdoret koncepti i idhujtarisë si përkufizimi kryesor dhe frontal i mëkatit. Pra, u duhet treguar njerëzve se ata po ndjekin krijesën në vend të Krijuesit, se ata po besojnë, adhurojnë, shpresojnë apo varen nga krijesa dhe jo nga Krijuesi. Ne duhet tu tregojmë njerëzve se janë robër të idhujve të tyre, se idhujt nuk të falin, nuk vdesin në kryq për ta, përkundrazi ato vetëm sa shkaktojnë varësira dhe se të shkatërrojnë jetën.

Por përpara se sa ne të mësojmë se si përdoret koncepti i idhujtarisë për ungjillëzim, se si zbulohet idhujtaria në personin që kemi përballë, ne duhet të zbulojmë idhujtarinë në zemrat tona dhe të mësojmë se si ta adresojmë atë përmes predikimit të ungjillit ndaj vetvetes. Pra, përpara se sa koncepti i idhujtarisë të jetë një metodë që ne përdorim ndaj të tjerëve, ajo duhet të jetë më parë një metodë që ne duhet të përdorim ndaj vetes tonë. Ky është qëllimi i Librit të Profetit Jona. Libri i Jonës është një ironi. Jona u dërgua për të predikuar mesazhin e dënimit dhe të shpëtimit paganëve idhujtar, dhe në këtë proçes ai zbulon idhujtarinë brenda zemrës së tij. Përpara se sa ai të adresoje idhujtarinë e të tjerëve ai duhej të ballafaqohej me idhujtarinë e tij. Në këtë kontekst, Jona 2:9 është përmbledhja e vetë historisë së Jonës: “Ata që jepen pas kotësive të rreme braktisin hirin që u takon atyre.” Nëse ne nuk kuptojmë idhujt ne nuk mund të jemi në gjendje që të bëjmë ungjillëzim dhe mision. Idhujt na ndihmojnë për të kuptuar ungjillin.

Keqkuptimi i Jonës

Libri i Jonës më kujton filmin “Shqisa e Gjashtë” me Buce Willing. Tek shikon këtë film për herë të parë mendon se kupton se çfarë po ndodh, deri në momentin që mbaron filmi. Vetëm në fund zbulon se gjatë gjithë kohës filmi kishte një kuptim dhe drejtim tjetër nga ai që të kishte bërë të mendoje. Rrjedhimisht vetëm kur e shikon për herë të dytë apo të tretë jo vetëm që vë re detaje që të patën shpëtuar herën e parë, gjë që ndodh me çdo film, por mbi të gjitha kupton interpretimin e vërtetë të ngjarjeve të filmit, kupton që e ke keqkuptuar plotësisht filmin herën e parë dhe në fund të duket sikur ke parë një film plotësisht të ri dhe të ndryshëm nga i pari. Kjo është aftësia e shkrimtarit të atij filmi si edhe i librit të Jonës.

Në fillim Jona u urdhërua nga Perëndia që të shkonte e të predikonte mesazhin e dënimit dhe të shpëtimit një populli pagan e idhujtarë. Ai rebelohet dhe në vend që të udhëtojë drejt lindjes për tek qyteti i Ninevesë në Irakun verior ai udhëton drejt perëndimit, qytetit të Tarshish në jug të Spanjës. Pse? Supozimi i parë i njerëzve është se Jona ka frikë. Ai është urdhëruar që të shkojë drejt qyteti të madh të Ninevesë dhe do të ishte normale që ai të kishte frika nga çfarë do ti ndodhte atij atje. Ndoshta mesazhi i tij nuk do të mirëpritej, ndoshta ai do të dështonte, mund të burgosej, persekutohej, mund të kapej rob e përfundonte në skllavëri. Herën e parë që çdokush lexon librin e Jonës mendon se ai po i ikën Perëndisë sepse ka frika nga çfarë do ti ndodhë atij në Nineve. Por Perëndia e gjen atë, e bën të mendohet thellë e të pendohet në barkun e peshkut të madh, Perëndia e fal, dhe kështu Jona niset më së fundi për ti predikuar qytetit të frikshëm të Ninevesë. Dhe kështu tek Jona 3:5 ne lexojmë se “Atëherë Niniveasit i besuan Perëndisë, shpallën një agjërim dhe u veshën me thes, nga më i madhi deri te më i vogli nga ata.” Dhe përfundimi i lumtur i historisë duket sikur është Jona 3:10 ku lexojmë se “Kur Perëndia pa atë që bënin, domethënë që po ktheheshin nga rruga e tyre e keqe, Perëndia u pendua për të keqen që kishte thënë se do t’u bënte dhe nuk e bëri.” Nëse supozimi ynë fillestar mbi motivet e refuzimit të Jonës do të ishte i drejtë, atëherë këtu duhej të përfundonte historia e Jonës. Pra, Jona, me ndihmën e Perëndisë fiton mbi frikën e tij dhe populli i Ninevesë shpëtohet. Kjo është mënyra se si njerëzit e kuptojnë librin e Jonës kur e lexojnë për herë të parë, dhe madje kjo është edhe mënyra se si shumica e predikuesve e predikojnë këtë libër edhe pse e kanë lexuar më shumë se sa një herë.

Interpretimi i Vërtetë i Jonës

Problemi me këtë interpretim është se libri i Jonës mbaron me kapitullin e katërt. Jona 4 është nga ato përfundimet surprizë të historisë pasi jo vetëm që historia vazhdon, por çfarë vazhdon më tej është reagimi negativ i Jonës i cili na habit mjaft. Jona 4:1-3  thotë “Por kjo nuk i pëlqeu aspak Jonas, i cili u zemërua. 2 Kështu ai iu lut Zotit, duke thënë: “Ah, o Zot, a nuk ishte vallë kjo që unë thoja kur isha akoma në vendin tim? Prandaj ika në fillim në Tarshish, sepse e dija që je një Perëndi i mëshirshëm dhe plot dhembshuri, i ngadalshëm në zemërim dhe me shumë dashamirësi, dhe që pendohesh për të keqen e hakërruar. 3 Tani, pra, o Zot, të lutem, ma hiq jetën, sepse për mua është më mirë të vdes se sa të rroj”.” Shikomë këtu që Jona është i xhindosur nga inati që ka ndaj shtrirjes së mëshirës së Perëndisë. Jona thotë-ja, unë e dija që ju jeni një Perëndi i mëshirshëm, e dija, e dija. Ti je i gatshëm të falësh këdo, në çdo vend dhe në çdo kohë. E dija që ishe i tillë, që nuk të zihet besë se ti bën çtë duash me mëshirën tënde. Kështu së pari na habit reagimi i Jonës, por së dyti na habit edhe motivi i Jonës për tërbimin e tij ndaj mëshirës së Perëndisë. “Prandaj ika në fillim në Tarshish, sepse e dija që je një Perëndi i mëshirshëm.” Jona nuk kishte frikë nga dështimi i shërbesës së tij në qytetin e Ninevesë, por nga suksesi i tij atje. Jona kishte frikë nga suksesi i predikimit të tij atje. Motivi i tij nuk ishte frika por urrejtja. Ai urrente paganët, urrente idhujtarët, urrente Nineveasit që ishin pushtuesit e vendit të tij. Kështu, duke qenë se ata që e lexojnë Jonën për herë të parë nuk e vënë re frikën e tij për sukses për shkak të urrejtjes në zemrën e tij, ata edhe e keqinterpretojnë librin e Jonës. Jona, si çdo njeri normal në botë e do vendin e tij, popullin dhe të afërmit e tij, Jona ishte patriot. Por Jona kishte një patriotizëm të shfrenuar, në fakt të mëkatshëm. Ai kishte një patriotizëm idhujtar për vendin e tij, për interesat e kombit të tij, për popullin e tij. Çfarë ne kemi në këtë histori është një njeri i cili e ka kthyer në idhull interesat e kombit të tij, krenarinë kombëtare, krenarinë racore, krenarinë klasore, aq sa ai dëshiron më shumë shkatërrimin dhe dënimin e përjetshëm në ferr të krijesave të Perëndisë se sa predikimin e hirit dhe mëshirës së Perëndisë ndaj tyre. Jona do ti shikojë Nineveasit të vdekur dhe jo të gjallë pasi kështu do të ishte më mirë për Izraelin, si në aspektin politik, ashtu edhe ekonomik. Jona kishte një dashuri idhujtare për kombin e tij, ta tij lloji që përfundon në mizori sociale, në gjenocide, në luftëra ndëretnike, në holokauste apo varre masive.

Pra, Jona nuk mund të ungjillëzojë siç duhet këta paganë idhujtarë për shkak të idhujve në zemrën e tij. Kjo është ironia në librin e Jonës. Ai është në fakt idhujtari kryesor në këtë histori dhe jo populli i Ninevesë.

Aplikimi

Le ta aplikojmë çfarë u tha më sipër në jetën tonë. Le të vëmë re se si ne mund ti zbulojmë idhujt që fshihen në zemrën tonë, dhe së dyti se si mund ti adresojmë ato me mesazhin e ungjillit.

Si të Zbulojmë Idhujt që Fshihen

Së pari, vini re se si mund të zbulojmë idhujt që fshihen në zemrën tonë. “Tani, pra, o Zot, të lutem, ma hiq jetën, sepse për mua është më mirë të vdes se sa të rroj”. 4 Por Zoti i tha: “A të duket e drejtë të zemërohesh kështu?”,” (Jona 4:3-4).[1] Jona në fakt po thotë përmes këtyre fjalëve “Nëse këta njerëz vazhdojnë të ekzistojnë dhe të jenë kërcënim për interesat politike dhe ekonomike të Izraelit, unë nuk dua të jetoj fare. Hajde Perëndia, zgjidh, ose mua ose ata, dhe nëse zgjedh ata unë as nuk dua të jetoj fare.” Këtë madje ai e thotë edhe një herë të dytë tek Jona 4:9 ku deklaron se është aq i inatosur sa është gati të vdesë nga inati. Ky lloj reagimi tradhton prezencën e idhujtarisë në jetën tonë. Pse dhe si?

Është shumë e vështirë që të zbulosh se për çfarë jetojnë njerëzit nëse thjesht i pyet ata. Është shumë e vështirë të zbulosh se çfarë i shtyn përpara njerëzit në jetë. Njerëzit mund të të përgjigjen, por kjo nuk do të thotë se është përgjigja e vërtetë. Besimtarët të japin përgjigje biblike: Unë jetoj për lavdinë e Perëndisë, për ungjillin e Krishtit, për avancimin e Mbretërisë. Jo-besimtarët sigurisht që do të thonë se jetojnë dhe përpiqen për fëmijët e tyre, për familjet, për ambiciet politike etj. Në fakt, në vetvete këto përgjigje të jo-besimtarëve janë mjaft idhujtare dhe të mëkatshme, por realiteti është shumë më i thellë se kaq jo vetëm tek ata por edhe ndër besimtarë.

Mënyra më e mirë për të zbuluar se për çfarë jeton në këtë botë, se cila është ajo gjë që i jep kuptim dhe ambicie për të jetuar këtë jetë janë makthet apo ëndrrat e frikshme. Ose e thënë ndryshe: Çfarë është ajo gjë, që nëse e humbet, të bën të humbasësh dëshirën për të jetuar? Çfarë është ajo gjë që nëse e humbet, jeta nuk ka më kuptim për ty? Ai është idhulli yt, të cilin Perëndia e urren, dhe të cilin Perëndia të thërret që ta shenjtërosh e reformosh. Ajo gjë që të bën ty të ecësh përpara në jetë është Perëndia yt i vërtetë, objekti i vërtetë i besimit tënd, i adhurimit tënd, dhe madje edhe i shfajësimit tënd përpara botës.

Për shembull: Nëse ti po njihesh me dikë me qëllim për tu martuar me atë njeri, dhe nëse kjo marrëdhënie po shkon shumë mirë dhe ti po bën planë për tu martuar me këtë person, nëse ndahesh dhe ti humbet të tërë dëshirën për të ecur përpara në jetë, atëherë ti e kishe ngritur këtë person ne nivelin e Perëndisë, ky njeriu ishte idhulli yt, dhe si rrjedhim edhe mëkati yt. Si do të reagonit ju bashkëshorte apo bashkëshortë të kësaj bashkësie nëse partneri juaj do të ndërronte jetë dhe do të shkonte tek Krishti? Çfarë do të ndodhte me ju prindër nëse fëmija juaj do të vdiste përpara jush? Nëse do të ndalonit së funksionuari, nëse do të humbisni tërë vullnetin dhe dëshirën tuaj për të jetuar, për të funksionuar, për të falënderuar e adhuruar Perëndinë dhe shërbyer atij me çfarë ju ka mbetur, atëherë ju jeni idhujtarë, mëkatarë e fajtorë përpara Perëndisë, njerëz që nuk e keni kuptuar ungjillin, që nuk i keni besuar plotësisht tërë qenien tuaj Krishtit. Cila është përmbajtja e ëndrrave të këqija që ju shihni natën? Çfarë tragjedie apo humbjeje ju frikëson më shumë në këtë jetë? Familja, fëmija, profesioni, arsimimi, liria, paraja, respekti, pushteti, nderimi, shëndeti? Çfarë të bën ty të xhindosesh nga inati? Të urresh nuk është mëkat në vetvete. Perëndia urren dhe ai ende është i shenjtë. Ai urren mëkatin ashtu sic mund dhe duhet ta urrejmë edhe ne. Ai inatoset nga mëkati ashtu siç duhet të na inatosë edhe ne. Por çfarë shkakton furi e tërbim inati në ty? Çfarë është ajo që nëse e humbet, të humbet edhe dëshirën tënde për të jetuar? Çfarë të bën ty që të mbash mëri, të bëhesh idhnak apo idhnake? Çfarë është ajo gjë që nëse të cenohet, të bën të pamundur që të falësh plotësisht, menjëherë, dhe me gëzim, pasi e tillë duhet të jetë falja biblike. E plotë, e menjëhershme, dhe me gëzim. Çfarë është ajo që të bën të reagosh kështu? A është për ty dashuria për Krishtin një abstraksion apo një realitet? A e rrëfen Krishtin so Perëndinë tënd vetëm me gojë apo është një realitet i brendshëm që kontrollon dhe dominon mbi çdo ndjenjë dhe reagim që vjen nga njeriu i vjetër brenda teje?

Le ta shikojmë këtë në kontekstin e Ligjit Moral, të 10 Urdhëresave. Urdhëresa e Parë thotë “Nuk do të kesh perëndi të tjerë para meje” (Eksodi 20:3). Kjo urdhëresë nuk është rastësisht në krye të listës. Të gjitha urdhëresat e tjera bazohen dhe ngrihem mbi këtë. Asnjë nga nëntë urdhëresat që vijojnë nuk thyhen pa u thyer më parë urdhëresa e parë. Për shembull urdhëresa “Mos gënje,” një nga urdhëresat që thyhet më shpejt e më shpesh nga Shqiptarët. Nuk është e mjaftueshme që të themi se shqiptarët gënjejnë pasi janë mëkatarë. Kjo dihet. Por nëse njëri prej nesh gënjen, kjo do të thotë se për atë moment, për atë ççështje, diçka tjetër veç Krishtit ishte më e rëndësishme për ne. Ndoshta është provimi njerëzor, ne kemi frikë se mos na bie fytyra në tokë, ndoshta është paraja. Ne jemi gati që të kompromentojmë të vërtetën thjesht për të marrë diçka. Pse? Sepse ajo “diçkaja” është më e rëndësishme për ne në atë moment se sa Jezus Krishti. Nën çdo veprim mëkatar që bie në njërën prej nënë urdhëresave fshihet mëkati i idhujtarisë. Dhe nën çdo akt idhujtarie fshihet mungesa jonë e besimit ndaj ungjillit dhe Krishtit. Kur të kuptomë plotësisht këtë gjë, ne do të kuptojmë më mirë veten tonë, njerëzit që na rrethojnë, si dhe mënyrën se si ne bëjmë ungjillëzim. Duke u kthyer tek shembulli i dy personave që po njihen për tu martuar. Personi që e kanë lënë dhe ka humbur dëshirën për të jetuar po thotë përmes veprimeve tij apo të saj: Po, po, po Jezus Krishti, por ky personi që nuk më do më është ajo gjë që më bën të lumtur, që mi jep kuptim jetës, që më bën të jetoj.

Gjithsecili prej nesh e bën këtë gjë. Të gjithë ne jemi fajtorë për mëkatin e idhujtarisë. Të gjithë ne jemi si Jona, kuptojmë që jemi të thirrur për të predikuar hirin, kur ne vetë nuk e kemi kuptuar vërtetë hirin. Në rrëfejmë se jemi mëkatarë të shpëtuar sola gratia, vetëm nga hiri sovran i Perëndisë, ndërsa thellë brenda nesh ne besojmë në shfajësimin përmes meritave tona. Kjo është arsyeja për Jona, në fund të detit, kur po përpiqej që të kuptonte se çfarë po ndodhte me të, deklaron se “Por unë me zëra lëvdimi do të ofroj flijime dhe do të plotësoj betimet që kam bërë. Shpëtimi i përket Zotit“” (Jona 2:9). Deklarimi se shpëtimi i takon Zotit e bën Jonën 2:9 vargun qendror të tërë Biblës. Ky ëshë thelbi i mesazhit të tërë Biblës, shpëtimi i takon Perëndisë. Ne të krishterët e besojmë dhe e kuptojmë këtë gjë, të paktën deri në një farë mase, mjaftueshëm për të përfituar shpëtimin. Problemi me të krishterët dhe idhujtarit e tyre është se shumica e ungjillit qëndron në kokë dhe nuk zbret e gjitha në zemër. Vetëm kur ndodh kjo, arrihet pjekuria e besimit. Vetëm kur ndodh kjo ne shikomë jo-vetëm idhujtarinë e të tjerëve por edhe tonë shikojmë jo-vetëm lëmishten në sytë e të tjerëve por edhe trarin në syrin tonë. Dhe vetëm atëherë ne kemi kuptuar e filluar proçesin e vërtetë të shenjtërimit, vetëm atëherë jemi të gatshëm e të aftë për të ungjillëzuar të tjerët. E njëjta gjë ndodhi me Jonën, vetëm kur ai kuptoi se ai ishte një mëkatar i shpëtuar nga hiri, kur ai kuptoi ekzistencën e idhujve në zemrën e tij, vetëm atëherë ai pati pendim të vërtetë, ose të paktën një pendim në një nivel të ri më të lartë dhe më gjithpërfshirëse. Vetëm kur ndodh kjo ju jeni një nejri i ri, më i dashur, më i hirshëm, më pak gjykues, më i mëshirshëm, më pak lokalist, klasor, racist, përjashtues, më mikpritës, dhe i gatshëm për të shkuar kudo me ungjillit e hirit të Perëndisë. Përpara të bërit e ungjillëzimit vjen të qenit apo të përjetuarit e ungjillit.

Si të Përdorim Ungjillin

Së dyti, vini re si si mund të përdorim ungjillin për të adresuar idhujt në zemrën tonë. Cfarë duhet të bëjmë që ungjilli të zbresë nga koka drejt e në zemrën tonë? Kuptohet që nga mënyra se si shtrohet pyetja, që ne nuk mund të besojmë se me pak më shumë punë e vullnet ne mund të ndreqim vetveten, se mund të bëhemi të krishterë më të mirë me më pak idhuj. Cfarë ne duhet të bëjmë është ti deklarojmë ungjillin vetes, teologjinë e hirit sovran të Perëndisë. Ne duhet ti predikojmë e kujtojmë vetvetes premtimet dhe ofertat e ungjillit. Vini re parimin i cili është ky: Fuqia Zëvendësuesë e Afeksioneve të Reja. Askush nuk mund të ndryshojë apo bëjë të vdesë huqet e vjetra thjesht nga vullneti mendor. Askush nuk mund të lërë pas idhujt thjesht duke i vënë qëllim vetes. Pse? Sepse konstrukti i zemrës tonë nuk e lejon një gjë të tillë. Zemra e njeriut është e konstruktuar në mënyrë të tillë nga Perëndia, që e bën të detyrueshme për zemrën që të ketë një objekt ndjenjash. Zemra jonë ka nevojë që të dojë diçka, të mendojë natë e ditë për diçka, të jetë pasionante për diçka. Kështu jo vetëm që është e rrezikshme por është edhe e pamundur që ta lësh zemrën e njeriut pa një objekt ndjenjash. Kjo do të thotë që nëse diçka është idhull për zemrën tonë, ky idhull duhet zëvendësuar me diçka tjetër. Ose ndryshe, dashuria për këtë idhull duhet zëvendësuar me një afeksion superior ndaj një objekti superior. Zemra jonë ka nevojë për një afeksion më të fortë e më të lartë ndaj një objekti më superior se sa idhulli, dhe ky mund të jetë vetëm Perëndia. Një drogaxhi nuk mund të lërë drogën thjesht duke i thënë vetes “Lëre drogën.” Ai njeri duhet të zbulojë një objekt superior për afeksionet e tija, një objekt dashurie që do ti nxisë atij afeksione superiore, më të fuqishme se sa ato për drogën. Fuqia zëvendësuese e afeksioneve të reja është metoda e ungjillit. Që ne të superojmë dashurinë ndaj idhujve tona ne na duhet një pasion i ri më i fuqishëm e gjithzotërues. Kjo është metoda e thyerjes së fuqisë dhe tërheqjes së idhujve në jetën tonë. Të krishterë, mbani mend se çfarë nuk mund të shkatërrohet mund të shpronësohet. Për një të droguar, nëse tërheqja ndaj drogës nuk mnd të shkatërrohet plotësisht deri ditën që vdes, ajo mund të shpronësohet dhe zëvendësohet me një afeksion tjetër më të fuqishëm, me një dashuri tjetër më ta madhe ndaj një personi tjetër më të lartë. Kjo është mënyra Biblike e adresimit të idhujve. Këtë e shikon të ilustruar edhe në stadet e njeriut në jetë. Kur ishim të vegjël na pëlqente që ta kalonim kohën duke luajtur, tani na pëlqen që ta kalojmë kohën duke bërë para. Dashuritë më të forta zëvendësojnë dashuritë e vjetra. Jakobi e donte Rakelën për gruan e tij dhe ishte gati që të punonte 7 vjet për Labanin. Përse? Sepse dashuria për Rakelën ishte më e fortë se sa lodhja apo tortura që i shkaktonte Labani.

Pra së pari ne duhet të zëvendësojmë afeksionet e vjetra me afeksione të reja më të fuqishmë dhe gjithzotëruese. Por kjo nuk do të mjaftonte nëse afeksionet e reja nuk do të ishin të drejtuara ndaj Krishtit. Krishti duhet të jetë objekti i afeksioneve tona, vetëm atëhere ne do të shpëtojmë nga idhujtaria jonë, evetem atëherë do të jemi vertete të lirë nga atraksionet e kësaj bote, nga kërcënimet e kësaj bote, nga ofertat e kësaj bote, nga presionet e kësaj bote. Kjo do të thotë që ne duhet të mendojmë më shumë për Krishtin, për kush është ai, për çfarë ai bëri për ne, për trashëgiminë që ne na është dhënë si dhuratë nga Ati, për birësimin tonë dhe bekimet e përfitimet që sjell ajo. Mendoni në momentin e tundimit se si Krishti, Personi i Dytë i Trinisë, edhe përse kishte tërë botën u mishërizuar që të vdiste për ne. Ai kishte gjithçka veç nesh. Dhe kështu dashuria, dëshira që kishte për të na bërë të tijët ishte shumë më e fortë se sa tundimet e kësaj bote, më e fortë se sa ankthet e Getsemanesë, më e fortë se sa urrejtja e Perëndisë që u derdh mbi të në kryq. Krishti zëvendësoi frikëm me dashurinë. Ne ishim Rakela e tij, dhe ai ishte gati që të bënte gjithçka vetëm që të na kishte ne. Kur meditojmë mbi këtë Krisht ne jo vetëm që shikojmë shembullin e fuqisë zëvendësuesë të afeksioneve të zemrës së një personi, por mbi të gjitha shikojmë një Krisht si objektim më të lartë që mund të ekzistojë për afeksionet tona. Kur ne shikojmë këtë Krisht, kur e kuptojmë atë, kur shpenzojmë kohë me të, kur e shijojmë atë, marrëdhënien me Atin, bekimet e tij, dorën e tij mbi jetën tonë, kur përjetojmë ungjillin e Perëndisë në jetën tonë, Fryma e Shenjtë do të na mbushi me afeksione të reja, me një dashuri të re shumë më të fortë se sa çdo lloj afeksioni ndaj kësaj bote. Kur ne shikojmë këtë dashuri të Krishtit, ai bëhet para syve tonë një diçka kaq e bukur sa që të bën që ti kthesh kurrizin të gjitha gjërave të tjera. Kjo është ënyra se si ne duhet të aplikojmë balsamin e Ungjillit zemrave tona në momentin kur e shikojmë veten të tunduar nga idhujt e kësaj bote. Le të kujtohemi për Kol. 3:3-4 “sepse ju keni vdekur dhe jeta juaj është fshehur bashkë me Krishtin në Perëndinë. 4 Kur të shfaqet Krishti, jeta jonë, atëherë edhe ju do të shfaqeni në lavdi bashkë me të.”AMEN.

 

01-PROFETI JONA: Ungjillëzimi, Jona dhe Ne

Nga seria “PROFETI JONA: KUPTIMI, KOMUNIKIMI DHE MISHËRIZIMI I UNGJILLIT”

 

Të dashur në Krishtin, sot fillojmë një seri të re studimesh, këtë radhë mbi librin e Profetit Jona. Synimi im është që përmes kësaj serie gjithsecili prej nesh të inkurajohet për të bërë ungjillëzim. Në Predikimin në Mal (Mateu 5-7) Krishti nga urdhëron që të jemi kripa e tokës dhe drita e botës (Mateu 5:13-16). Tek Mateu 16:18 Krishti tha që dyert e ferrit nuk do ti rezistojnë dot Kishës që nënkupton se Kisha duhet të jetë gjithmonë në sulm dhe kurrë në pushim apo në mbrojtje. Po kështu, kur Krishti pa turmat të lodhura dhe të shpërndara si delet pa bari pati dhembshuri për ta dhe tha “E korra është me të vërtetë e madhe, por punëtorët janë pak. Lutjuni pra Zotit të të korrave që ë dërgojë punëtorë në të korrat e tij” (Mateu 9:37-38). Ne, Kisha e tij jemi punëtorët për të cilën bën fjalë Krishti, ne duhet ti bindemi thirrjes së tij. Aq me tepër që ne kemi urdhrin direkt të Krishtit “Shkoni, pra, dhe bëni dishepuj nga të gjithë popujt duke i pagëzuar në emër të Atit e të Birit e të Frymës së Shenjtë, 20 dhe duke i mësuar të zbatojnë të gjitha gjërat që unë ju kam urdhëruar” (Mateu 28:19). Ne të tërë e dimë këtë thirrje që kemi por nuk jemi gjithmonë të gatshëm për ta përmbushur atë për një numër arsyesh. Mund të jetë përtacia, frika nga njerëzit, turpi se çfarë do të mendojnë ata për ne, meraku se mos krisim apo shkatërrojmë ato marrëdhënie pune, shoqërore apo familjare për shkak të predikimit të ungjillit, mund të jetë pasiguri në besimin tonë, në njohuritë tona të Biblës, apo edhe ndonjë arsye tjetër. Cilado qofshin arsyet tona, të gjitha ato përmblidhen në një fjalë të vetme: IDHUJTARI. Ne kemi zemra idhujtare dhe prandaj edhe nuk i besojmë ungjillit, premtimeve të saj, fuqisë së saj për shpëtim, mbrojtjes dhe bekimeve me të cilat shoqërohet predikimi i ungjillit. Për këtë arsye, përpara se sa ne të inkurajohemi për tu përfshirë në ungjillëzim, ne duhet të adresojmë idhujt që ndodhen brenda nesh.

Por përse duhet të flasim për idhujt në fillim, në një seri mesazhesh për ungjillëzimin? Shqipëria sot po kalon përmes periudhës së Postmodernizmit, atë periudhë historike që në Perëndim filloi me rënien e rënien e murit të Berlinit më 1989. Shumë studiues insistojnë se kjo periudhë në Perëndim ka përfunduar me sulmin ndaj Kullave Binjake në New-York në vitin 2001 dhe se që me atë ngjarje civilizimi Perëndimor e gjen veten në një segment të ri të historisë së saj. Edhe nëse kjo gjë është e vërtetë, ne dimë që lëvizjet apo periudhat Perëndimore në Shqipëri hynë me vonesë dhe dalin akoma edhe me më shumë zvarritje. Kështu që ne mund të themi me siguri që në Shqipëri ne po përjetojmë të paktën në një farë mënyre apo në disa aspekte Postmodernizmin perëndimor. Postmodernizmi është një paketë e gjerë dhe e ngjeshur idesh por ajo çfarë ka më shumë rëndësi për ne sot të dimë është konceptimi relativist që postmodernizmi i bën të vërtetës. Ajo thotë “çfarë është e vërtetë për ty mund të mos jetë e vërtetë për mua.” “Çfarë mund të jetë e mirë apo e moralshme për ty nuk është detyrimisht për mua.” “E vërteta nuk është absolute, askush nuk është gabim, dhe çdo mënyrë apo alternativë për të arritur një qëllim, si për shembull për tek Perëndia është njësoj e vlefshme dhe e vërtetë.”

Cili është efekti i këtij botëkuptimi relativist për ungjillëzimin? Historikisht ne e kemi filluar ungjillëzimin tonë me doktrinën e mëkatit. Jemi përpjekur që të përdorim Dhjetë Urdhëresat për të përkufizuar mëkatin, me qëllim që njerëzit të ndjejnë nevojën e tyre për Krishtin. Problemi është se reagimi i njeriut postmodern është: Ligji mund të jetë absolut dhe i nevojshëm për ty, por nuk është për mua. Në botën Perëndimore, nëse do ta fillonim ungjillëzimin me pyetjen diagnostikuese (siç bëhet në metodën Evangelizm Explosion): “Nëse sot do të vdisje dhe do të ndodheshe përpara Perëndisë që të kërkon se përse duhet të të lejojë në parajsë?” Shumë perëndimorë do të përgjigjeshin: Po unë nuk dua të shkoj në Parajsë! Nëse ti do ti thoje-Por në Ferr ka dhimbje e tortura fizike-ndokush edhe do të përgjigjet-Por unë jam mazokist, mua më pëlqejnë dhimbjet e torturat. Situata po bëhet dhe do të bëhet gjithmonë e më shumë e tillë edhe në Shqipëri.

Por, sikur të mos mjaftonte kjo, mënyra biblike për të ungjillëzuar duke përdorur drejtpërdrejt Ligjin ka nevojë të bëhet me kujdes shumë edhe më të madh në Shqipëri për shkak të mazhorancës myslimane apo katoliko/ortodokse. Nëse nuk e përdorim Ligjin me shumë kujdes, apo nëse e predikojmë atë përciptazi, dëgjuesit tanë do të mendojnë se ne po u bëjmë thirrje atyre për të jetuar një jetë të moralshme, për të bërë një “pastrim total shtëpie.” Kjo është arsyeja që Shqiptari të përgjigjet duke të treguar se si të parët e tyre kanë qenë të përfshirë me kishën dhe ndoshta edhe klerikë, apo se si ata jetojnë një jetë të moralshme, fëmijët i kanë në rregull, u bëjnë mirë të tjerëve, familjet i kanë të forta dhe pa probleme të dukshme molari, etj. Kjo është arsyeja përse shqiptari reagon kështu. Këtë problematikë e gjejmë tek historia e të riut pasanik me Krishtin tek Luka 18:18-30. Krishti i tha të riut që të bënte urdhërimet me qëllimin që ti ulte krenarinë dhe vetësigurinë të riut pasanik, ta dërgonte në pendim që më pas ti ofronte faljen. I riu pasanik u përgjigj se porsa i përkiste ligjit ai ishte i drejtë. Kjo përmbledh reagimin e shqiptarëve. Pra, fillimi i predikimit të ungjillit me Ligjin e Perëndisë, nëse nuk bëhet me kujdes përfundon të na dështojë në duar. Ka dy lloje dëgjuesish, antinominianë dhe legalistë. Antinominianët janë kundra ligjit të Perëndisë dhe duan të jetojnë të pavarur prej saj, duan të jenë “vetvetja”. Legalistët nga ana tjetër, e pëlqejnë ligjin e Perëndisë, por meqë nuk njohin hirin e përdorin ligjin dhe Perëndinë për të jetuar një jetë më të mirë tokësore. Ligji dhe Perëndia për ata është për interes. Kështu predikimi ynë nuk pranohet nga nga shqiptari antinominian/postmodern pasi ai do të jetojë sipas qejfit të tij. Nga ana tjetër predikimi ynë dëgjohet nga legalistët si thirrje për të bërë një jetë legaliste, dhe përgjigja e tyre është-Unë po e bëj tashmë një gjë të tillë!

Kështu, duke u bazuar si tek përgjigja e Krishtit ndaj të riut pasanik, ashtu edhe siç do ta shohim tek historia e Profetit Jona, unë sugjeroj që prezantimit të ungjillit dhe i nevojës së njeriut për Krishtin dhe Kryqin e Tij duhet bërë duke përdorur konceptin e idhujtarisë. Pra qëllimi im në këtë seri predikimesh është që të kuptojmë mëkatin tonë dhe të të tjerëve më mirë e më shpejt, të kuptojmë më mirë ungjillin për veten tonë dhe si rrjedhim të jemi të aftë për tua shpallur atë më mirë të tjerëve.

Idhujtaria, Jona dhe Ne

Idhujtari si temë predikimi është një instrument që përpara se sa ne ta përdorim atë mbi të tjerët, ne duhet ta përdorim atë mbi veten tonë. Pra, në një farë mënyre, kuptimi i idhujtarisë na ndihmon që më parë të jemi diçka dhe pastaj të bëjmë diçka. Kur e lexon Librin e Profetit Jona për herë të parë mendon që tema e librit është ungjillëzimi dhe misioni. Jona 1:1 -2 thotë “Dhe fjala e Zotit iu drejtua Jonas, birit të Amitait, duke thënë: 2 “Çohu, shko në Ninive, qytet i madh, dhe prediko kundër tij, sepse ligësia e tyre është ngjitur përpara meje”.” Është e qartë që Jona mori thirrjen për të shkuar në mision dhe për të ungjillëzuar popullsinë në qytetin e Ninivesë që ishte kryeqyteti i Perandorisë Assiriane që ndodhej në brigjet e lumit Tigër pranë qyteti Mosul në veri të Irakut të sotëm. Fakti që Perëndia e thirri Jonën për ta dërguar tek ai qytet të bën të mendosh se kishte shpresa, apo se Perëndia pat dhënë hir për konvertimin e atij qyteti pasi për çfarë arsye tjetër duhej dërguar atje Jona të Predikonte pendimin? Por nëse studiohet ky libër me kujdes, do të vihet re që ky libër nuk ka për temë qendrore misioni por idhujtarinë. Tek lutja e Jonës (Jona 2), që në një farë mënyre është një nga pikat kulmore të këtij libri, Jona shfaq që ai e kupton se çfarë Perëndia po vepron në atë vetë kur thotë literalisht “Ata që jepen pas kotësive të rreme braktisin hirin që u takon atyre” (vargu 9, përkthimi im). Ironia në këtë libër është që përpara se sa Jona të shkonte dhe tu predikonte dënimin dhe hirin paganëve idhujtarë, atij iu desh që të adresonte idhujtarinë në zemrën e atij vetë. Atij iu desh që të bëhej diçka përpara se sa të bënte diçka. Ky është edhe qëllimi që Fryma e Shenjtë ka për ne në kohën e sotme. Edhe pse Jona është një predikues ungjillor, ai vetë ka probleme me idhujtarinë dhe madje edhe po aq të mëdha sa edhe të atyre paganëve drejt të cilëve është dërguar të predikojë. Këtë gjë na e thotë edhe Rom. 1-3, “Nuk ka asnjeri që të kuptojë, nuk ka asnjeri që të kërkojë Perëndinë. 12 Të gjithë kanë dalë nga udha e tij, që të gjithë janë bërë të padobishëm, nuk ka asnjë që të bëjë të mirën, as edhe një” (Rom.3:11-12). Paganët e bëjnë idhujtarinë e tyre në mënyrë të hapur, ndërsa populli i Perëndisë ka mënyrat e tija të kamufluara për ta fëlliqur veten me gjëra idhujtare. Kjo është arsyeja përse ne nuk jemi të dhënë pas ungjillëzimit dhe misionit, apo përse nuk jemi efektiv në ungjillëzimin tonë. Nëse ne nuk kuptojmë idhujtarinë ne nuk mund të bëjmë ungjillëzim e mision. Ne këtë seri predikimesh unë do të kap tre çështje: Së pari, idhujtaria na ndihmon që të kuptojmë zemrat tona, ti predikojmë ungjillin zemrave tona me qëllim që të jemi ungjilltarë të mirë. Do të shikojmë se Jona nuk e kuptonte mirë hirin për veten e tij dhe si rrjedhim nuk ishte i aftë për tua predikuar atë të tjerëve. Ky do të jetë mesazhi i parë. Mesazhi i dytë do të jetë mbi mënyrën se si idhujtaria na ndihmon për tu komunikuar hirin njerëzve të tjerë. Dhe Mesazhi i tretë do të jetë se si kuptimi i idhujtarisë na ndihmon për ta mishëruar ungjillin si bashkësi përpara botës që na vëzhgon. Kjo seri do të ketë katër predikime. Sot do të bëjmë një hyrje mbi këtë libër, dhe në tre javët në vazhdim do të studiojmë hollësisht ato tre mesazhe për të cilat fola më sipër.

Jona në Kontekstin e Historisë së Shpëtimit

Jona jetoi rreth viteve 780 P.K, dhe ai ishte një Profet i Perëndisë që shërbente në Mbretërinë e Veriut (2 Mbret.14:25) gjatë mbretërimit të mbretit Jeroboam II. Në atë kohë perandoria më e fuqishme në botë ishte ajo e Asirianëve, një makinë brutale dhe gati e plotfuqishme lufte që i shkaktonte frikë tërë botës, përfshi këtu edhe Izraelin. Frika ndaj Asirianëve ishte idhujtaria dhe mëkati i Izraelit. Sa për Jonën, ai nuk ishte vetëm një profet i Perëndisë por edhe një patriot i mirë. Patriotizmi i tij ndaj Izraelit, urrejtja e tij ndaj kësaj fuqie pagane, e kombinuar me frikën se mos ndoshta Perëndia do të tregohej i mëshirshëm ndaj Asirianëve e bëri Jonën që të mos udhëtonte drejt lindjes, Irakut të Veriut ku ndodhej qyteti i Ninevesë, por drejt Perëndimit, drejt qytetit të Tarshit në jug të Spanjës. Trajektorja që zgjodhi Jona ishte plotësisht diametrikalisht e kundërt me atë që i pat urdhëruar Perëndia. Kështu, historia e Jonës mund të përmblidhet si historia e një patriotizmi idhujtar. Edhe pse Perëndia ishte në një besëlidhje me Izraelin, ai ishte përsëri i interesuar në shpëtimin e pjesës tjetër të botës. Si rrjedhim përgjegjësia e Izraelit ishte që të ishte kripë dhe dritë për botën pagane, një përgjegjësi që ajo e pat harruar.

Libri i Jonës është një studim i fuqisë dhe i hirit të Perëndisë. Ai është një libër vërtetë i mbushur me mrekulli, por mbi të gjitha është prova që Perëndia është i pasur në hir dhe mëshirë. Jona e dinte këtë dhe prandaj dhe ai u përpoq që ti rezistonte asaj apo ta kufizonte atë. Jona pat mësuar çfarë shumë njerëz nuk dinë, që kur Perëndia na thërret që të ballafaqohemi me mëkatin tonë, ai e bën këtë për të na treguar mëshirën e tij, pra për të na shpëtuar. Shumë njerëz mendojnë se nëse ata nuk merren me Perëndinë edhe Perëndia nuk do të merret me ta. Por Libri i Jonas na mëson se Perëndia shikon, se është aktiv dhe se e merr mëkatin seriozisht. Nineva ishe një qytet i madh sa që iu deshën Jonës tre ditë për ti ardhur rrotull plotësisht asaj (Jona 3:3). Por mbi të gjitha ishte një qytet nuk e njihte Perëndinë e vërtetë dhe se ishte e dhënë plotësisht pas ligësisë. Por Perëndia dhe hiri i tij është më i madh se sa indiferenca e ligësia e Ninevesë, dhe Perëndia nuk pak hequr dorë nga ky qytet. Kjo është e vërtetë edhe sot. Bashkëkombasit tanë mund të injorojnë e mohojnë Perëndinë, por Perëndia nuk i mohon ata, nuk e injoron mëkatin e tyre dhe nuk refuzon që të shtrijë hirin e tij për shpëtimin e tyre.

Kjo është një e vërtetë që shumë njerëz e kanë të vështirë që ta pranojnë sot për shkak të racizmit shpirtëror që kanë në zemër. Neve na pëlqen që Perëndia ta na japë hirin e tij të pamerituar ne por jo atyre që na bëjnë apo që na kanë bërë keq ne. Momentin kur ne i refuzojmë ungjillin atyre që na kanë vrarë, torturuar, keqtrajtuar, apo që thjesht nuk janë të klasës sonë ekonomike, arsimore apo racore ne kemi rënë në kurthin e Jonës. Në atë kohë Izraelitët krenoheshin me faktin që ishin populli i preferuar e i zgjedhur i Perëndisë, që ata posedonin Shkrimet e Shenjta dhe Besëlidhjen e Hirit dhe harronin që ata ishin bërë rojtarë të këtyre margaritarëve me qëllim që të ishin një bekim dhe tua administronin e shpërndanin ato tërë botës.

Në këtë kontekst, Jona është figura përfaqësuese e Izraelit të asaj kohe apo e Kishës sot. Të Krishterët sot thonë pa fjalë “Vdeksh në vend dhe shkofsh drejt e në Ferr” kur me vepra dëshirojnë dhe mbajnë vetëm për vete hirin e mëshirat e Perëndisë të shpalosura në Fjalën e Shenjtë. Që ky ishte motivimi i Jonas e dëgjojmë nga vetë goja e tij kur i tha Perëndisë “Prandaj ika në fillim në Tarshish, sepse e dija që je një Perëndi i mëshirshëm dhe plot dhembshuri, i ngadalshëm në zemërim dhe me shumë dashamirësi, dhe që pendohesh për të keqen e hakërruar” (Jona 4:2). Fjala ungjill në Greqisht do të thotë “lajm i mirë.” Për Jonën hiri dhe falja e Perëndisë ishte një lajm i mirë për të afërmit e të dashurit e tij dhe një lajm i keq për armiqtë dhe pushtuesit e tij. Jonah nuk mund të duronte hirin e Perëndisë ndaj të ligjve. Kjo lloj vet-shenjtërie ekziston edhe sot dhe është shkaku që ne të Krishterët nuk ia ndajmë me gëzim ungjillin atyre që ne nuk i konsiderojmë të vlefshëm për ta marrë atë. Por kjo është një tregues i rëndësishëm i dy gjërave. Së pari, kjo tregon tatëpjetën tonë shpirtërore. Mëria ndaj hirit të bollshëm për të gjithë të Perëndisëështë shenjta më e sigurtë dhe më e avancuar e një tatëpjete shpirtërore. Së dyti, mëria ndaj hirit të bollshëm të Perëndisë është një shenjtë e sigurtë e injorancës që ne kemi mbi personin e Perëndisë. Jona e kuptone që Perëndia ishte Zoti i Izraelit por nuk e kuptonte që ishte në të njëjtën kohë edhe Perëndia i paganëve. Perëndia i vërtetë është Perëndia i të tërë tokës dhe i të tërë njerëzve në të. Dhe nëse emri i tij lavdërohet kur hiri i tij shtrihet mbi Izraelin e Dhiatës së Vjetër apo mbi Izraelin shpirtëror të Dhiatës së Re, po kështu emri i tij lavdërohet edhe kur po i njëjti hir shtrihet edhe mbi ata që janë jashtë saj, e madje edhe mbi mëkatarin më të tmerrshëm të kësaj bote.

Po kështu mëria e Jonës tradhton edhe injorancën që ai kishte për veten si një mëkatar si dhe mbi mënyrën e Perëndisë për shfajësim. Pali shkroi, “të gjithë mëkatuan dhe u privuan nga lavdia e Perëndisë, por janë shfajësuar falas me anë të hirit të tij, nëpërmjet shpengimit që është në Krishtin Jezus” (Rom.. 3:23-24). Ai njeri që e kupton plotësisht këtë varg reagon vetem me gëzim e mahnitje ndaj hirit shpëtues që u ofrohet të tjerëve. Nëse Jona do të kishte qenë shpirtërisht vibrant, ai do të kishte pritur me gëzim thirrjen e Perëndisë për të predikuar pendimin e faljen qytetit të Nineveas. Ai do të ishte kujtuar se si ai vetë ishte shpëtuar nga mëkatet e tija dhe se si ishte shfajësuar nga hiri i pamerituar i Krishtit vetëm përmes besimit, dhe do të kishte rendur për tek Ninevea me energji të reja. Ata që nuk janë entuziast për idenë e hirit shpëtues për të ligjtë, ata janë duke qëndruar përpara fronit të hirit të paktën pjesërisht në meritat e tyre dhe veprat e tyre dhe jo në mënyrë ekskluzive vetëm ato të Krishtit.

Mësimet e Hirit

Disa mësime që mund të nxirren nga historia e Profetit Jona janë të vlefshme edhe për ne sot. Cilat janë këto mësime. Së pari, hiri i Perëndisë duhet të jetë gjithmonë kënaqësia, gëzimi dhe ëndja e popullit të Perëndisë. Pa një ngazëllim me përulje ndaj hirit të Tij, asnjë popull, asnjë kishë, asnjë komb nuk mund të qëndrojë. Përfundimi i Jonës në barkun e peshkut ka për qëllim të na paralajmërojë për rrëzimin që na kanoset nëse nuk gjejmë ngazëllim kur hiri i Perëndisë vepron e shpëton të tjerët. Së dyti, ungjilli duhet të jetë një kujtesë e përhershme që shpëtimi ynë është një dhuratë sovrane, e mëshirshëm dhe e pameritueshme nga Perëndia, dhe aspak e ndryshme nga hiri që i jepet edhe kriminelit më të lig që mund të imagjinohet. Hiri na përul ne përpara Perëndisë, dhe hiri na ngre lart në besimin që na shpëton. Së treti, të njohësh Perëndinë është të njohësh hirin e tij. Motoja jonë është të njohim Perëndinë e ta bëjmë atë të njohur. Kjo do të thotë që ne duhet të njohim hirin e tij për veten tonë dhe të bëjmë të njohur po këtë hir madje edhe Nineveasve të kohës tonë. Perëndia na thërret sot që ta njohim atë e hirin e tij dhe ta bëjmë atë të njohur në qytetin tonë, në familjet tona, më marrëdhëniet tona, ndaj atyre që i kemi frikë, ndaj atyre që i urrejmë.

Vlera dhe Roli i Grave në Dhiatën e Vjetër

Zoti Jezus Krisht ka bërë më shumë për ngritjen, statusin, vlerësimin, nderin dhe respektin e gruas, se sa kushdo tjetër në historinë e njerëzimit. Kjo është një deklaratë që mund të habisë shumë njerëz, por që është historikisht absolutisht e vërtetë. Historia është e mbushur me shembuj se si burrat përdorën fuqinë fizike, politike apo ekonomike për të ndrydhur, dominuar, frikësuar, frenuar dhe abuzuar me femrën, fizikisht apo me fjalë, nga ana shpirtërore apo edhe psikologjike. Historia njerëzore nuk ka qenë e mirë ndaj femrës. Por Jezusi e ndryshoi atë.

Kur studiojmë historinë përpara ardhjes së Krishtit, zbulojmë se gratë atëherë, ashtu siç edhe sot në vendet Islamike apo kudo ku idetë islamike sundojnë apo edhe thjesht sa influencojnë disi shoqërinë, femra kishte pak apo aspak liri dhe të drejta, nder e dinjitet. Në fakt të gjitha religjionet fetarë apo sekulare, më përjashtim të Krishterimit Biblik, e kanë parë femrën si inferiore, të ligë, të papastër, të pabarabartë, dhe që duhet mbajtur gojëmbyllur dhe nën sundim. Këtë besonin religjionet e civilizimit Greko-Romak. Këtë besonin fetë e sektet e shumta pagane të Babilonasve, Persëve, e të gjitha kombeve dhe feve të tjera. Këtë beson Islami si një fe e montuar artificialisht nga paketa ideologjike të huazuara nga këto civilizime që e rrethonin në atë kohë. Historia njerëzore nuk ka qenë e mirë ndaj femrës. Por Jezusi e ndryshoi atë. Jezusi e ndryshoi atë ne përputhje me planin sovran dhe të përjetshëm të Perëndisë.

Kjo është e rëndësishme që të studiohet dhe të theksohet, sepse është e mundur që, në përputhje me natyrën reaksionare të njeriut, të kalojmë nga njëri ekstrem në ekstremin tjetër. Pra, të duke lënë nga njëra anë dogmat e vjetra pagane apo Islamike që e shtypnin femrën në një mënyrë, është e mundur të biem në kurthin tjetër, në ekstremin e dogmës moderne të feminizmit shovinist, i cili nën flamurin e lirisë, e shtyp dhe abuzon me femrën duke i vënë mbi supe një barrë e përgjegjësi që ajo nuk ka se përse ta mbajë dhe as nuk është e krijuar apo e thirrur për të. Pra në të dyja rastet, si në shovinizmin e vjetër mashkullor, ashtu edhe në shovinizmin e feminizmit modern ka ndodhur e njëjta gjë: Është braktisur roli i burrit dhe i gruas i caktuar nga vetë Perëndia, duke shkaktuar lëndim dhe konfuzion, mëkat e viktima. Ky konfuzion e mungesë balance ekziston edhe brenda kishës ungjillore sot, duke shkaktuar tensione të panevojshme në gjirin e saj. Zgjidhja është që të kthehemi tek përkufizimi dhe qëllimi Biblik që Perëndia i dha burrit dhe gruas.

Çfarë ne na duhet pra sot, është ekuilibri i përsosur i mësimit biblik mbi identitetin dhe rolin e femrës, i dhënë nga Perëndia që në momentin e Krijimit. Dhe ky është problemi i mëkatit. Rënia e mëkati deformon atë që Perëndia formoi. Dhe ky është bekimi dhe lavdia e ungjillit, se reformon atë që mëkati deformon, në fakt ri-vlerëson e nderon, atë që mëkati shkatërron. Ky do të jetë fokusi i studimit tonë sot.

Dhiata e Vjetër dhe Gruaja

Që në kapitullin e parë të Biblës, tek Zanafilla 1:27, na jepet statusi burrit dhe i gruas si të barabartë me njëri-tjetrin: “Kështu Perëndia krijoi njeriun sipas shëmbëlltyrës së vet, sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë e krijoi; Ai i krijoi mashkull e femër.” Së pari vëmë re se që të dy u krijuan në përputhje me imazhin e Perëndisë. Së dyti, se që të dy morrin të njëjtën masë nga imazhi i Perëndisë. Kjo është vlera e vërtetë. Pra Bibla fillon me barazinë gjinore. Si persona, si qenie frymore që qëndrojnë përpara Perëndisë, mashkulli dhe femra qëndrojnë absolutisht të barabartë përpara Perëndisë. Për nga vlera, burri dhe gruaja janë të barabartë përpara Perëndisë, dhe kjo vjen nga Perëndia, është vullneti i Tij, është që nga krijimi, kjo vjen përpara rënies, dhe çdo ide që devijon nga kjo është kundra vullnetit të Perëndisë dhe rebelim ndaj Tij.

Së dyti, përveç kësaj barazie në vlerë, Perëndia i jep burrit dhe gruas funksione dhe përgjegjësi të ndryshme. Dhe ky është çelësi Biblik i zgjidhjes dhe i emancipimit të vërtetë. Ky është gjithashtu momenti kur gjithçka shkon mbrapsht. Bëhet fjalë për gabimin logjik kur ne ngatërrojmë vlerën me funksionin, dhe kur e përcaktojmë vlerën e dikujt apo të diçkaje duke u nisur nga funksioni i saj apo i tij. Për shembull: Në sistemin shkollor, dikush mund të mendojë se mësuesi i fizikës dhe matematikës është më i rëndësishëm se sa mësuesi i letërsisë apo i historisë. Por mësuesit kanë të njëjtën vlerë të barabartë me njëri-tjetrin. Ndryshimi ndërmjet tyre është në lëndën që japin e në funksionin që kanë, dhe që nuk prek e as nuk e ndryshon vlerën e dinjitetin e mësuesit. Mësuesi i edukimit fizik nuk ka më pak vlerë e dinjitet sesa mësuesi i fizikës. Vetëm funksioni i tyre është i ndryshëm. Vlera është e barabartë.

Pikërisht këtë marrëdhënie biblike ndërmjet vlerës dhe funksionit duhet të përqafojmë dhe ruajmë, dhe madje përdorim për të ndërtuar një bashkësi lokale të shëndetshme, dhe një civilizim të ri biblik. Nuk është funksioni ai që i jep vlerë njeriut, por se kush ai apo ajo është në sy të Perëndisë. Aty është dinjitei dhe vlera e vërtetë e mashkullit dhe femrës.

Pasi kemi përqafuar këtë përkufizim të vlerës së burrit dhe gruas, ne jemi të lirë, që pa frike të përqafojmë mësimin biblik. E vërteta të çliron thotë Krishti. Cili është mësimi Biblik?

Perëndia i dha Adamit dhe Evës të njëjtën vlerë por funksione të ndryshme. Në fillim Ai krijoi Adamin dhe pastaj Evën. Adami dhe Eva ishin të barabartë për nga vlera e dinjiteti por të ndryshëm për nga detyrat praktike që duhej të përmbushnin. Eva u krijua që të ishte ndihmësja e Adamit, dhe që ta ndiqte atë, për të përmbushur atë thirrja që Perëndia i pat dhënë Adamit, dhe të cilën thirrje Adami nuk mund ta përmbushte dot i vetëm. Edhe në këtë fakt ka një vlerë të madhe që Perëndia i jep femrës. Burri nuk mund ta përmbushë thirrjen që ka nga Perëndia pa ndihmesën e gruas.

Bibla thotë, “Pastaj Zoti Perëndi tha: «Nuk është mirë që njeriu të jetë vetëm; unë do t’i bëj një ndihmë që i përshtatet».” (Zan. 2:18). Kështu Perëndia krijoi gruan nga brinja e burrit dhe i dha jetë, dhe që të dy ishin absolutisht të përsosur, me dinjitet, pa mëkat, as e papastër, as inferiore, as e pabarabartë.

Por le të vëmë re termin biblik “një ndihmë që i përshtatet”. Feminizmi shovinist e urren konceptin se gruaja u krijua që të ishte ndihmësja e burrit, sepse siç thashë, niset nga gabimi logjik që përmendëm më lart, që “funksioni prodhon vlerën”. Kështu akuzon Biblën dhe në fakt Perëndinë se e ka krijuar gruan jo me të njëjtën vlerë me burrin sepse e ka krijuar që të jetë ndihmësja e tij. Por pasi kemi vënë re gabimin logjik të deklaratës se “funksioni prodhon vlerën”, dhe se “nëse femra është ndihmësja e mashkullit, ajo ka më pak vlerë se mashkulli”, le të vëmë re se vetë Perëndia është gjithashtu ndihmësi i njeriut, dhe kjo nuk ia ul aspak vlerën Perëndisë.

Dinjiteti i Rolit të Ndihmësit

Termi në Hebraisht ezer (עֵ֖זֶר) – një ndihmë (Zan 2:18), përdoret në Bibël madje edhe për vetë Perëndinë. Bibla thotë se Perëndia është Ndihmësi ynë. Dhe kjo nuk ia ul aspak vlerën Perëndisë.

  • Eksodi 18:4 – “dhe tjetri Eliezer (sepse ai kishte thënë: «Perëndia i atit tim ka qenë ndihmësi im dhe më ka shpëtuar nga shpata e Faraonit»).”
  • Psalmi 10:14 – “Por ti e ke parë, sepse ti vëren me kujdes ligësinë dhe pikëllimin, për ta shpaguar më pas me dorën tënde; fatkeqi i ka shpresat te ti; ti je ai që ndihmon jetimin.”
  • Psalmi 20:2 – “Të dërgoftë ndihmë nga shenjtërorja dhe të dhëntë përkrahje nga Sioni”.
  • Psalmi 33:20 – “Shpirti ynë pret Zotin; ai është ndihma jonë dhe mburoja jonë.”
  • Psalmi 70:5 – “Por unë jam i varfër dhe nevojtar; o Perëndi, nxito të më vish në ndihmë; ti je ndihma ime dhe çlirimtari im; o Zot, mos vono.”
  • Psalmi 72:12 – “Sepse ai do ta çlirojë nevojtarin që klith dhe të mjerin që nuk ka se kush ta ndihmojë.”
  • Psalmi 86:17 – “Tregomë një shenjë të dashamirësisë sate, me qëllim që ata që më urrejnë ta shohin dhe të mbeten të shushatur, duke parë që ti, o Zot, më ke ndihmuar dhe më ke ngushëlluar.”

Perëndia pra është ndihmësi i njeriut, dhe kjo nuk ia ul aspak vlerën Atij, ashtu siç nuk ia ul vlerën aspak gruas kur i dha rolin që të jetë ndihmuesja e burrit.

Roli i Gruas një funksion Besëlidhjeje

Për më tej, roli i Evës si ndihmuesja e Adamit ishte një funksion besëlidhjeje. Kjo është tepër e rëndësishme. Perëndia është një Perëndi i Besëlidhjes. Perëndia e krijoi gruan dhe burrin dhe i vuri në një besëlidhje me veten e Tij, dhe në këtë kontekst besëlidhjeje, burri dhe gruaja morën detyra të ndryshme për të përmbushur. Perëndia Triune është një Perëndi i Besëlidhjes. Kur Ai krijoi pra burrin dhe gruan, Ai i vulosi ata me vulën e besëlidhjes, i krijoi ata sipas imazhit të Tij, që të ishin qenie personale, sociale, qenie relacionale, të funksiononin me njëri-tjetrin dhe me Perëndinë, por nën Perëndinë.

Ky është pikërisht problemi me marrëdhëniet ndër-gjinore, i përplasjes ndërmjet mashkullit dhe femrës. Ata që të dy u rebeluan, mëkatuan dhe ranë nga lavdia në të cilën Perëndia i pat krijuar dhe vendosur. Bashkë me këtë, ndodhi edhe deformimi i roleve dhe i qëndrimit të njeriut ndaj roleve që Perëndia i ka dhënë atij dhe asaj.

Burri nuk udhëheq me zemër por ose sundon me dorë në njërin ekstrem ose abdikon plotësisht në ekstremin tjetër. Burrat shqiptarë i manifestojnë që të dyja këto ekstreme brenda ditës. Gjatë tërë ditës ata qëndrojnë kafeneve duke parë televizor në vend që të jenë në drejtim të familjeve të tyre, dhe kur kthehen në shtëpi sillen si tiranë. Eva gjithashtu humbi aftësinë e saj që të jetë një ndihmëse e vërtetë e burrit, dhe vendosi se meqë burri nuk po e bën punën e tij, ajo duhet të përmbushë funksionin e Adamit.

Kur studiojmë në detaj historinë e rënies së Adamit dhe Evës tek Zanafilla 3:1-7, zbulojmë se si erdhi rënia. Adami abdikoi rolin e tij si drejtues dhe heshti, ndërsa Eva uzurpoi rolin e funksionin e drejtimit pasi kishte braktisur rolin e ndihmëses. Kështu kur Satani, pasi ka marrë në zotërim gjarprin që ndodhej në Kopshtin e Edenit dhe flet përmes tij, Eva e dëgjon ndërsa Adami hesht. Në tërë atë dialog Adami nuk flet as edhe një herë të vetme, edhe pse është prezent. Nga ana tjetër Eva jo vetëm që dialogun me Satanin, por pranon interpretimin e Satanit të fjalëve që Perëndia i ka thënë Adamit. Ajo pra nuk i nënshtrohet as mesazhit që Adami i ka përçuar Evës, dhe as në fund të fundit, dhe ky është thelbi i problemit, ajo nuk i nënshtrohet Fjalës së Perëndisë. Eva bën “studim Bible” me Satanin…se cila është e vërteta e Perëndisë. Dhe gjatë tërë këtij pazari blasfemuaes që Evan bën me Satanin, Adamin nuk ndërhyn fare. Adami ka abdikuar plotësisht rolin e tij drejtues, ndërsa Eva e ka uzurpuar këtë rol që nuk i takonte asaj.

Pasojat dihen (Zanafilla 3:16-19). Më mallkimin që Perëndia i jep njerëzimit, mallkimi që i takon pasardhësve të Adamit është që do ta nxjerrin bukën e gojës me shumë mund sepse nuk u munduan fare që të ruanin rolin dhe bekimet e Perëndisë. Nga ana tjetër, Eva dhe pasardhëset e saj, do ti nënshtroheshin dhimbjeve të lindjes dhe një marrëdhënie të tensionuar me burrin. Tek Zanafilla 3:16 Perëndia thotë se “Unë do të shtoj në masë të madhe vuajtjet e tua dhe barrët e tua; me vuajtje do të lindësh fëmijë; dëshirat e tua do të drejtohen ndaj burrit tënd dhe ai do të sundojë mbi ty”. Gruaja do të vazhdojë të dëshirojë të sundojë apo të kontrollojë mbi burrin por burri do të sundojë mbi të. Pasoja e Rënies për sa i përket martesës që nga ajo kohë ka qenë një përplasje ndërmjet sekseve, ku femrat kërkojnë kontroll dhe meshkujt ushtrojnë dominim.

Shpresa e Jetës

Por pikërisht në këtë moment rënie dhe mungese shprese, Perëndia ndihmoi, dha shpresë dhe shpëtim. Tek Zanafilla 3:15 lexojmë: Dhe unë do të shtie armiqësi midis teje dhe gruas, midis farës sate dhe farës së saj; fara e saj do të shtypë kokën tënde dhe ti do të plagosësh thembrën e farës së saj».Fara e gruas, që më pas kuptojmë se është Krishti, do të vijë dhe do t’ia shtypë kokën Satanit. Ky varg njihet si protoevangelion – ungjillëzimi i parë. Adami dhe Eva i besuan Perëndisë dhe premtimit të jë Shpëtimtari që do të vinte prej saj, dhe kur gruaja lindi për herë të parë, Adami e quajti gruan e tij Eva – nëna e tërë të gjallëve (Zan. 3:20d). Pra emri Evë përkthehet “jetë-dhënëse”.

Duhet vënë re kontrasti. Përmes rebelimit të saj, gruaja ishte bërë marrëse-jete, njerëzimi mëkatoi, paga e mëkatit është vdekja. Por për shkak të premtimit të Perëndisë për një Shpëtimtar që do të lindte prej saj, gruaja tani bëhet një dhënëse-jete.

Kjo jo vetëm në kuptimin biologjik por frymor. Adami dhe Eva ishin në një besëlidhje të re me Perëndinë. Një shpëtimtar do të vinte prej saj. Në këtë kontekst të ri, të rënë por me premtimin e një Shpëtimtari, gruaja kishte një rol të ri, një funksion të ri. Gruaja ka thirrjen hyjnore që të prodhojë jetë në çdo marrëdhënie dhe situatë. Pra gruaja nuk është thjesht e thirrur që të bëjë fëmijë, por të sjellë në jetë dhe ti japë jetë çdo marrëdhënie njerëzore, në familje, në kishë në shoqëri.

Kjo është një thirrje e re që i shtohet thirrjes që kishte për të qenë ndihmësja e burrit në thirrjen që ai ka prej Perëndisë. Në këtë kontekst vëmë re se si edhe para rënies, edhe pas rënies, qëllimi i mashkullit dhe femrës është që të jetojë e punojë për lavdinë e Perëndisë, ti nënshtrohet fjalës së Tij, të përhapë besëlidhjen e Tij shpëtuese në të gjithë botën, të ndërtojë një familje, një kishë dhe një civilizim (në atë renditje) sipas Fjalës së Perëndisë. Aty ku gruaja përmbush rolin e saj si ndihmuese dhe jetë-bërëse, aty familja dhe kisha lulëzon, forcohet dhe ka bekim.

Mbi këtë parim biblik, edhe ne si kishë lokale duhet të ndërtojmë shërbesën e grave në kishë. Dhe teksa do të përpiqemi që ta bëjmë këtë gjë së bashku, ne si kishë dhe çdo grua në këtë kishë duhet ti bëjë vetes katër pyetje:

  • A jam ndihmuese apo penguese në jetën e kishës?
  • A jam jetë-dhënëse apo jetë-marrëse përmes fjalëve dhe veprimeve të mia?
  • A po dishepullohem që të jem ndihmuese dhe jetë-prodhuese në kishë dhe familje?
  • A po dishepullizoj femrat e tjera që të jenë edhe ato ndihmuese dhe jetë-prodhuese në kishë dhe familje?

Në tërë këtë thirrje të madhe, hyjnore për nga origjina, burri dhe gruaja kanë të njëjtën vlerë, po funksione të ndryshme, dhe role komplimentuese. Ky është vizioni Biblik i mashkullitetit dhe feminitetit Biblik.

Për këtë arsye, kisha biblike, përqafon dhe promovon jo teoritë pagane / islamike të zhvlerësimit të gruas, por as edhe idetë moderne të egalitarizmit. Ne besojmë në mësimin biblik të komplimentarizmit. Ku qëndron ndryshimi?

Egalitarizmi thotë se burri dhe gruaja duhet të kenë të njëjtat role dhe funksione në mënyrë që të kenë të njëjtën vlerë. Dhe kështu sot shikon në televizor femra police që goditen nga demonstruesit nëpër protesta sikur të ishin meshkuj. Egalitarizmi nuk është emancipim. Egalitarizmi është një barrë dhe jo një bekim. Egalitarizmi është ti vendosësh mbi supet e gruas një barrë që ajo as nuk është e thirrur dhe as nuk është e krijuar që ta mbajë.

Por siç pamë, vullneti i Perëndisë është komplimentarizmi, që thotë se Perëndia tashmë i ka dhënë mashkullit dhe femrës të njëjtën vlerë, por u ka dhënë edhe funksione të ndryshme, që përputhin e përmbushin njëri-tjetrin. Burri dhe gruaja përputhen plotësisht dhe përmbushin plotësisht njëri-tjetrin. Ky është emancipimi i vërtetë, liria e vërtetë e gruas, vlera e vërtetë e saj: Vlera që Perëndia i ka dhënë asaj, dhe funksioni që Perëndia i ka dhënë asaj.

Në studimin e ardhshëm do ti shikojmë përsëri këto gjera por nga faqet e Dhiatës së Re.

 

Mrekullia në Kana të Galilesë – Gjoni 2:1-11

https://www.kishareformuardurres.org/wp-content/uploads/2019/03/01-Çfare-eshte-nje-mrekulli.pdf

 

Cili ishte konteksti i kësaj mrekullie?

 

 

A do të thotë kjo se Jezusi e pranon martesën si një institucion njerëzor?

 

 

Përse ishte atje edhe nëna e Jezusit?

 

 

Kush tjetër ishte atje?

 

 

Si mendoni, përse Maria iu drejtua Jezusit me fjalët «Nuk kanë më verë!»? (v. 3)

 

 

Çfarë iu referuar Jezusi në përgjigjen e Tij? (v. 4).

 

 

Si mendoni, a e njihte Maria fuqinë e birit të saj?

 

 

Kur duket se Jezusi ka refuzuar që të bëjë mrekulli dhe të shpalosë fuqinë e tij, çfarë bëri apo tha Maria? (v. 5)

 

Gjashtë enët prej guri që Judenjtë përdornin për pastrim mund të mbanin ndoshta 80-100 litra ujë secila! Cili ishte urdhri i Jezusit? Me se duhet që ti mbushnin shërbëtorët ato?

 

A kishte ndonjë dyshim në mendjen e shërbëtorëve mbi përmbajtjen e këtyre enëve? Përse?

 

 

Sa kohë iu desh ujit që të kthehej në verë? (v. 9)

 

 

A u bë kjo gjë në botën materiale apo frymore? A ishte kjo e dallueshme për  shqisat?

 

 

Nëse po, nga e dimë këtë sipat tekstit (v. 10)?

 

 

A e preku Krishti ujin, apo vetëm foli?

 

 

A është Jezusi një profet apo një apostull? (Shiko Veprat 3:11-26)

 

 

Si dëshmon kjo mrekulli se Jezusi vinte nga Perëndia?

 

 

Përse e bëri Jezusi këtë mrekulli? (v. 11)

 

 

Si i jep lavdi Jezusi, ky akt i fuqishëm e Tij?

 

 

Përse kjo mrekulli bëri që dishepujt e Tij ti besonin Jezusit?

 

 

Nëse kjo ishte mrekulli e parë e Tij, çfarë mendoni ju, se këta dishepuj dinin më parë për  Krishtin?

 

 

Si na e zbulon kjo mrekulli, fuqinë e Tij hyjnore, dhe që ishte i dërguar që të ishte Mesia?

 

 

Përmbledhje: “Tani për  herë të parë, Jezusi hap mantelin që ai pat hedhur mbi hyjninë e Tij kur u trupëzua në njeri, për  të na zbuluar diçka nga fuqia e tij e mbinatyrshme dhe nga natyrë e tij prej Perëndie” (J.C. Ryle).

Krishterimi është një besim gëzimi. Zoti ynë Jezus Krisht nuk sjell trishtim dhe hidhërim. Aty ku ai është, aty Ai prodhon gëzim, aty duhet të ketë ngazëllim. Prania e tij personale është veçoria e madhe e Ungjillit Biblik. Dhe kur ardhja e Krishtit në festën e martesës siguroi gjithçka që mungonte, ardhja e Zotit tonë në jetën e trishtuar nga mëkati jep përbërësin e nevojshëm për gëzimin e vërtetë dhe të qëndrueshëm. Ai na bën të plotë. A e njihni gëzimin që Krishti mund të sjellë? Mrekullia e tij e parë zbulon se kush është Ai, me qëllim që ju të mund të hyni në gëzimin e Tij!

 

Çfarë Është Një Mrekulli?

Qëllimi i këtij studimi është që të fitojmë një kuptim më të thellë në personin dhe veprën e Zotit Jezus Krisht, përmes një studimi më të thellë të mrekullive të Tij.

Mrekullitë që bëri Krishti nuk ishin vetëm për  bekimin e atyre që përfituan personalisht prej tyre, apo edhe të atyre personave që ishin dëshmitarë okularë të këtyre mrekullive, por edhe për  bekimin tonë sot. Mrekullitë e Krishtit siç na janë dhënë në Bibël kanë për  qëllim që të na komunikojnë të vërtetë frymore me aplikime të rëndësishme dhe personale dhe për ne sot. Këto të vërteta bekuese për çdo kohë e njeri, që vijnë nga dhe na dëshmojnë për  Zotin Jezus Krisht, dalin qartë në dukje kur studiojmë mrekullitë e Tij diçka më thellë se sa thjesht përmes një leximi sipërfaqësor.

Çfarë është një mrekulli biblike? Për një përkufizim të saktë nuk duhet ti drejtohemi fjalorëve apo leksikonëve, vetë Fjala e Perëndisë duhet të na e japë këtë përkufizim. Kur studiojmë mrekullitë në Bibël, ne zbulojmë se të gjitha apo kanë disa emërues të përbashkët. Bëhet fjalë për  gjashtë karakteristika ap gjashtë të vërtetë bazë që përsëritën në çdonjërën prej veprave të fuqishme të Krishtit, dhe të cilat vënë në dukje natyrën e Tij të vërtetë, si dhe qëllimin e veçantë për  të cilin Ai erdhi në tokë.

Gjithashtu, një studim i kujdesshëm i mrekullive Bible na con në përfundimin se ato nuk u ndodhë të gjithë gjeneratave të besimtarëve, por ishin për  përqendruara në disa momente të caktuara të historisë së shpëtimit, dhe më saktë në katër prej tyre. Grupi i parë i mrekullive ndodhi gjatë kohës së Moisiut. Grupi i dytë i mrekullive ndodhi gjatë kohës së profetëve Elija dhe Elisha disa shekuj më vonë. Grupi i tretë i mrekullive ndodhi gjatë shërbesës në tokë të Zotit Jezus Krisht, dhe grupi i katërt i mrekullive ndodhi gjatë kohës së Apostujve. Ndërsa studiojmë mrekullitë biblike, dhe veçanërisht ato të Krishtit, gjatë të vërteta do të dalin gjithnjë në pah:

  1. Çdo mrekulli është një akt dhe jo një proçes. Mrekullia ndodh menjëherë brenda një momenti! Një mrekulli e Perëndisë nuk është një ndërmarrje e stërzgjatur e Tij. Pra, një person që ka pësuar një infarkt në zemër, nuk mund të pretendojë se Perëndia e ka shëruar përmes një mrekullie, nëse ky shërim ka ndodhur gradualisht përgjatë gjatë muajve.
  2. Çdo mrekulli është kryer në botën fizike dhe jo frymore. Pra, edhe pse rilindja frymore mund të ndodhë vetëm nga Fryma e Perëndisë dhe nuk vjen nga njeriu, sepse ajo nuk kryhet në ambientin e jashtë fizik të njeriun por në shpirtin e tij ,rilindja nuk kategorizohet teknikisht si mrekulli. Sigurisht që një person të shpëtohet, duhet që fuqia hyjnore e Perëndisë të veprojë. Por sepse ky veprim ndodh në shpirtin frymor dhe jo në trupin fizik të njeriut, ne nuk mund ta kategorizojmë atë si një mrekulli biblike.
  3. Çdo mrekulli dëshmohet nga shqisat e njeriut (ajo shikohet, dëgjohet, preket, nuhatet apo shijohet). Sepse një mrekulli bëhet në botën e jashtme e fizike, ajo duhet që të jetë e dëshmueshme nga shqisat e njeriut. Ndërsa do të studiojmë mrekullitë e Zotit Krisht, ne do të zbulojmë se të gjitha ato ishin të observueshme dhe të dëshmueshme fizikisht. Ato nuk u bënë as në fshehtësi dhe as në botën frymore.
  4. Çdo mrekulli mund ta gjejë shpjegimin saj racional vetëm në veprimin personal të Perëndisë. Pra, një mrekulli është përtej shpjegimit njerëzor. Për  shekuj me radhë, skeptikët janë përpjekur që të tu japin një shpjegim materialist mrekullive të Perëndisë, por asnjëra prej tyre nuk mund të gjejë një shpjegim të vërtetë veçse në fuqinë hyjnore e vepruese të Perëndisë.
  5. Çdo mrekulli bëhet nga një drejtues i besimit, qoftë ai një profet, një apostull apo nga Zoti vetë. Në Bibël, asnjë nuk ka qenë në gjendje që të bëjë mrekulli, pa qenë më parë i dërguar nga vetë Perëndia.
  6. Çdo mrekulli konfirmon se një mesazh i dhënë nga profeti, apostulli apo Zoti Krisht vjen nga vetë Perëndia. Çdo mrekulli mbështet dhe akrediton atë mesazh apo mësim që shoqërohet me mrekullinë. Mrekullia pra, është vula e aprovimit që Perëndia i jep mesazhit të Tij.

Gjatë këtij studimi të mrekullive të Jezusit, ne do të zbulojmë se ato konformojnë që Ai është Profeti i vërtetë i dërguar nga Perëndia, në fak jo thjesht një profet, por Profeti i Perëndisë i premtuar përmes Moisiut (LiP. 18:15). Si rrjedhim, Ai duhet besuar kur Ai na flet për  vetën e Tij. Pra, një mrekulli është snjë akt i fuqishëm i Perëndisë, i bërë në botën e jashtme e fizike, e dëshmueshme nga shqisat e njeriut, i bërë nga një person i dërguar nga Perëndia, për  të konfirmuar mesazhin e tij.

Le të vëmë re tani, nëse mrekullitë e Krishtit përmbushin të gjatë këto aspekte të përkufizimit biblik.