Category: Pastorale

Kriteret Kërkojnë Ekzaminim

“Edhe këta le të vihen më parë në provë, pastaj ta kryejnë shërbesën e tyre po të jenë të patëmetë.” – 1 Timoteut 3:10

Domosdoshmëria e ekzaminimit dhe e testimit të kandidatëve për dhjak është fokusi dhe urdhri Apostolik i këtij vargu. Pesë kriteret e studiuara më sipër (1 Tim. 3:8-9), nuk kanë asnjë rëndësi pa urdhrin në vargun dhjetë. Nëse nuk ka një sistem që siguron se kandidatët për shërbesë i plotësojnë të tëra kriteret e kërkuara, atëherë kriteret janë thjesht fjalë boshe.

Vargu 10 është një fjali e plotë me dy cilësime. Së pari, dhjakët duhet të testohen e sprovohen përpara se sa ata të vajosen dhe instalohen si shërbëtorë zyrtarë në kishë. Cilësimi i dytë kërkon se cili dihet të jetë përfundimi i testimit.

Fjala Greke anegletos, përkthyer në shqip si “të patëmetë”gjendet edhe në listën e kritereve për pleqtë e kishës tek Titi 1:6-7. Pra Pali përdor të njëjtin fjalë për të përshkruar të njëjtin rezultat testimi, dhe rrjedhimisht edhe të njëjtin kusht për vajosje në shërbesë, për të dyja ofiqet zyrtare të kishës, pleqtë dhe dhjakët. Kjo konfirmohet edhe nga përdorimi i shprehjes “kai hutoi de” – “edhe këta”. “Edhe këta” heq një paralelizëm me peshkopët për të cilët flitet tek 1 Tim. 3:1-7. Pali thotë që “edhe këta,” dhjakët, duhet të ekzaminohen dhe testohen po në të njëjtën mënyrë si edhe ata, peshkopët.  Por edhe nëse nuk do të kishim këtë frazë lidhëse në origjinal, 1 Tim. 5:24-25 insiston se ekzaminimi dhe testimi i pleqve është i domosdoshëm. Dhe, sepse dhjaku dhe plaku janë dy ofiqet zyrtare në kishën e Krishtit, nëse për njërën kërkohet ekzaminim e testim, por kështu duhet të kërkohet edhe për tjetrën. Në fund të fundit, fakti që Perëndia vendos kritere për ofiq-mbajtësit në Kishën e tij, implikimi i domosdoshëm logjik është se ekzaminimi dhe testimi janë gjithashtu një domosdoshmëri.

Dhjakë të Patëmetë

Rezultati i testimi është që dhjaku, ashtu siç edhe plaku apo peshkopi duhet të jetë i patëmetë. Çfarë duhet të kuptojmë me këtë gjë? Me këtë, Bibla nuk kërkon që kandidati të jetë i pamëkatë në mënyrë që të kualifikohet për detyrë. Të gjitha janë mëkatarë, të gjithë janë të rënë, me përjashtim të Krishtit. Ai është i vetmi person me natyrë njerëzore që është i pamëkatë. Bibla nuk kërkon që dhjaku e presbiteri/peshkopi të jenë të pamëkatë por të patëmetë. Ndryshimi është i rëndësishëm. Të jesh i patëmetë do të thotë të jesh i paqortueshëm. Pra, kandidati për dhjak nuk e ka bërë vetën e tij për qortim, për shkak të fjalëve apo veprimeve që ka bërë e thënë kur nuk duhej, apo për shkak se nuk ka thënë e bërë kur duhej të kishte vepruar.

Të jesh i paqortueshëm nuk do të thotë që dhjaku është aq i shkathët sa i shpëton gjithnjë akuzave që i bëhen apo që din që tu shmanget atyre në një mënyrë apo në një tjetër. Dhjaku nuk duhet të jetë dikush që di se si të fshehë mëkatin dhe gjurmët e ligësive të tij, por personi që me të vërtetë, askush nuk ka se për se ta akuzojë në mënyrë të drejtë. Fjalët dhe veprimet e tij përputhen mirë me urdhëresat e Perëndisë, dhe se është e dallueshme që ai jeton për ti sjellë kënaqësi e lavdi Perëndisë me jetën e tij.

Le të marrim përshkrimin që i bëhet Jobit si ilustrim: “Në vendin e Uzit ishte një njeri i quajtur Job. Ky njeri ishte i ndershëm dhe i drejtë, kishte frikë nga Perëndia dhe i largohej së keqes” (Jobi 1:1). Ky mund të jetë një përkufizim i mirë Biblik se çdo të thotë të jesh i patëmetë apo i paqortueshëm. Dhjaku duhet të gjendet par ekzaminimit, që të jetë një burrë i ndershëm e i drejtë, që ka frikë nga Perëndia dhe që i largohet së keqes. Populli i Perëndisë duhet që të jetë në gjendje që ti thotë këto fjalë për të tërë pleqtë e dhjakët e kishës. Dhjaku duhet të jetë i paqortueshëm. Pra, askush nuk duhet të ketë një shkak të drejtë e biblik për ta qortuar apo akuzuar dhjakun publikisht për shkak të mëkateve të tij, ose të gojës, ose të veprimeve, ose të doktrinës. Thamë, që çdo i krishterë mëkaton përmes mendimeve, fjalëve, dhe veprimeve çdo ditë të jetës së tij/saj, deri në ditën e Krishtit apo të vdekjes. Mëkatet që janë të zakonshme për të gjithë njerëzit nuk e shkualifikojnë një burrë për të shërbyer në mënyrë zyrtare në kishë.

Xhon Kalvin e shpjegon kështu ndryshimin, kur ai komenton për peshkopin që duhet të jetë i patëmetë tek 1 Tim. 3:2:

“Qëllimi është që, dhjaku nuk duhet që të jetë i dallueshëm për rënie që do ti dëmtonin apo ulnin atij autoritetin. Sigurisht që nuk mund të gjendet asnjë njeri në këtë botë që nuk ka asnjë lloj mëkati apo gabimi. Por është një gjë që ai persona ta ketë ndërgjegjen e rënduar nga mëkatet e zakonshme që nuk ia dëmtojnë reputacionin, për arsye se të gjithë njerëzit e kanë këtë gjë, dhe është një gjë krejtësisht tjetër, që ai njeri të ketë një famë të keqe ndër të gjithë për shkak të përlyerjeve të tija apo për shkak të ndonjë rënie skandaloze në mëkat. Kështu, që peshkopit të mos i mungojë autoriteti, Pali urdhëron që ata që janë zgjedhur duhet të njihen për një emër të mirë e të respektuar, dhe pa asnjë mëkat të jashtëzakonshëm. Po kështu, Pali jo vetëm që po e instrukton Timoteun se çfarë lloj burrash duhet të zgjedhë, por edhe po i kujton të tërë atyre që aspirojnë që të jenë drejtues, që ata duhet të ekzaminojnë me kujdes jetën e tyre.”

Dhjakë të Testuar

“Edhe këta le të vihen më parë në provë, pastaj ta kryejnë shërbesën e tyre…” (1 Timoteut 3:10). Burrat që aspirojnë të jenë dhjakë, në fillim duhet të vihen në provë, të testohen, të ekzaminohen, më pas të vihen të kryejnë shërbesën e dhjakut. Pra, në fillim sprovimi pastaj shërbimi. Pa sprovim nuk ka shërbim. Ky është parimi dhe urdhri Biblik. “Edhe këta” heq vija paralele ndërmjet dhjakëve dhe peshkopëve. Pra, ashtu siç ata që dëshirojnë detyrën e peshkopit (vargjet 1-7), edhe ata që dëshirojnë detyrën e dhjakut, duhet të testohen përpara se sa të vendosen në detyrë nga kisha.

Termi dokimazo do të thotë të testosh, të ekzaminosh me kujdes, të vëzhgosh e shqyrtosh me imtësi. Burri që nuk i pëlqen që të tjetër të fusin hundët në punët e tij, nuk ka punë që të pretendojë të shërbejë si dhjak në kishë. Jeta e tij duhet të jetë një libër i hapur, aq më tepër që ai nuk ka asnjë mëkat skandaloz për të fshehur nga të tjerët.

Fokusi në këtë pasazh është pra, tek ekzaminimin e testimi dhe rezultati që del prej këtij testimi. Prova që ari është i pastër vjen përmes testimit dhe vlerësimit. Po kështu, Pali thotë se kisha lokale duhet ta testojë, ekzaminojë, vëzhgojë e shqyrtojë me imtësi atë burrë që është nominuar për dhjak.

Parimet e Ekzaminimit

Por Pali nuk na thotë se si duhet të jetë ky proces. Asnjë pasazh tjetër në Dhiatën e Re nuk na jep një strategji të saktë e të detajuar mirë se çfarë duhet të bëjmë. Por ajo që jemi në gjendje të zbulojmë janë disa parime kryesore.

Duhet të kuptojë se heshtja e Dhiatës së Re mbi procedurën e ekzaminimit është i rëndësishëm dhe instruktues. Kisha e Jezus Krishtit është një trup njerëzish të shpëtuar dhe të banuar nga Fryma e Shenjtë. Kisha e Jezus Krishtit është gjithashtu një kishë universale, në të cilën ka nga të gjitha ngjyrat, kontinentet, kombet e situatat. Një prej arsyeve që nuk na është dhënë një proces i detajuar ekzaminimi, është që kishat e ndryshme, të konteksteve të ndryshme, e që jetojnë në periudha të ndryshme kohore, të kenë lirinë dhe fleksibilitetin që të adoptojnë e aplikojnë të vërtetat e mrekullueshme të Perëndisë në përputhje me kontekstin ku ndodhet dhe shërben. Bashkësia lokale e Krishterë duhet të jetë në botë, por jo nga bota, një bashkësi që është radikalisht ndryshe nga bota, por megjithatë që kuptoj dhe i aplikohet situatës në të cilën gjendet. Një shembull është 1 Kor. 9:19-23. Perëndia e ka dizenjuar kishën lokale që të jetë e adaptueshme në çdo kulturë, funksion dhe situatë jete, dhe veçanërisht ndaj persekutimit.

Gjithashtu, mungesa e një procesi të detajuar ekzaminimi është edhe një shprehje praktike e lirisë së mrekullueshme që në cilën Krishti na ka thirrur.

Por sigurisht, që nga ana tjetër, parimet biblike nuk duhen harruar apo anashkaluar nën pretekstin e adaptimit apo të përshtatjes ndaj kontekstit ku jetojmë. 1 Kor. 9:19-23 nuk është një justifikim dhe as një parim për të qenë relativist apo pragmatist, dhe as për të lejuar botën dhe parimet e saj për të na instruktuar apo dominuar mënyrën e bërjes së gjërave në kishë. Braktisja e parimeve biblike që na janë zbuluar nga Perëndia do të sjellë gjithnjë vdekjen e kishës lokale dhe njollosjen e emrit të Krishtit, humbjen e ndryshimit ndemjet Kishës dhe Botës, dhe si përfundim edhe pakënaqësinë  Atit. Disa nga parimet rregullatorë që vëmë re në Bibël, për sa i përket procesit të ekzaminimit, përzgjedhjes dhe shugurimit e instalimit të dhjakëve në detyrë janë si më poshtë:

Presbiterët/peshkopët duhet të jenë ata që drejtojnë procesin.

Tek Veprat 6 lexojmë se ishin Apostujt ata që nisën procesin e përzgjedhjes së dhjakëve në bashkësi. Lexojmë, “Atëherë të dymbëdhjetët, pasi mblodhën numrin e madh të dishepujve, thanë: ‘Nuk është mirë që ne të lëmë fjalën e Perëndisë për të shërbyer nëpër tryeza. 3 Prandaj, vëllezër, kërkoni midis jush shtatë burra, me dëshmi të mirë, të mbushur me Frymën e Shenjtë dhe me urtësi, të cilëve do t’ua besojmë këtë detyrë’,” (Vep. 6:2-3).  Pra, ishin ata që drejtonin përmes shërbimit të fjalës dhe lutjes, Apostujt, ata që morën iniciativën për zgjedhjen dhe caktimin e dhjakëve të rinj. Sot, me kalimin e kohës apostolike, parimi ngelet i njëjtë. Ata që shërbejnë përmes shërbimit të fjalës dhe lutjes, që janë presbiterët/peshkopët, ata duhet që të drejtojnë, iniciojnë dhe mbikëqyrin për ta çuar deri në fund procesin në fjalë. Çfarë vënë re në këtë pasazh është se:

  1. ishin Apostujt ata që mblodhën kishën në një takim “biznesi”;
  2. ishin apostujt ata që caktuar numrin ekzakt të dhjakëve që nevojiteshin;
  3. ishin apostujt ata që instruktuan kishën se çfarë të bënin, të zgjidhnin nga mesi i tyre;
  4. ishin apostujt ata që caktuan që të zgjedhurit duhej të ishin burra;
  5. ishin apostujt ata që madje përcaktuar se çfarë kriteresh këta dhjakë duhej të kishin;
  6. ishin Apostujt ata që pas zgjedhjes së të shtatëve nga bashkësia e Jerusalemit, do ti caktonin këta dhjakë në shërbesë.

Gjashtë pikat e mësipërme, që shërbejnë edhe si parime rregullatorë se si duhet të kryhet procesi, u iniciuan të tëra nga ata që i shërbenin bashkësisë përmes shërbesës së Fjalës dhe lutjes.

Po kështu, sipas 1 Tim. 3:1 dhe Titit 1:5, kisha lokale duhet të zgjedhë e të ketë mbikëqyrës. Mbikëqyrësit, peshkopi, nga përkufizimi i detyrës, ka për qëllim mbikëqyrjen dhe drejtimin e kishës. Sipas 1 Tim. 5:17, presbiterët janë ata që duhet të drejtojnë çështjet e kishës, “Pleqtë që e drejtojnë” është shprehja që përdor Pali. Janë pleqtë ata që drejtojnë. Kaq e rëndësishme është drejtimi I procesit të përzgjedhjes dhe ekzaminimit të burrave për dhjakë, sa që presbiterët/peshkopët duhet të jenë të përfshirë mirë dhe plotësisht në këtë proces.

Jeta ka treguar që nëse barinjtë e kishës nuk marrin iniciativën për të drejtuar dhe shtyrë përpara ndryshimet që ata kanë për qëllim, asgjë pozitive nuk do të ndodhë në jetën e kishës lokale.

Bashkësia duhet që të jetë e përfshirë në mënyrë aktive në këtë proces.

Gjashtë parimeve të mësipërme nga Vep. 6:2-3 u shtohet edhe një parim i shtatë:

vii. Bashkësia duhet të jetë e përfshirë aktivisht në proces.

Pavarësisht nga gjashtë parimet e para rregullatorë, një gjë është e qartë nga Dhiata e Re: presbiterët/peshkopë nuk duhet të sillen si diktatorë, burokratë apo si një oligarki sunduese. Pjetri shkroi se pleqtë nuk duhet të sundojnë me një dorë të hekurt: “U bëj thirrje pleqve që janë midis jush…ruani tufën e Perëndisë që është midis jush, duke e mbikëqyrur jo me detyrim, por me dëshirë…jo si zotëronjës mbi ata që ju janë besuar” (1 Pjet. 5:1-3). Ndryshe nga këshilla, që një misionar i huaj kishë-mbjellës, i një organizatë të respektuar botërisht që shërben në Shqipëri, i dha një pastori të ri Shqiptar që e la si zëvendësues prapa, Shqiptarët nuk kanë nevojë për diktatorë. Diktatorët e korruptuar na kanë bërë ky popull që jemi. Kisha në Shqipëri ka nevojë për drejtues sipas Biblës dhe zemrës së Perëndisë. Këta janë ata drejtues dhe kisha lokale që Perëndia bekon.

Si rrjedhim, një pleqësi e mirë, dëgjon me kujdes këshillimin dhe urtësinë e besimtarëve të të gjithë kishës. Një pleqësi e mirë përfshin në mënyrë aktive tërë kishën në përzgjedhjen, trajnimin dhe testimin e dhjakëve të rinj.

Në fakt, konteksti i 1 Tim. 2:10 ka instruktimin që Pali i dërgon tërë kishës në Efes në përgjithësi (1 Tim. 2:1-3;16). Çdo njeri në kishë duhet ti dijë kriteret e karakterit të dhjakut biblik. Po kështu, e tërë kisha është e detyruar që ti shikojë këto parime biblike të aplikuara siç duhet. Si rrjedhim, parimi tjetër që del nga ky kontekst është ky:

(viii) Pleqësia duhet të instruktojë tërë kishën mbi cilësitë, detyrat dhe procesin e përzgjedhjes së dhjakëve të rinj.

Nëse dikush nga bashkësia sjell akuza ndaj burrave të nominuar nga bashkësia, pleqësia duhet ti marrë në shqyrtim këto akuza për të parë nëse ato janë biblike, në përputhje me çfarë thamë me sipër në pjesën e parë të këtij kapitulli. Nëse akuzat janë pa bazë ato duhet injoruar. Por asnjë kandidat për dhjak nuk i duhet mohuar mundësia për të shërbyer si i tillë në kishë, thjesht sepse një apo më shumë persona në kishë janë kundra kandidatit thjesht për arsye apo preferencë personale. Akuzuesit duhet të japin arsye biblike për refuzimin e kandidaturës. Vlerësimi i kandidatëve të rinj nuk është konkurs popullariteti, por një testim karakteri dhe dhuntish në përputhje me Shkrimin e Shenjtë. Nga ana tjetër, nëse një person i vetëm ka akuza të provuara dhe me bazë biblike mbi kriteret e kandidatit, ky i fundit duhet nxjerrë nga kandidimi, pavarësisht se shumica e bashkësisë e dëshiron që ta ketë dhjak. I vetmi standard në Kishën e Krishtit për bërjen e gjërave është Fjala e Krishtit dhe jo preferencat e shumicës. Kisha nuk është demokraci, por monarki. Krishti është Mbreti i saj, dhe gjërat do të bëhen siç do dhe thotë Ai.

(ix) Koha është miku i procesit.

Një gjë është e sigurt. Nëse kandidati për dhjak ka qenë anëtar i asaj bashkësie lokalë për një kohë të konsiderueshme, atëherë karakteri dhe aftësitë e tij mund të njihen mirë nga të gjithë. Në të rast, vitet e jetës së përbashkët në komunitet si pjesë e saj, e kanë testuar dhe provuar kriteret e tij për shërbesë.

Por një burrë që nuk ka qenë për shumë kohë anëtar i asaj bashkësisë, por i një bashkësie tjetër, dhe është larguar asaj për arsye jo të mëkatshme, dhe ka lënë pas një emër të mirë për veten e tij, gjithashtu mund të kualifikohet për shërbesë, dhe ato vite apo referenca që merr prej kishës së mëparshme, mund ti quhen për sprovë e testim. Precedentin për këtë praktike e kemi nga faqet e Dhiatës së Re. Shpesh herë, Apostulli Pal do të dëshmonte për karakterin dhe dhuntitë e provuara të një personi që ai e dërgonte të shërbente në një bashkësi tjetër që nuk e njihte personin që dërgonte Pali. Letra drejtuar Kolosianëve 4:7-8 na jep një shembull: “Tikiku, vëllai i dashur, dhe shërbenjës besnik, dhe shoku im i shërbimit në Zotin, do t’jua tregojë gjithçka lidhur me mua; 8 unë e dërgova te ju pikërisht për këtë arsye, që të njoh situatën tuaj dhe të ngushëllojë zemrat tuaja, bashkë me Onesimin, vëlla besnik dhe i dashur, që është nga tuajt; ata do t’ju tregojnë juve të gjitha gjërat e këtushme.” Po kështu, tek Veprat 9, lexojmë se si Barnaba dëshmoi për besimin e vërtetë dhe shërbimin shembullor të Palit përpara tërë Apostujve që ishin në Jerusalem, me qëllim që këta ta pranonin Pali si një dishepull i vërtetë i Jezus Krishtit (Vep. 9:20-30).

Duhet të ketë trajnim dhe ekzaminim të qëllimshëm të kandidatëve.

Procesi i testimit dhe ekzaminimit të kandidatëve mund të ndryshojë nga bashkësia në bashkësi, apo nga konteksti në kontekst. Por gjithnjë, testimi duhet të jetë i kombinuar me instruktimin. Kandidatët duhet ta kenë të qartë se çfarë do të kërkohet prej tyre si dhjakë, cila do të jenë detyrimet e tyre, cilat do të jenë të drejtat dhe privilegjet e tyre. Dhjakët duhet të jenë të instruktuar në doktrinën e Krishterë, që është edhe një prej pesë kritereve për të qenë dhjak. Dhjakët duhet të jenë të instruktuar edhe mbi mënyrat, rregulloret e brendshme, dhe vendimet e mëparshme që pleqësia apo dhjakët e mëparshëm kanë marrë për mbarëvajtjen e punës. Dhjakët duhet të instruktohen mbi marrëdhënien e tyre me pleqësinë, me kishën në të cilën do të shërbejnë, si dhe me kishat e tjera rajonale. Kjo periudhë trajnimi mund (dhe duhet) të zgjatet disa muaj, pse jo edhe një vit të tërë, deri sa dhjakët e rinj të jenë vërtetë gati për të shërbyer siç duhet. Pra, parimi tjetër është:

(x) Duhet të ketë trajnim dhe ekzaminim të qëllimshëm të kandidatëve.

Por trajnimi nuk duhet të përfshije vetëm studimin, por edhe praktikën. Ata duhet të përfshihen në ndihmën e dhjakëve të vjetër apo pleqësisë, vizitat në shtëpi të sëmurëve apo të të varfërve së bashku me pastorin e kishës apo pleqtë e saj, etj. Në këtë mënyrë, pleqësia dhe bashkësia do të jenë në gjendje për ti ekzaminuar e testuar siç duhet ata burra që janë nominuar për të shërbyer si dhjakë në kishë. Nëse kandidatët e provojnë veten që kanë vërteta thirrje për atë shërbesë, që kanë dhunti e zemër, që kanë njohuri e urtësi, që dinë të bashkëpunojnë me të tjerët dhe nën pleqësinë, atëherë kisha dhe pleqësia duhet që ti veçojë ata përmes shugurimit dhe instalimit në detyre, si dhjakët e kishës.

I tërë procesi duhet mbajtur fort në lutje.

Jeta e kishës varet nga zgjedhja e vendimet që ajo bën. Pleqësia dhe bashkësia ka nevojë për urtësi për të parë se kë ka thirrur Perëndia, se mbi cilin burrë të bashkësisë ai ka vendosur dorën e tij. Gjëja e fundit që kishat e reja në Shqipëri kanë nevojë, është që të bëjnë zgjedhje të gabuara e që nuk janë në përputhje me planin dhe thirrjen e Perëndisë. Aq më tepër, që çdo gjë që bëhet pa lutje agjërime nuk ka shumë shans që të bekohet nga Perëndia.  Bashkësia duhet të lutet për një gjykim të paanshëm, për ndriçim dhe urtësi frymërore. Ajo duhet të dëshirojë vullnetin dhe kënaqësinë e Perëndisë dhe jo të sajën. Dhjakonata është puna e Perëndisë, e thirrur për të bërë punën e Perëndisë, dhe puna e Perëndisë ka nevojë që të mbahet fort në lutje dhe për një kohë të gjatë përpara se sa ajo të jetë gati dhe të bekohet.

Dhjakë të Zyrtarizuar

Parimi i fundit i procesit të zgjedhjes, testimit dhe instalimit të dhjakëve të rinj është pikërisht shugurimi dhe instalimi i tyre në detyrë nga pleqtë/peshkopët e kishës.

(xi) Presbiterët/peshkopët duhet të shugurojnë e instalojnë zyrtarisht në detyrë kandidatët e zgjedhur nga bashkësia dhe të testuar e instruktuar nga të gjithë ata.

Tek Veprat 6:6 lexojmë: “I paraqitën pastaj përpara apostujve, të cilët, mbasi u lutën, vunë duart mbi ta.” Pra, pasi Apostujt dhanë numrin e saktë të dhjakëve që kërkoheshin, pasi morën iniciativën, pasi instruktuan kishën mbi kriteret që këta burra duhej të kishin, kisha zgjodhi. Por më pas, bashkësia i nxori këta të zgjedhur përpara Apostujve që ata ti shuguronin dhe instalonin zyrtarisht në shërbesë. Apostujt më pas, u lutën për të Shtatët duke vendosur duart e tyre mbi ta. Ky është procesi i shugurimit e i instalimit zyrtar në detyrë. Lutja me vënien e duarve mbi ata që do të shërbejnë është “ceremonia” (nëse mund të përdorim këtë term) publike dhe zyrtare e veçimit të personave për shërbesë (siç e shikojmë edhe tek Vep. 13:3 dhe 1 Tim. 4:14; 5:22). Kisha dhe puna e Perëndisë nuk është një shoqatë sekrete. Çdo gjë duhet bërë publikisht, aq më tepër veçimi e caktimi i atyre që do ti shërbejnë publikisht Krishtit dhe Kishës së tij.

Pesë Cilësitë Kryesore të Dhjakut

“Gjithashtu dhjakët duhet të jenë dinjitozë, jo me dy faqe në fjalë, të mos jepen pas verës së tepërt, të mos lakmojnë fitime të paligjshme, 9 dhe ta ruajnë misterin e besimit me ndërgjegje të pastër.” – 1 Timoteut 3:8-9

Apostujt, si të Dymbëdhjetë ashtu edhe Pali, insistojnë që ata që i shërbejnë kishës zyrtarisht, ata dhe duhet të përmbushin disa kritere morale dhe shpirtërore (Veprat 6 dhe 1 Tim 3). Ashtu siç asnjë njeri në këtë botë nuk ia beson fëmijët dhe paratë një njeriu t panjohur dhe të paprovuar më parë, ashtu edhe kisha nuk duhet që t’ia besojë pasuritë dhe nevojtarët e saj njerëzve të panjohur dhe të paprovuar më parë. Kriteret morale që Pali i kërkon si të domosdoshme për çdo dhjak janë:

(i) dinjitozë

(ii) jo me dy faqe në fjalë

(iii) të mos jepen pas verës së tepërt

(iv) të mos lakmojnë fitime të paligjshme / turpshme

(v) të ruajnë misterin e besimit me ndërgjegje të pastër

Ne mund ti përmbledhim këto kritere duke thënë se dhjakët duhet të jenë njerëz me integritet dhe vet-kontroll të cilët jetojnë në përputhje të plotë me mësimin biblik. Duke përdor terminologjinë e Veprave 6, dhjakët duhet të jenë “burra me dëshmi të mirë, të mbushur me Frymën e Shenjtë dhe me urtësi.” Që do të thotë, se ata duhet të jenë burra të kontrolluar e sunduar nga Fryma e Shenjtë e Perëndisë- jo nga paraja, alkooli apo një gjuhë e shfrenuar. Jetët e tyre duhet të shpalosin Frymën e Shenjtë. Përse? Sepse vetëm ata burra të mbushur me Frymën e Shenjtë mund të jenë të ndjeshëm ndaj nevojave të bashkësisë, parimeve të Perëndisë dhe drejtimit të Frymës së Shenjtë. Vetëm ata mund të shpalosin e reflektojnë dashurinë dhe mëshirën e Krishtit. Vetëm ata nuk do ta turpërojnë kishën duke shfrytëzuar nevojtarët dhe të dobëtit duke menduar për reputacionin, idetë dhe avancimin personal. Le ti studiojmë këto pesë kritere me radhë.

Dinjitozë: I denjë për Respekt

“Gjithashtu dhjakët duhet të jenë dinjitozë…”– 1 Timoteut 3:8

               Kriteri i parë për të qenë dhjak është të qenit dinjitoz. Termi në greqisht është diçka i vështirë për ti gjetur ekuivalentin në shqip, por e parafrazuar, mund të themi se dhjaku duhet të jetë një burrë që e meriton apo është i denjë respektin e bashkësisë së tij. Ai duhet të jetë fisnik e shpirtmadh. Ai duhet që të ketë kujdes që të mos kthejë çdo gjë në shaka, dhe të jetë serioz për gjërat serioze dhe të rëndësishme. Stefani, një prej të Shtatëve, na është përshkruar si një njeri i nderuar dhe i respektuar prej të gjithëve në bashkësinë e Jerusalemit, siç lexojmë tek Vep 6. Që të jetë i tillë, dhjaku duhet të jetë i paturpëruar për shkak të jetës që bën. Nëse dhjaku mund të akuzohet me të drejtë për një mëkat të rëndë publik, ai nuk e meriton apo nuk është i denjë për nderimin e njerëzve, dhe bashkësia nuk do ta respektojë. Bashkësia duhet të ketë dashuri e admirim për dhjakun.

            Kështu, kriteri që cakton Pali për dhjakun, “të jenë dinjitozë,” korrespondon me kriterin që patën vënë të Dymbëdhjetë tek Vep. 6:3, me dëshmi të mirë. Kjo dëshmi ishte për shkak të karakterit të tyre të mirë, perëndishmërisë personale, dhe aftësive të tyre për të administruar siç duhet familjet dhe popullin e Perëndisë. Në thelb dëshmia është diçka publike. Pra karakteristikat e tyre të mira duhej të ishin të çertifikueshme nga dëshmia publike. Veprat 6:3 shton se dhjakët duhet të jenë “me urtësi.” Njerëzit që kanë urtësi janë ata që të imponojnë respekt. Një burrë që nuk reflekton urtësi në jetën, fjalët dhe veprimet e tij nuk mund të jetë dhjak.

            Urtësia për të cilën bëhet fjalë nuk ka të bëjë me volumin apo me tonin e zërit, me aftësinë për të mos shkaktuar sherre apo me mungesën e dëshirës për të bërtitur nëpër ambientet e kishës apo të shtëpive ku shërben. Urtësia në Bibël ka të bëjë me gjykimin e mirë në të tëra çështjet shpirtërore dhe praktike. Tek 1 Kor. 6:5, Pali e përkufizon urtësinë me aftësinë për të gjykuar mirë. Të ndihmuarit e njerëzve kërkon shumë urtësi, shumë gjykim të mirë për të vendosur me drejtësi se kush duhet të përfitojë ndihmën nga kisha, në cfarë mase, në cfarë mënyre dhe për sa kohë. Nga njëra anë dhjaku duhet të ndihmojë ata në nevojë, por nga ana tjetër as nuk duhet që ndihma që jep të shkaktojë varësi ndaj kishës nga ana e të varfërve apo abuzim prej të tjerëve. Problemet e të varfërve dhe të lënduarve të kësaj bote janë komplekse, dhe është e lehtë për ti thjeshtësuar gjërat kur në fakt nuk duhet. Është e vështirë për të qenë në të njëjtën kohë edhe i drejtë edhe bujar, edhe praktik edhe i përgjegjshëm.

            Një prej pastorëve dhe teologëve të parë Ungjillor apo Protestant që rizbuloi dhe artikuloi mësimin biblik të dhjakonatës ishte Reformatori i famshëm në Gjenevë, Xhon Kalvin. Ai shërbeu si një prej pastorëve të qytetit në një kohë kur Qytet-Shtetin e Gjenevës e kishte pllakosur varfëria, sëmundjet dhe refugjatët që kishin dyfishuar e madje trefishuar popullsinë e qytetit. Duke i njohur mire dhe personalisht problemet pastorale të kishës dhe sfidat e dhjakëve të tij, ai shkroi:

Është e rëndësishme që dhjakët të jenë të bekuar jo vetëm me hiret e tjera të Frymës, por sigurisht që edhe me urtësi, sepse pa të, detyrave  tyre nuk mund të kryhet me sukses. Dhjakët duhet të ruhen jo vetëm ndaj mashtruesve dhe hileqarëve, që për shkak të përtacisë duan të thithin pasuritë e të tjerëve dhe të parazitojnë në kurriz të tyre, duke marrë ato gjëra që mund tu shkojnë të varfërve të vërtetë, por ata duhet të ruhen edhe nga ngatërrestarët, akuzuesit dhe thashethemexhinjtë që e kanë për zakon që të bëjnë pa pushim komente për të tjerët edhe kur nuk ka arsye për të folur. Sepse detyra e dhjakut, është jo vetëm e vështirë, por edhe e ekspozuar ndaj ankesave dhe llafeve të kota.

Jo me dy faqe në fjalë

“Gjithashtu dhjakët duhet të jenë…jo me dy faqe në fjalë…”– 1 Timoteut 3:8-9

Asgjë nuk e shkatërron bashkësisë e Krishterë më shpejtë se sa mungesa e të vërtetës, bollëku i gënjeshtrave, e fryma e mashtrimit që shkakton mosbesim e përçarje në mes të besimtarëve. Për këtë arsye, shërbëtorët e besuar me administrimin e financave dhe me dhënien e ndihmës ndaj nevojtarëve dhe të varfërve, duhet të jenë njerëz të sinqertë, dhe të besueshëm. E përkthyer literalisht në shqip, termi në origjinal dilogos (di-dy, logos-fjalë) përkthehet “me dy fjalë.” Pali ndalon jo thjesht të folurin me dy kuptime, por gënjeshtrën, mashtrimin, manipulimin dhe pandershmërinë në të folur. Prapa një gjuhe mashtruese fshihet një mendje mashtruese dhe një zemër e ligë.

Fatkeqësisht, shumë drejtues të Krishterë kanë demonstruar se nuk mund tu marrësh asnjë fjalë për bazë, veçanërisht kur bëhet fjalë për financat. Sipas standardit të Perëndisë njerëz të tillë nuk kualifikohen për të qenë peshkopë apo dhjakë në kishë. Dhjaku duhet të jetë njeri i besës dhe i fjalës që jep. Ai duhet të bëjë atë që thotë. Le të jetë fjala “po” me të vërtetë “po,” dhe fjala “jo” me të vërtetë “jo!” Pali u tha të njëjtën gjë Korintasve, edhe pse në kontekstin më të gjerë të shërbesës apostolike, Pali insistoi se dëshmia e tyre ndaj kishave, fjala e tyre kishte qenë po aq e besueshme dhe po aq besnike sa edhe premtimet e Perëndisë ndaj njeriut: “fjala jonë ndaj jush nuk ka qenë po dhe jo” (2 Kor. 1:17-20). Jezusi i urdhëroi ndjekësit e tij që të mos ishin “me dy fjalë” kur u tha: “Por fjala jote të jetë: Po, po; jo, jo; gjithçka më tepër vjen nga i ligu” (Mat. 5:37).

Kuptohet që duhet të diferencojmë pamundësinë nga pandershmëria. Dhjaku mund të premtojë diçka, por për shkak të Providencës së Perëndisë, të vështirësive të jetës së përditshme dhe të gjërave të papritura që janë aq të shpeshta në Shqipëri, ai të mos arrijë që të përmbushë detyrën apo një premtim apo plan të bërë. Kjo është ndryshe nga neglizhenca e pajustifikueshme dhe e shpeshtë e detyrës. Kjo lloj neglizhence, lënia e qëllimshme në rrenë e të tjerëve, mashtrimi e premtimet boshe e shkualifikojnë një burrë për detyrën dinjitoze të dhjakut.

Të mos jepen pas verës së tepërt

“Gjithashtu dhjakët duhet të…mos jepen pas verës së tepërt…” – 1 Timoteut 3:8

Në Greqishten e vjetër, teksti në origjinal thotë se dhjaku nuk duhet t’ia përkushtojë veten, apo ta okupoje veten me verën e tepërt. Pali përdor të njëjtin term tek 1 Tim. 4:13 ku thotë, “Kushtoju leximit, këshillimit dhe mësimit derisa të vij unë.” Pali dëshiron që Timoteu ti përkushtohet apo ta mbushë kohën e tij me studim e predikim.

Të njëjtin folje përdor Pali edhe këtu. Pali i thotë Timoteut se dhjaku nuk duhet të jetë i përkushtuar pas verës, apo duke e përgjithësuar, pas alkoolit të tepërt. Bibla përmban shumë paralajmërime ndaj abuzimit me alkoolin apo kundra dehjes. Fjalët e Urta 23:29 i përshkruan këta persona si ata “që ndalen gjatë pranë verës, për ata që kërkojnë verë të fortë.” Isaia 5:11, 22; Fjalët e Urta 23:30-35; Osea 4:11; etj përshkruajnë vullnetin e Perëndisë për popullin e tij për sa i përket dehjes. Fjalët e Urta 20:1 thotë se, “vera është tallëse, pija dehëse është e turbullt dhe kush jepet pas tyre nuk është i urtë.” Por dhjaku duhet të ketë urtësi, ky ishte kriteri që studiuam më lart. Dhe dhjaku i urtë nuk lejon që të dominohet nga alkooli. Kjo përfshin si rastet kur dhjaku pinë tepër rrallë, por kur konsumon alkool dehet me apo pa qëllim, ashtu edhe rastet kur dhjaku dehet shpesh, dhe kështu është praktikisht nën skllavërinë e alkoolit. Përkundrazi, Pali jo vetëm që urdhëron që asnjë prej popullit të Perëndisë nuk duhet të dehet me alkool apo çfarëdo substance tjetër dehëse apo droguese, por madje duhet të kërkojë të kundërtën. Dhjaku duhet të jetë i mbushur me Frymën e Shenjtë (Efe, 5:18), veçanërisht kur kujtojmë se një prej cilësive të detyrueshme që të Dymbëdhjetë kërkuan prej të Shtatëve ishte që ata të ishin njerëz të mbushur me Frymën (Vep. 6:3).

Dehja është mëkat, dhe në Dhiatën e Re, dehja e përsëritur kërkon disiplinimin nga drejtuesit e Kishës (shiko 1 Kor. 5:11; 6:9-10; Gal. 55:21; Efe. 5:18; 1 Pje. 4;3). Bibla nuk ndalon përdorimin absolut të alkoolit. Është Zoti vetë ai që jep verën. “Ai bën që të rritet bari për bagëtinë dhe bimësia në shërbim të njeriut, duke nxjerrë nga toka ushqimin e tij, 15 dhe verën që gëzon zemrën e njeriut, vajin që bën të shkëlqejë fytyra tij dhe bukën që i jep forcë zemrës së njeriut” (Psa. 104:14-15). Madje Krishti vetë prodhoi verë në mrekullinë e parë që ai bëri, gjatë një dasme në Kana të Galilesë (Gjoni 2). Më pas, Jezusi do të përdorte vrën si një prej dy elementeve të Darkës së Zotit, si një shenjë dhe ceremoni që duhet përdorur seri sa të kthehet ai. Po kështu, Pali instrukton më pas Timoteun: “Mos pi më ujë, por përdor pak verë për stomakun tënd dhe për sëmundjet e tua të shpeshta” (1 Tim. 5:23). Shkrimi i Shenjtë shpreh bekimet e besëlidhjes së Perëndisë në këtë mënyrë; “Ndero Zotin me pasurinë tënde dhe me prodhimet e para të çdo të ardhure që ke; 10 hambarët e tu të grurit do të jenë plot e përplot dhe vozat e tua do të gufojnë me musht” (Fja.Urta 3:9-10). Vera është një prej dhuratave të Perëndisë dhe duhet përdorur për lavdinë e Perëndisë.

Por Bibla ndalon dehjen që vjen si pasojë e abuzimit të saj. Madje Shkrimi e dënon dehjen duke thënë se pijanecët nuk do të trashëgojnë Mbretërinë e Perëndisë (1 Kor. 6:9-10). Pra, një personi që ka problem me alkoolin nuk mund ti besohet detyra e dhjakut dhe përgjegjësitë e privilegjet që rrjedhin prej saj. Një prej pasojave të dehjes së drejtuesve është harrimi, neglizhimi e abuzimi i detyrës:

Nuk u shkon mbretërve, o Lemuel,

Nuk u shkon mbretërve të pinë verë,

As princave të dëshirojnë pije dehëse,

Sepse duke pirë do të harrojnë ligjin

Dhe do të shtrembërojnë të drejtën e të pikëlluarve (Fjalët e Urta 31:4-5)

Sepse alkooli ndikon gjykimin e burrit dhe aftësinë e tij për të kontrolluar fjalët dhe veprimet e tij, Perëndia urdhëroi Aaronin dhe bijtë e tij kështu: “Mos pini verë as pije dehëse as ti as bijtë e tu, kur do të hyni në çadrën e mbledhjes, që të mos vdisni; do të jetë një ligj i përjetshëm për të gjithë brezat tuaj, 10 me qëllim që të mundni të dalloni midis të shenjtit dhe profanit, midis të papastrit dhe të pastrit, 11 dhe të mundni t’u mësoni bijve të Izraelit të gjitha ligjet, që Zoti u ka dhënë atyre me anë të Moisiut” (Lev. 10:9-11, shiko edhe Isaia 5:20-25; 28:1, 7-8; 56:9-12, Eze. 44:21).

Dehja dhe përkushtimi ndaj alkoolit është një problem moral dhe shpirtëror. Në thelb është ose eskapizëm ose abdikim. Eskapizëm është dëshira për ti ikur realitetit ku personin ndodhet, në vend që të ketë guximin për tu ballafaquar me të dhe për ta ndryshuar atë. Për disa të tjerë, dehja është përpjekja për të mbushur atë zbrazëtirë shpirtërore që vetëm Perëndia mund ta mbushë. Për disa të tjerë, dehja është abdikim, pra pafuqia për ti rezistuar tundimit të alkoolit dhe kënaqësive të saj, që është e kundërta e kërkimit të shenjtërisë dhe e mortifikimit të gjymtyrëve të mëkatit në personin e dhjakut. Për të tëra këto arsye, themi se dehja e shpeshtë është një problem moral dhe shpirtëror dhe që kërkon disiplinimin kishtar.

Le të mos jemi naivë për sa i përket ekzistencës së dehjes ndër drejtues kishash. Ky autor ka njohur mjaft raste kur pastorë të njohur, e madje miq të afërm kanë humbur shërbesën e tyre për shkak të përkushtimit ndaj alkoolit që u ka hapur rrugën më pas problemeve të tjera morale, duke përfunduar madje edhe pas hekurave të burgut.

Dehja e dhjakut i hap rrugë problemeve, neglizhimeve dhe abuzimit, dhe eventualisht edhe turpërimit të emrit të Krishtit dhe të kishës lokale. Dhjaku, që nga detyra ka për qëllim që të demonstrojë dashurinë e Krishtit për të tjerët, duhet të jetë në kontroll të plotë të jetës së tij. Parimet dhe shpjegimet e mësipërme nuk kanë të bëjnë vetëm me përdorimin e alkoolit por edhe të çdo lloj substance narkotike. Në fakt, parimet e mësipërme i aplikohen edhe mëkateve të tjera të ngjashme me dehjen dhe që kanë të bëjnë me stomakun, siç është grykësia.

Të mos lakmojnë fitime të paligjshme / turpshme

“Gjithashtu dhjakët duhet…të mos lakmojnë fitime të paligjshme…”– 1 Timoteut 3:8

Në tekstin në Greqisht, Pali përdor një mbiemër të përbërë nga fjalët “fitim” dhe “turpshëm”. Edhe pse një nga përkthimet në shqip shkruan se dhjakët duhet të “mos lakmojnë fitime të paligjshme,” përkthimi i duhur është “fitime të turpshme.”

Le të vëmë re disa parime. Së pari, diçka mund të jetë e ligjshme por në të njëjtën kohë moralisht e turpshme sipas standardit të Perëndisë. Shembull: Është plotësisht e ligjshme sot në Shqipëri, për një mjek gjinekolog që të bëjë aborte. Por pavarësisht se çfarë thotë Shteti, Perëndia e urren abortin dhe e dënon atë që e kryen atë apo e bën të mundur atë. Si rrjedhim, një mjek gjinekolog që kryen aborte nuk mund të jetë mjek. Aktiviteti i tij edhe pse i ligjshëm me Shtetin, është i turpshëm në sytë e Perëndisë dhe të Kishës së tij. Ky është vetëm një shembull, që edhe pse në dukje ekstrem, bazohen në një rast të vërtetë nga kisha në Shqipëri. Pali urdhëron që dhjakët të mos synojnë për fitime të turpshme, dhe jo thjesht për fitime të paligjshme.

Le të vëmë re së dyti, se çfarë ka ndërmend Pali kur flet për fitime të turpshme. Një fitim i turpshëm është gjithçka që fitohet përmes mjeteve të turpshme, apo që në vetvete është e turpshme apo e ligë.

Pjetri flet për të njëjtën gjë tek 1 Pje. 5:2 ku ai i nxit pleqtë që të “ruajnë tufën e Perëndisë që është midis jush, duke e mbikëqyrur jo me detyrim, por me dëshirë, jo për përfitim të pandershëm, po me vullnet të mire.” Pjetri thotë se motive që një burrë shërben si plak nuk duhet të jetë përfitimi i pandershëm. E njëjta gjë është edhe për dhjakun. Ai nuk duhet që të synojë që ta lartësojë veten e tij mbi tufën e Perëndisë duke përdorur detyrën dhe privilegjin e dhjakut. Ai nuk duhet që ta përdorë detyrën për të grumbulluar për veten e tij pushtet, kontroll apo autoritet mbi të tjerët, e aq më pak të mirat materialë që duhet tu shkojnë të tjerëve nga financat apo pasuritë e kishës.

Me siguri që Pali kishte ndërmend mësuesit e rremë kur ai renditi këto kritere për të qenë peshkop apo dhjak në kishë (1 Tim. 6:5; Titi 1:11). Po kështu ai mund të kishte parasysh edhe Judë Tradhëtorin, sepse ai është ilustrimi më i mirë i shprehjes “fitime të turpshme.” Si arkëmbajtësi i grupit apostolik të Krishtit, Juda fliste dhe sillej sikur ai kujdesej për të varfrit, kur në fakt ai kujdesej vetëm për lakminë e parave.

Kur Maria e vajosin Jezusin me një vaj të shtrenjtë si një mënyrë për të adhuruar Krishtin, Juda protestoi me një qëndrim moralizues, “Pse nuk u shit ky vaj për treqind denarë dhe t’u jepej fitimi të varfërve?” Por Gjoni na shpjegon motivet e vërteta të zemrës së tij. “ai e tha këtë, jo se kujdesej për të varfrit, por sepse ishte vjedhës dhe, duke qenë se ai e mbante qesen, mbante ç’shtinin atje brenda” (Gjoni 12:5-6). Kudo në Bibël ne gjejmë shembuj dhe paralajmërime kundra njerëzve që përdorin ofiqet religjioze për të realizuar qëllime financiare në kurriz të tjerëve (shiko Numrat 22-24; 1 Samuelit 2:13-17; 2 Mbretërve 5:20-27; Isaia 22:15-25). Madje edhe vetë Zoti ynë e konfrontoi këtë problem kur ishte në tokë dy herë kur me kamxhik në dorë pastroi oborrin e tempullit, ndërsa i akuzonte gjithashtu skribët dhe farisenjtë se villnin prej shtëpive të vejushave (Luka 20:47; 11:39). Po kështu, edh Luka, duke demaskuar drejtuesit religjiozë të Izraelit të kohës së tij, shkruante se ata “ishin shumë të dhënë pas parasë” (Luka 16:14). Por në kundërshtim me ato që bën bota, në kundërshtim me ato që bënin skribët dhe farisenjtë, Perëndia na jep standardin jo vetëm të ligjshëm, por edhe të pastër të marrëdhënies tonë me paranë dhe pasurinë: “Sjellja juaj të jetë pa lakmi paraje dhe kënaquni me atë që keni” (Heb. 13:5).

Le të theksojmë këtu që problemi nuk është me paranë por me dashurinë për paranë dhe fitimin e turpshëm. Paraja nuk është as turp e as mallkim por një dhuratë e bekim për tu përdorur për lavdinë e Perëndisë. Sipas Ligjit të Ripërtërirë 8:18, Perëndia “të jep forcën për të fituar pasuri.” Nuk është gabim, siç kanë menduar disa “super-frymërorë” që dhjaku të jetë i bekuar me mirëqenie të kësaj bote, pasi në fund të fundit, mirëqenia e kësaj bote listohet në Bibël si pjesë e bekimeve të mundshme të besëlidhjes me Perëndinë (Fja. 3:9-10; Jobi 42:12). Pra, ky kriter nuk e ndalon dhjakun që të jetë i suksesshëm në karrierën e tij civile jashtë kishës. Kriteri ndalon dhjakun që të lakmojë atë që i përket tjetrit, apo të dëshirojë që të fitojë pasuri në mënyra të gabuara. Në vend që të kërkojë mënyrat e gabuara, dhjaku duhet të mbaj mend fjalët e Palit drejtuar pleqve të kishës në Efes: “Dhe në çdo gjë ju kam treguar se, duke u munduar në këtë mënyrë, duhet të ndihmohen të lëngatët dhe të kujtohen fjalët e Zotit Jezus, i cili tha: “Ka më shumë lumturi të japësh sesa të marrësh!” (Vep. 20:35).

Në këto fjalë të Palit gjejmë thelbin e shërbesës së dhjakut. Ai ekziston që të japë dhe jo të marrë. Detyra e tij është që ti shërbejë Perëndisë duke ndihmuar pastorin dhe pleqtë e Kishës në punën e tyre, duke ndihmuar anëtarët e bashkësisë me nevojat e tyre. Detyra e dhjakut është që të japë dhe jo të marrë. Detyra e tij është që të shërbeje dhe jo rrëmbejë. Dhjaku duhet të ketë po atë mendje që kishte Jezus Krishti, i cili edhe pse ishte i pasur, për bekimin tonë u bë i varfër, me qëllim që ne përmes varfërisë së tij të bëhemi të pasur (2 Kor. 8:9).

Parimi tjetër është, që përfitimi për të cilin paralajmëron Pali mund të mos jetë vetëm material por edhe social. Dhjaku as nuk duhet që të bie në kurthin e krenarisë dhe as nuk duhet që të shërbejë në kishë për të ushqyer krenarinë e tij dhe dëshirën e tij për pushtet. Ky është një realitet tjetër i dhimbshëm ndër kishat ungjillorë në Shqipëri. Shumë prej besimtarëve duan të dalin përpara kishës, qoftë edhe për të dhënë lajmërimet e javës, vetëm e vetëm për nderimin, apo lavdinë personale, apo imazhin që ata duan të fitojnë apo të krijojnë në kishë për veten e tyre. Dëshira për lavdi, për tu njohur, për tu respektuar, për ta dëgjuar të tjerët, apo për tu ndjekur prej të tjerëve konsumon deri në palcë si kancer, shumë prej drejtuesve aktual, apo ata që dëshirojnë që të bëhen drejtues nëpër kishat ungjillore kudo nëpër Shqipëri.

Dhjaku nuk duhet që të dëshirojë fryrjen prej krenarisë për shkak të nderimit, respektit, prestigjit e bindjes që i ofrohet për shkak të detyrës. Motivi i tij për të shërbyer dhjak në kishë nuk duhet të jetë avantazhi që ai mund të fitojë përmes detyrës. Motivi i tij duhet të jetë dëshita e madhe për ti shërbyer Krishtit, për të lehtësuar dhe fuqizuar punën e pleqësisë dhe pastorit, dashuria për popullin e Perëndisë, dhe mbi të gjitha lavdia dhe kënaqësia që ai duhet ti japë Perëndisë përmes shërbimit të tij.

Të ruajnë misterin e besimit me ndërgjegje të pastër

“Gjithashtu dhjakët duhet…ta ruajnë misterin e besimit me ndërgjegje të pastër.” – 1 Timoteut 3:9

Jeta e dhjakut duhet të jetë në përputhje të plotë me doktrinën e tij. Apostulli Pal e përdor termin “misterin” disa herë në letrat e tij për t’iu referuar një të vërtete e cila më parë ishte e fshehur me Perëndinë, por që tani, në Besëlidhjen e Re, na e ka zbuluar qartë përmes zbulesës së veçantë të Birit të Tij dhe të Apostujve të Birit të Tij.

Për shembull, tek Efesianëve 3:3-6 Pali shkroi: “se si, me zbulesë, ai ma bëri të njohur misterin, sikurse ju shkrova më përpara me pak fjalë. 4 Duke i lexuar këto, ju mund të kuptoni cila është inteligjenca ime në misterin e Krishtit, 5 që nuk iu bë i njohur në epokat e tjera bijve të njerëzve, ashtu si iu zbulua tani apostujve të shenjtë dhe profetëve të tij me anë të Frymës, 6 që jo-hebrenjtë të jenë bashkëtrashëgimtarë të të njëjtit trup dhe bashkëpjesëtarë të premtimit të tij në Krishtin nëpërmjet ungjillit.” Pra, misteri që u zbulua është plani i Perëndisë për të shpëtuar jo-hebrenjtë përmes Ungjillit, dhe për ti bërë edhe ata pjesë të popullit të tij.

1 Korintasve 2:7-8, dhe 10 është një tjetër shembull i mirë: “por flasim diturinë e Perëndisë të fshehur në mister, që Perëndia e kishte paracaktuar përpara kohërash për lavdinë tonë, 8 të cilën asnjë nga pushtetarët e kësaj kohe nuk e ka njohur; sepse, po ta kishin njohur, nuk do të kishin kryqëzuar Zotin e lavdisë…10 Po Perëndia na i ka zbuluar me anë të Frymës së tij, sepse Fryma heton çdo gjë, edhe të thellat e Perëndisë.” Misteri është Jezus Krishti, i kryqëzuar. Pra, përmbajtja e misterit që nuk dihej apo nuk u kuptua më parë ishte se Perëndia pat vendosur se do të shpëtonte botën përmes Mesisë që do të vinte të ishte Shpëtimtari, dhe se këtë vepër shpëtimi do ta bënte përmes dobësisë së kryqëzimit në kryq.

Tek 1 Timoteut 3:16 Pali gjithashtu thotë: “Dhe s’ka asnjë dyshim se misteri i mëshirës është i madh: Perëndia u shfaq në mish, u shfajësua në Frymë, u duk ndër engjëj, u predikua ndër jo-hebrenj, u besua në botë, u ngrit në lavdi.” Në këtë varg, Pali përdor termin “misteri i mëshirës” (apo “misteri i perëndishmërisë” siç e kanë përkthyer ndonjë version), për t’iu referuar besimit të Krishterë. I tërë ky varg, përmbledh shumë shkurt tërë doktrinën e Krishtit, të ngjizjes, lindjes në mish, vdekjes e ngjalljes, e madje edhe të ngritjes së tij lart. Ky varg gjithashtu përmbledh edhe doktrinën e soteriologjisë, apo të shpëtimit, si edhe qëllimin e Perëndisë për të shpëtuar tërë botën përmes ungjillit të Krishtit. Në një farë mënyre, ky varg, pra, qëndron si një përmbledhje prej 24 fjalës të tërë doktrinës së besimit të Krishterë.

Kështu, “misteri i besimit” për të cilin bën fjalë Palit tek 1 Tim. 3:9 i referohet të njëjtës gjë. Xhon Kalvin komenton mbi këtë varg duke thënë: Pali titullon në këtë varg tërë doktrinën e Krishterë me titullin dinjitoz ‘misteri i besimit,’ sepse përmes Ungjillit, Perëndia i zbulon njeriut një urtësi apo njohje që habit edhe engjëjt në qiell, sa që nuk është e habitshme nëse kjo urtësi, ky plan shpëtimi është tepër i madh për kapacitetin njerëzor.”

Dhjaku duhet të besoj besimin e reformuar ungjillor që Perëndia na e ka zbuluar në Fjalën e Tij, në Shkrimet e Dhiatës së Vjetër dhe të Re. Dhjaku duhet të mbaje e besojë pa rezerva doktrinën që na është zbuluar në Bibël. Ai duhet të ketë një besim të vërtetë jo vetëm në personin e Perëndisë por edhe në Kishën dhe doktrinën e Tij. Ai duhet ti njohë, kuptojë, dhe pranojë si të vërteta gjithçka që Perëndia ka zbuluar në Fjalën e Tij. Ai duhet që gjithashtu edhe të jetojë në bindje të vullnetit të shpallur të Perëndisë si standardi i vetëm që mund të na drejtojë se si ne mund ta adhurojmë atë dhe të gjejmë tërë kënaqësinë në të. Dhjaku nuk duhet të jetë hipokrit, që thotë se beson, por që nuk jep frytet e pendimit dhe të besimit të vërtetë në Jezus Krisht.

Fraza “ndërgjegje të pastër” do të thotë të kesh një ndërgjegje të pastruar nga faji i mëkatit përmes gjakut të Jezus Krishtit, dhe jesh i veshur me drejtësinë aktive dhe pasive të Krishtit përmes besimit. Të kesh një ndërgjegje të pastër do të thotë të jesh një i krishterë i vërtetë i rilindur. Do të thotë të jesh i shpenguar nga Krishti dhe i rilindur për të jetuar në bindje të ligjit të shenjtë të Krishtit. Hebrenjve 10:19-22 flet për këtë gjë kur thotë: “Duke pasur, pra, o vëllezër, liri të plotë për të hyrë në shenjtërore me anë të gjakut të Jezusit, 20 me anë të një udhe të re dhe të gjallë që ai përuroi për ne me anë të velit, domethënë të mishit të tij, 21 edhe duke pasur një kryeprift mbi shtëpinë e Perëndisë, 22 le t’i afrohemi me zemër të vërtetë, me siguri të plotë besimi, duke i pasur zemrat tona të lara prej ndërgjegjes së ligë dhe trupin të larë me ujë të kulluar.”

Dhjaku duhet të dijë, besojë, të kapet fort dhe të mbrojë të vërtetën, besimin e Krishterë. Ai duhet ta besoj, ta praktikojë atë sepse Perëndia frymë e Shenjtë e ka rilindur apo rigjeneruar atë, i ka dhënë atij një zemër të re, i ka dhënë pendimin dhe besimin, dhe se gjaku i tij e ka pastruar atë nga veprat e vdekura, për ti shërbyer në risinë e jetës, Perëndisë së gjallë (Heb. 9:14).

Një burrë që jeton në mëkat apo që nuk i bindet Perëndisë në një sferë të jetës së tij nuk ka dhe nuk mund ta ketë ndërgjegjen e pastër. Ndërgjegjja e pastër kërkon një jetë besimi, një jetë bindje, një jetë që i nënshtrohet vullnetarisht sundimit të Krishtit si Mbreti i gjithçkaje.

Kalvin shkroi, “është sikur Pali të ketë thënë për dhjakët, se ata duhet të shërbejnë, ‘duke mbajtur doktrinën e pastër të religjionit tonë nga zemra me një ndrojë të sinqertë ndaj Perëndisë, si burra që janë instruktuar siç duhet në besim, injorantë në asgjë që është e domosdoshme për një të Krishterë të mirë për të ditur’” (Komentari në 1 Tim. 3:9).

Si konkluzion, mund të themi se janë katër parime kryesore dalin nga ky kriter i fundit i Palit që dhjakët: (i) Dhjakët, ashtu si edhe pleqtë apo peshkopët duhet të jenë të instruktuar mirë në çështjet e doktrinës dhe praktikës së reformuar. Dhjakët duhet ti njohin shkrimet mirë, si edhe vetë Stefani, dhe se duhet që të jetojnë në përputhje me Shkrimet në çdo sferë të jetës, me aftësinë për ti aplikuar ato siç duhet në çdo rast. (ii) Dhjakët duhet të jenë të Krishterë të vërtetë, të rilindur dhe me një bindje të vërtetuar ungjillore. (iii) Edhe pse dhjakët nuk e kanë për detyrë që të japin mësim si peshkopët, Krishti kërkon prej tyre që të jenë të aftë në doktrinën e tij. (iv) Është e rëndësishme që dhjakët të njohin mirë dhe ta besojnë doktrinën e Krishterë (Heb, 5:2-14), sepse shpesh herë dhjakët do ta gjejnë veten në situata ku do tu duhet që të japin këshilla dhe instruktime, ngushëllime e inkurajime njerëzve në nevojë, e madje edhe të ungjillëzojnë ata që ata ndihmojnë. Këshillimi biblik, ngushëllimi e inkurajimi është pjese e detyrës së dhjakut ndërsa ai i shërben popullit të Perëndisë. Këshillimi e inkurajimi duhet të jetë biblik. Si rrjedhim, dhjaku duhet të jetë i shëndetshëm në doktrinë dhe urtësi. Kjo vjen vetëm përmes studimit besnik të Shkrimeve dhe të doktrinës së Kishës.

Ç’farë Simbolizohet në Darkën e Zotit?

Qëllimi i sakramentit është që të simbolizojë apo të ilustrojë një apo disa të vërteta të brendshme shpirtërore përmes simboleve të jashtme, të përjetueshme përmes shqisave tona. Në rastin e Darkës së Zotit, simbolet e jashtme janë buka, vera, akti i ndarjes së bukës dhe i derdhjes së verës, përvetësimi i bukës dhe i verës përmes ngrënies dhe pirjes, e tëra kjo gjë në bashkësinë e njëri-tjetrit. Të tëra këto së bashku përbëjnë elementet e Darkës së Zotit. Por çfarë simbolizohet përmes këtyre elementeve?

Së pari, Darka e Zotit është një prezantim simbolik i vdekjes së Zotit Krisht. 1 Kor. 11:26 thotë “Sepse sa herë të hani nga kjo bukë ose të pini nga kjo kupë, ju shpallni vdekjen e Zotit, derisa ai të vijë.” Thelbi i doktrinës së Shpengimit, mesazhi qendror i Biblës, që u predikua në Dhiatën e Vjetër përmes sakrificave të shumta, që në vetvete ishin simbole profetike të Besëlidhjes së Re, është sakrifica zëvendësuese e Krishtit, vetë Zotit, për shpengimin e mëkatarëve. Fjalët e sakramentit “thyer për ju” dhe “derdhur për shumë” theksojnë faktin që vdekja e Krishtit ishte një vdekje sakrifikuese, për shpëtimin e popullit të tij, e bërë në vend të tyre.

Së dyti, Darka e Zotit simbolizon pjesëmarrjen e besimtarit në Krishtin e Kryqëzuar. Gjatë festimit të Darkës ësë Zotit, pjesëmarrësit, jo vetëm që vështrojnë simbolet, por edhe i marrin dhe ushqehen me to. Në një farë mënyrë, ata “hanë mishin e Birit të Njeriut dhe pinë gjakun e Tij” (Gjoni 6:53), pra në mënyrë simbolike, ata përvetësojnë bekimet që u janë siguruar përmes vdekjes sakrifikuese të Krishtit.

Së treti, Darka e Zotit simbolizon jo vetëm vdekjen e Krishtit si objekti i Besimit tonë, si dhe aktin e besimit i cili bashkon besimtarin me Krishtin, por edhe efektet e këtij akti që është dhënia e jetës, fuqia dhe gëzimi në shpirtin e tij. Kjo nënkuptohet në elementet e bukës dhe verës. Ashtu siç buka dhe vera ushqejnë dhe forcojnë jetën fizike të njeriut, po kështu edhe Krishti mbështet, ushqen, rifreskon dhe gjallëron jetën në shpirtin e besimtarit. Bibla gjithmonë Krishtin si burimi i jetës, fuqisë dhe lumturisë së besimtarit. Tek Kol. 3:3 Pali thotë se “jeta juaj është fshehur bashkë me Krishtin në Perëndinë.”

Së katërti, sakramenti gjithashtu simbolizon bashkimin e besimtarëve më njeri-tjetrin. Si anëtarë të trupit mistik të Krishtit, besimtarët formojnë një njësi shpirtërore. Ata hanë të njëjtën bukë dhe pinë nga e njëjta verë. Apostilli Pal tha “sepse ne jemi një bukë, një trup, sepse të gjithë marrim pjesë në të vetmen bukë” (1 Kor. 10:17), dhe shtoi “sepse të gjithë ne jemi pagëzuar në një Frymë të vetëm në të njëjtin trup,” (1 Kor. 12:13). Teksa ne marrim dhe i kalojmë njëri-tjetrit elementet e sakramentit, ne futemi në një marrëdhënie intime, lidhëse dhe inkurajuese me njëri-tjetrin.

Pra, sakramenti i Darkës së Zotit ka për qëllim që të simbolizojë sakrificën zëvendësuese të Krishtit, unifikimin tonë mistik e jetëdhënës më Krishtin si objekti i besimit tonë, efektet apo bekimet që burojnë nga ky bashkim unik me Krishtin, si dhe bashkësinë intime që besimtarët kanë me njeri-tjetrin si trupi i Krishtit.

Lutu me Besim

Atëherë Jezusi, duke u përgjigjur, u tha atyre: “Kini besimin e Perëndisë! 23 Sepse ju them në të vërtetë se nëse dikush do t’i thotë këtij mali: “Luaj vendit dhe hidhu në det”, dhe nuk do të ketë dyshime në zemër të vet, por do të besojë se ajo që po thotë do të ndodhë, çdo gjë që të thotë do t’i bëhet. 24 Prandaj po ju them: Të gjitha ato që ju kërkoni duke lutur, besoni se do t’i merrni dhe ju do t’i merrni. -Marku 11:22-24

 Besimi është akti i mbështetjes apo i lëshimit të vetvetes, trup dhe shpirt, në krahët e Krishtit për shpëtimin, shenjtërimin dhe bekimin tonë. Ky nuk është një akt irracional. Besimi ndërtohet mbi logjikën. Besimi ndërtohet mbi faktin se ai të cilit i ke besuar, Krishti, është në gjendje, i gatshëm e plot deshirë që të të japë ato që i kërkon apo ato që të ka premtuar. Sa për ilustrim: Kalimi mbi një urë është në vetvete një akt besimi në urën dhe në konstruktorin e saj. Kalimi mbi të zbulon se çfarë mendon apo beson dikush për urën dhe atë që e ka ndërtuar atë. Po kështu, besimi i vërtetë është vendosja e jetës tonë me tërë shqetësimet e saj në dorën e Perëndisë. A besoj unë se Perëndia di se çfarë është më mirë për mua? A reagoj me inat a mërzitje apo me mosbesim ndaj Perëndisë kur shikoj se ai nuk do ti bëj gjërat sipas mënyrës apo kohës time?

Lutja kërkon besim. Ajo kërkon qene ti besojmë Perëndisë, ta lëshojmë veten në krahët e tij, dhe ti vendosim shpresat dhe pretendimet tona në Perëndinë. “Ai që i afrohet Perëndisë duhet të besojë se Perëndia është, dhe se është shpërblenjësi i atyre që e kërkojnë atë,” (Heb. 11:6). Ne duhet ti besojmë Fjalës së Tij. Kur ne i besojmë Perëndisë, ne dëshirojmë që vullneti i tij të fitojë mbi vullnetin tonë me qëllim që tia nënshtrojë atë vullnetit të tij. Kur ne i besojmë Perëndisë, ne dëshmojmë e rrëfejmë së Perëndia është i plotfuqishëm dhe se zemrat tona dëshirojnë e përpiqen që të jenë një me vullnetin e Perëndisë.

Vargu 22 thekson se ne duhet që të kemi besim në fillim pa të lutemi. Ne duhet që të dëshirojmë Perëndinë dhe vullnetin e tij pa të lutemi në përputhje me të. Kur lutemi pa besim ne po përpiqemi që të lëvizim malet e gabuara të jetës tonë. Ka shumë lloje malesh. Male të problemeve të jashtme, dhe male të brendshme të dëshirave, planeve dhe mendimeve mëkatare. Këto male kundërshtojnë planin e Perëndisë dhe shtrirjen e Mbretërisë së tij. Jakobi shkroi se “Ju kërkoni dhe nuk merrni, sepse kërkoni keqas që të shpenzoni për kënaqësitë tuaja,” (Jakobi 4:3).

Kur lutemi siç duhet, ne jo vetëm e vendosim besimin tonë tek Perëndia, por edhe në vullnetin e tij siç na shprehet në Fjalën e Tij (Gjoni 17:17) dhe premtimet e Tij (1 Gjo. 5:14-15). “Kjo është siguria që kemi përpara tij: nëse kërkojmë diçka sipas vullnetit të tij, ai na e plotëson.”

A e përdor besimin në Krishtin kur lutesh? “Zemra juaj mos u trondittë; besoni në Perëndi dhe besoni edhe në mua!” (Gjoni 14:1) na urdhëron Krishti. A i beson personit  dhe veprën ndërmjetësuese të Krishti që të plotësojë të tëra nevojat tuaja si Profeti, Prifti dhe Mbreti  yt? A është interesi dhe shqetësimi yt kauza e Mbretërisë se Krishtit, promovimi dhe propagandimi i Emrit dhe i Fjalës së Tij, aq sa këto farkëtojnë dëshirat dhe qëllimet e tua dhe madje konsumojnë kohën dhe energjinë tuaj? Vullneti i Perëndisë bëhet parësori dhe vullneti yt bëhet dytësori kur besimi i vërtetë është aktiv në jetën tënde. Një besim i gjallë do të prodhojë dëshirën për t’iu konfirmuar vullnetit të tij. Për besimtarin e vërtetë është madje e thjeshtë për tu fokusuar në malet që na rrethojnë: malet e mosbesimit, të joshjeve të botës, të doktrinave të gabuara, të njohjes dhe aftësive tona të kufizuara. Por ne jemi të thirrur që të fokusohemi tek Perëndia në Krisht-tek ai që është më i lartë se të tërë këto male. Ne jemi të thirrur që të lutemi me besim për hir të Krishtit. Kjo është e mundur vetëm nëse lutemi në përputhje më vullnetin e Perëndisë, “ardhtë mbretëria juaj.” Vetëm atëherë këto male do të përfundojnë në detin e harresës.

A nuk është Perëndia besnik dhe i besueshëm? A nuk është kujdesur ai deri tani për familjet dhe kishat tona? A nuk na ka dhënë Ai dëshira të shumta të providencës dhe mirësisë së tij ndaj nesh si në histori ashtu edhe në Fjalën e Tij? A beson në hirin e tij sovran? A mund ti rezistojnë malet e mëkatit tënd, mosbesimit dhe ngurtësimit të zemrës, hirit të plotfuqishëm të Perëndisë? A beson se Perëndia mund të hedhë malet e mëkatit tënd në detin e faljes së Tij me anë të hirit të tij sovran? Beso dhe lutu me besim.

Çfare Eshte Lutja?

Lutja është akti i farkëtimit të një marrëdhënie ndërmjet dy pikave specifike: nevojave tona njerëzore dhe burimeve të Perëndisë që na ofrohen në Krisht.

Të Krishterët e vërtetë kanë zbuluar qe Perëndia, në Krisht, o ofron atyre hir, mëshirë, falje, paqe, jetë dhe dashuri. Kjo zbulohet në Ungjillin, apo në “lajmin e mirë” të Jezus Krishtit (2 Pjetrit 1:2-4). Po kështu të krishterët e vërtetë kanë përjetuar se sa shumë ata kanë nevojë për këto gjëra. Zemra jonë thërret për to në lutje. Psa. 84:2 thotë “Shpirti im dëshiron me zjarr dhe shkrihet për oborret e Zotit; zemra ime dhe mishi im i dërgojnë britma gëzimi Perëndisë të gjallë.”

Lutja identifikon dëshirat e zemrës dhe ia shpreh ato Perëndisë. Lutja mund të jetë në heshtje apo e thënë me zë të lartë. Mund të jetë po aq e thjeshtë sa edhe e tagrambledhësit mëkatar që lutej para Perëndisë duke rrahur gjoksin e duke thënë “O Perëndi, ji i mëshirshëm ndaj mua mëkatarit” (Luka 18:13) ose ajo mund të jetë e detajuar si lutja krye-priftërore e Krishtit (Gjoni 17) në të cilën ai derdhi para Perëndisë At të gjitha ato dëshira që ai kishte për ata që do të besonin në atë. Lutja madje mund të marrë edhe formën e një kënge. Psalmet janë quajtur “lutjet e Davidit” edhe pse ato ishin këngë.

Lutja Kristiane përqafon vullnetin e shpallur në Bibël të Perëndisë si norma dhe guida e lutjeve tona. Qëllimi është të kërkojmë gjëra që janë në harmoni me çfarë Perëndia dëshiron për ne. Premtimet e besëlidhjes së Perëndisë, të vulosura me gjakun e Krishtit (1 Kor. 11:25) janë themeli më i sigurtë i lutjeve tona “sepse të gjitha premtimet e Perëndisë janë në atë “po” dhe në atë “amen”” (2 Kor. 1:20). Kur vullneti njerëzor përkon me vullnetin e Perëndisë, lutjet marrin përgjigje të sigurt. “Kjo është siguria që kemi përpara tij: nëse kërkojmë diçka sipas vullnetit të tij, ai na e plotëson: Dhe nëse dimë se ai na i plotëson të gjitha ato që i kërkojmë, ne dimë se i kemi ato që i kërkuam atij,” (1 Gjo. 5:14-15).

Lutja Kristiane zhvillohet e rritet tek sa besimtarët i besojnë Krishtit gjithnjë e më shumë për gjithçka që ata kanë nevojë dhe për gjithçka ata janë të thirrur që të bëjnë. Në thelb ne nuk kemi pretendime pronësie apo sovraniteti mbi Perëndinë, dhe duhet që të mbështetemi plotësisht në meritat dhe lutjet e Krishtit dhe në ndihmën e pazëvendësueshme dhe të domosdoshme të Frymës së Shenjtë (Rom. 8:26). Kjo është arsyeja që ne Krishti na Urdhëron që të lutemi në emrin e tij (Gjo. 15:16; 16:24).

Lutja Kristiane është gjithashtu edhe pjesë e pendimit për mëkatet tona. në lutje ne rrëfejmë mëkatet tona, dhe i lutemi Perëndisë që të na falë dhe të na japë forcën që na nevojitet për ti bërë ato të vdesin në jetën tonë. Nga perspektiva e Perëndisë, një mëkat i rrëfyer vërtetësish është një mëkat i falur. “Para teje pranova mëkatin tim, nuk e fsheha paudhësinë time. Thashë: “Do t’ia rrëfej shkeljet e mia Zotit”, dhe ti e ke falur paudhësinë e mëkatit tim.” (Psa. 32:5). Po kështu, i njëjti Perëndi i cili na i fal mëkatet tona edhe na pastron nga cdo padrejtësi. Gjoni na siguron se “Po t’i rrëfejmë mëkatet tona, ai është besnik dhe i drejtë që të na falë mëkatet dhe të na pastrojë nga çdo paudhësi” (1 Gjo. 1:9).

Së fundi, lutja kristianë është një akt adhurimi. “Ty, o Perëndi, të përket lëvdimi në Sion; dhe do të kryhen zotimet para teje. 2 Te ti, që plotëson lutjen, do të vijë çdo krijesë,” (Psa. 65:1-2). Teksa ne njohim Perëndinë në Krisht, ne shtyhemi që ta lavdërojmë atë si Perëndi i Plotfuqishëm dhe si Atin tonë në qiej. Teksa ne përjetojmë veprën e Perëndisë në jetët tona të përditshme, ne mësojmë ta falënderojmë atë për të mirat e shumta dhe dhuratat e përsosura që ai na i ofron ne si hire e mëshira nga dora e tij atërore (Jakovi 1:17). Ne gjithashtu mësojmë të gëzohemi kur e gjejmë veten nën vështirësitë, sfidat, humbjet dhe hidhërimet e kësaj jete sepse e dimë që ato nuk janë produkt i një fati të verbër por në përputhje me vullnetin e Perëndisë i cili përmbush qëllimet e tij për ne dhe në ne (Rom. 8:28-29).

Ne kemi shumë për të mësuar për të pasur me të vërtetë një jetë të shëndetshme lutjeje. Lutu që hiri i Tij të të hapë zemrën ndaj Fjalës dhe Frymës së Perëndisë për të marrë instruktimin e këtyre meditimeve me një mendje të hapur dhe një ndërgjegje të modelueshme. Fillo tani duke u lutur për një zemër që kupton dhe hir për tu rritur në njohjen e Krishtit. AMEN.

Qyteti i Njeriut & Qyteti i Perëndisë

Unë besoj se si pastor jam i thirrur që të jem një shërbëtor i ungjillit dhe i Mbretërisë së Perëndisë, një ungjill që qëndron mbi liberalizmin apo konservatorizmin, mbi të majtën apo të djathtën politike. Si pastor unë kam mundësinë që tu jap ungjillin si njerëzve me pikëpamje të majta ashtu edhe të djathta. Thirrja për të instruktuar në shenjtëri dhe për të predikuar Ungjillin e mbretërisë së Perëndisë ndaj një bote komplekse dhe të thyer nga mëkati, veçanërisht në një komb të polarizuar dhe gjaknxehtë do të thotë të mbash një balancë të vështirë dhe delikate por që mund të realizohet vetëm nëse predikohet dhe kuptohet doktrina e Dy Mbretërive.

Kjo doktrinë u artikulua për Kishën për herë të parë nga Shën Augustini, teologu më i madh i Kishës së Hershme, dhe sfondi teologjik i kishës Protestante. Augustini shkroi që i Krishteri jeton njëkohësisht në dy mbretëri, apo në dy qytete, në qytetin e njeriut dhe në qytetin e Perëndisë. Si të Krishterë ne jemi qytetarë të mbretërisë së Perëndisë (Fil. 3:20) por që jemi të thirrur për të qenë qytetarë të përgjegjshëm të qytetit të njeriut në shtetin ku ne bëjmë pjesë (Rom. 13:1-7). Si rrjedhim, ne jetojmë nën një tension dhe në realitetin e dhimbshëm të botës së thyer bashkëkohore ndërsa i mbajmë sytë në atë botën e përkryer, të rindërtuar dhe të ardhshme të qiellit të ri dhe të tokës së re (Zbu. 21:1-5). Ky tension i balancuar i dy mbretërive duhet ti bëjë të krishterët si nxehtësisht shpresëplotë për të ardhmen e tyre të sigurt ashtu edhe praktikisht të dobishëm në kontekstin ku gjenden.

Kisha, si shkolla e Krishtit duhet të instruktojë të Krishterin që nga njëra unë duhet të jetë i përfshire në jetën publike të shoqërisë njerëzore, por nga ana tjetër nuk duhet që të dehet me fuqinë, autoritetin dhe idetë e politikës e kështu të pështjellohet nga axhenda e partive konkurruese në qytetin e njeriut. Shpëtimtari ynë kërkon nga ne që të jemi “kripa e tokës” dhe “drita e botës” (Mateu 5:13-14) për ta ndryshuar atë përmes Fjalës dhe Lutjes dhe jo për ta idhujtarizuar atë, luftuar për të apo për ndonjërën prej axhendave në qytetin e njeriut.

Kështu, do të ishte mosbindje ndaj Krishtit dhe dënuese për botën nëse i Krishteri do të mungonte nga arena publike. Por nga ana tjetër ne duhet ti rezistojmë tundimit për tu pushtuar nga politika dhe idetë e saj. Edhe pse politika është një aktivitet i lejuar për të Krishterin, ne nuk duhet të harrojmë se Qyteti i Perëndisë nuk varet nga se kush është në pushtet apo se nga çfarë ligjesh aprovohen apo zbatohen në qytetin e njeriut. Është e thjeshtë për tu sëmurur nga ethet e politikës, dhe i krishteri nuk është i imunizuar nga këndvështrimet jo biblike të pushtetit e politikës. Por fuqia e Ungjillit të Mbretërisë së Qiellit, edhe pse e parëndësishme për sytë e botës (Mateu 13:31-32; 1 Kor. 1:27), është më e fuqishme se fuqia çdo shteti. Ajo është një fuqi e një lloji tjetër, fuqia e Frymës së Shenjtë përmes Fjalës së Perëndisë në Popullin e Perëndisë. Këto ditë kombi po dëgjon thirrje frenetike për revolucion apo revolta. E vërteta është se edhe pse nga njëra ana i krishteri nuk duhet të përfshihet nëpër revolta, nga ana tjetër tashmë ai është i përfshirë në një revolucion të pazhurmshëm, të vazhdueshëm, total dhe gjithëpërfshirës, në të vetmin revolucion që do ti ndryshojë faqen botës, në revolucionin shpirtëror që buron nga froni i hirit të Perëndisë. Ky revolucion ndodh ditën e Diel kur ne adhurojmë publikisht dhe së bashku Perëndinë; kur studiojmë dhe i bindemi Fjalës, kur jetojmë plot shenjtëri, kur dëshmojmë, ungjillëzojmë e lutemi për këtë botë që kalbëzohet nën peshën e mëkatit të vet. Shpresa e vetme për Shqipërinë dhe shqiptarët është vetëm ungjilli i Perëndisë, bindja nga instruktimeve të Krishtit, adhurimi i Perëndisë së vërtetë, fshehja nën petkat e Krishtit dhe ribërja e botës në ditën e madhe të shndërrimit.

Deri atëherë ne duhet që të mësojmë, praktikojmë dhe përçojmë parimet e qarta të Fjalës së Perëndisë, si standardi absolut për të tëra çështjet e besimit dhe jetës praktike, edhe pse ndonjëherë nuk e kemi të qartë se si aplikohen ato në botën komplekse të platformave politike dhe politikave publike. Thirrja për të krishterin është që si një qytetar i përgjegjshëm i qytetit të njeriut të jetojë, votojë, e përfshihet në arenën publike e politike me bindje të formuar nga Fjala e Perëndisë dhe jo nga traditat familjare, eksitimet situatsore, apo kushtëzimet sociale. Le ti kthehemi edhe një herë si të Krishterë ungjillorë, motos së madhe të Reformacionit Protestant që reformoi një Evropë të tërë dhe që ka fuqinë për të bërë të njëjtën gjë për vendin tonë – Sola Scriptura (Vetëm Shkrimi). Vetëm Shkrimi është standardi absolut i të Krishterit për të tëra çështjet e besimit dhe të jetës. Thirrja pra për ne si të krishterë në këto ditë që po përjeton qyteti i njeriut është të analizojmë e filtrojmë çdo gjë nga pozita e qytetit të Perëndisë përmes parimeve të Fjalës së Perëndisë.